Ειδαμε τον Χριστόφορο Ζαραλίκο και την παράσταση “1821-2021, 200 χρόνια δανεικά” στο θέατρο Τζένη Καρέζη
Σε ένα διάστημα τεσσάρων μηνών έχω δει δύο φορές τον Χριστόφορο Ζαραλίκο (το youtube δεν πιάνει, για stand up παράσταση λέμε τώρα). Η δεύτερη φορά, στο Θέατρο Τζένη Καρέζη, ήταν λίγο διαφορετική από την καλοκαιρινή παράσταση.
Στην τωρινή του παράσταση, που ετοιμάστηκε για τον περσινό χειμώνα, μαζί με τον Πιτσιρίκο, και σκοπός της ήταν να μιλήσει για τα 200 χρόνια από το 1821, με παράλληλο σχολιασμό, κάθε εβδομάδα, των εκδηλώσεων της επιτροπής εορτασμού για την επέτειο (ναι, αυτή που είχε πρόεδρο την κυρία Αγγελοπούλου), που όλοι σχεδόν ήμασταν βέβαιοι, πως, πέρα από τις επιστημονικές και φροντισμένες εκδηλώσεις, θα είχαμε παρέλαση κιτσαριού και υλικού για άκρατο χαβαλέ!
Ελέω covid, όμως, και οι εκδηλώσεις εορτασμού αναβλήθηκαν και τα θέατρα έκλεισαν, λόγω καραντίνας, οπότε η παράσταση έμεινε στο “συρτάρι”. Βρήκε τον δρόμο της αυτήν τη σεζόν, με το μειονέκτημα ότι δεν υπάρχει υλικό από εορτασμούς, ώστε να έρθει και να κολλήσει με τα κείμενα και τα ιστορικά πρόσωπα που σχολιάζονται, και μοναδική τροφοδοσία από την επικαιρότητα, που, καλά να είμαστε, στη χώρα μας προσφέρει πολλά που είναι για γέλια (ενώ πραγματικά είναι να κλαις και να σιχτιρίζεις την ώρα και τη στιγμή, που δεν έφυγες κι εσύ όταν μπορούσες), οπότε έτσι κάπως σώζεται η κατάσταση.
Η εν λόγω παράσταση δεν είναι εντελώς κωμική – θα γελάσεις αρκετά, αλλα θα ακούσεις, μέσα από το μαύρο χιούμορ των ανθρώπων που έγραψαν τα κείμενα, πολλές ιστορικές αλήθειες, που τα σχολικά βιβλία τις γράφουν, αλλά κάτι οι καθηγητές που διαβάζουν το βιβλίο και δεν εξηγούν απολύτως τίποτα, λίγο εσύ που ψιλοβαριέσαι τότε και χαζεύεις έξω από το παράθυρο ή την όμορφη/τον ωραίο της τάξης την ώρα της ιστορίας, δεν θυμάσαι απολύτως τίποτα.
Ξεκίνησε, εμφανιζόμενος με μπλε σχολική ποδιά και ρώτησε πόσοι την έχουμε φορέσει – θα σηκωνόμουν όρθιος, αν δεν ντρεπόμουν και θα του έλεγα ότι έχω φορέσει και καρώ ποδιά γαλάζια, με λευκά τετραγωνάκια, στο νηπιαγωγείο και μπλε φόρμα γυμναστικής με τις λευκές ρίγες (ναι, οσονούπω, πάω και για την τρίτη δόση). Μετά, θυμήθηκε τα ποιήματα στις σχολικές γιορτές και ρώτησε πόσοι έχουμε πει – εγώ ποτέ, γιατί δεν ήθελα, ντρεπόμουν, δεν πολυγούσταρα από μικρός και τις πατριωτικές γιορτές, παρά μόνο το Πολυτεχνείο – και ανέβασε έναν θεατή να πει ένα κλασικό ποιήμα, το “Ελληνάκι” , προκαλώντας το πρώτο κύμα γέλιου.
Με πηγή το βιβλίο “Ιστορία (κωμικοτραγική) του νεοελληνικού κράτους”, του Βασίλη Ραφαηλίδη, ξεκίνησε το ταξίδι στο “μεγαλείο” της φυλής και στο πώς επιθυμούμε να μας αντιμετωπίζουν οι ξένοι – σου θυμίζει κάτι αυτό; Ε, ναι, δεν είναι φρέσκο το ποιημάτακι για τα φώτα που δώσαμε στον κόσμο και τα χρέη, ως προς αυτό, όλων των λαών προς τη χώρα. Επίσης, διαπιστώνεις πως, πέραν των κοινών ανησυχιών και ιδανικών, όταν στη μέση μπαίνουν τα λεφτά, όλα πηγαίνουν περίπατο, γιατί προκύπτουν θέματα μοιρασιάς και βολέματος. Ή ακόμη το γεγονός ότι 400 χρόνια, όσοι είχαν χρήματα και έσοδα, πλήρωναν το κατιτίς τους και έκαναν ζωάρα, χωρίς να τους ενοχλεί κανένας Τούρκος (κάτι δε σου θυμίζει και από τη συγχρονη Ελλάδα; Όπου Τούρκος, βάλε Έλληνας αξιωματούχος). Αυτά, με άλλα διάφορα “ενοχλητικά”, για πρόσωπα της Ιστορίας που έχουν προβληθεί ως ενάρετα όντα, ενώ η πραγματικότητα δείχνει κάτι άλλο, και φυσικά οι αναφορές για την καθαρότητα της φυλής (400 χρόνια ξένη κατοχή, σε ένα μέρος δίχως σύνορα, με διαρκείς μετακινήσεις πληθυσμών, δεν μπορει το DNA μας να έμεινε άθιχτο…), σε προβληματίζουν και σου δείχνουν, μετά που σταματάς να γελάς, ότι, πέραν του γονιδιακού κληροδοτήματος, κάτι σε αυτόν τον τόπο ως νοοτροπία έχει ξεκινήσει, από πολύ παλιά, ιδιαίτερως στραβά και, όσο και να θέλουμε, δεν είναι εύκολο να ισιώσει τελείως.
Οι αναφορές στα των ημερών που ζούμε και ο σχολιασμός τους μου θύμισε κάτι που είχε πει παλιότερα ο αείμνηστος Χάρρυ Κλυνν (με τους δίσκους του μεγαλώσαμε και, ακούγοντάς τους τώρα, κλαίμε γιατί ακόμη είναι σε αρκετά σημεία επίκαιροι), πως οι πολιτικοί στην Ελλάδα μια μέρα θα πάρουν τη δουλειά των κωμικών… Αυτό είναι μια αλήθεια, γιατί ο θεός της κωμωδίας μας έχει δώσει αρκετά ταλέντα στον χώρο της πολιτικής για να μας απασχολούν διαχρονικά, όμως το κακό είναι πως πάντα η τέταρτη εξουσία (δηλαδή ο τύπος κάθε μορφής), τους αντιμετωπίζει ως εξαιρετικά σοβαρούς.
Γελούσαμε με τα χάλια που ζούμε, καθώς τα σατίριζε από σκηνής ο Χριστόφορος και φτάσαμε στο τέλος με μια αναφορά στις καταγωγές του κοινού και το κομμάτι για τα πανηγύρια του κάθε τόπου, ευτυχώς αλλαγμένο και εμπλουτισμένο, γιατί το ΄χω μάθει σχεδόν απέξω! Και ως τελευταίο κομμάτι κράτησε το καλύτερο. Αυτό με την ποιότητα ζωής και τα πέντε δάχτυλα του ενός χεριού. Δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω πιο πολύ με όσα έλεγε. Δυστυχώς, η αξιοπρέπεια, ως λέξη κι ως έννοια, τείνει να εξαφανιστεί, στον βωμό ένος άκρατου “παρτακισμού” που βασιλεύει στην κοινωνία γενικώς και τοποθετεί όλους όσοι στέκονται απέναντί του, με ευθύνη και επιχειρήματα, σεβόμενοι τη διαφορετική άποψη, στην σφαίρα των γραφικών, εξισώνοντας για προφανείς λόγους τον αντίλογο αυτό με ψεκασμενες θεωρίες και επικίνδυνες ιδεολογίες, που -μην κρυβόμαστε πίσω από το δαχτυλό μας- επιβιώνουν, γιατί κάποιο συμφέρον, προς το παρόν, εξυπηρετούν.
Αυτήν τη φορά μπορεί να γελάσαμε λιγότερο, όμως πήραμε αρκετά. Είδαμε κόσμο που μοιάζουμε και έχουμε κοινές ανησυχίες, κόσμο που δεν μιλάει – όχι γιατί δεν μπορει, αλλά γιατί επιλέγει πότε θα το κάνει και δεν συμπεριφέρεται σαν αγέλη που κάνει θόρυβο για να δηλώσει την ύπαρξή του – σαν εμάς, ανθρώπους που τους ενοχλούν πολλά, αλλά οι συνθήκες δεν τους δείχνουν μια λύση ή ένα φως στο τούνελ. Κρατήσαμε τα λόγια του κλεισίματος και υποψιαστήκαμε πως είμαστε κάπως στο σωστό δρόμο (όχι απόλυτα, αλλά τον βαδίζουμε).
Για όλη αυτήν την εμπειρία είμαστε πολύ ευγνώμονες στον Χριστόφορο Ζαραλίκο, τον Πιτσιρίκο και στο θέατρο Τζένη Καρέζη που φιλοξενεί την παράσταση.
Περισσότερα εδώ.
Θοδωρής Κ., Δεκέμβριος 2021
