Είδαμε την παράσταση ‘Υπόθεση Μακρόπουλος’ στο Θέατρο Ελέρ

Ο Τσέχος μυθιστοριογράφος, διηγηματογράφος, θεατρικός συγγραφέας και κριτικός, Karel Capek, έμεινε γνωστός στην ιστορία για τα μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας που έγραψε, αλλά και ως ο εισηγητής του όρου «ρομπότ». Τα έργα του συχνά πολιτικά φορτισμένα, εκφράζουν την αντίθεσή του στην άνοδο του φασισμού και του κομμουνισμού και αποτυπώνουν την κοινωνική αναταραχή της εποχής του. Στον Capek προτάθηκε το Νόμπελ Λογοτεχνίας, επτά φορές, όμως ποτέ του δεν το έλαβε, αν και πολλά βραβεία φέρουν και τιμούν το όνομα του.

Το 1922, ο Capek γράφει την μαύρη κωμωδία, «Υπόθεση Μακρόπουλος» (The Makropulos Secret), η οποία σατιρίζει τον πόθο του ανθρώπου για την αθανασία και παρουσιάζεται, για πρώτη φορά, στο Θέατρο Vinohrady, της Πράγας.

Σήμερα, αυτό το έργο του, μεταφράζεται από τη Σόνια Ντορνιάκοβα-Στάμου και την Κερασία Σαμαρά και ανεβαίνει στο καλαίσθητο Θέατρο ΕΛΕΡ, της Ελένης Ερήμου, που υποδέχεται το κοινό με γλαστράκια βασιλικών, που αναδύουν τα αρώματά τους και τη φιλόξενη διάθεση.

∞

Πράγα. Έτος 1913. Ο Vitek, υπάλληλος του δικηγόρου Kolenaty, αναμένει τις εξελίξεις από το  Ανώτατο Δικαστήριο, για την υπόθεση «Gregor εναντίον Prus», η οποία συνεχίζεται εδώ και έναν αιώνα. Το γραφείο τους αντιπροσωπεύει τους Gregors, οικογένεια της μεσαίας τάξης, η οποία καταφέρεται ενάντια στην πλούσια και αριστοκρατική οικογένεια των Prus. Στο δικηγορικό γραφείο εμφανίζεται ο γιος του Prus, ο Albert, ανυπόμονος για την τελική απόφαση του δικαστηρίου και η τραγουδίστρια κόρη του Vitek, η Kristina, η οποία επαινεί τη διάσημη σοπράνο Emilia Marty και δηλώνει απογοητευμένη που δεν θα καταφέρει ποτέ να της μοιάσει. Προς μεγάλη έκπληξη όλων, στο γραφείο κάνει την εμφάνισή της και η Emilia Marty, η οποία φαίνεται να ενδιαφέρεται πολύ για την υπόθεση «Gregor εναντίον Prus», χωρίς όμως να αποκαλύπτει τα κίνητρά της. 

Και από εδώ ξεκινάει η ιστορία. Ένα μπερδεμένο κουβάρι, το οποίο θα ξετυλίγεται αργά. Πολύ αργά. Μέχρι να καταλήξει και να γίνει «Υπόθεση Μακρόπουλος», που για να επιλυθεί απαιτείται καλή μνήμη, αναλυτική σκέψη, ικανότητα συνδυασμού των γεγονότων και γενικά οξυδέρκεια, αλλά και δυνατότητα αντίληψης του… μεταφυσικού.

Στην πορεία αυτής της τόσων χρόνων δικαστικής διαμάχης, θα παρελάσουν πολλοί. Όμως οι ερωτήσεις θα εστιαστούν στην Emilia Marty, την Eugenia Montez, την Ellian MacGregor, την Elsa Müller, την Ekaterina Myshkin και την Ελίνα Μακροπούλου από την Κρήτη, γεννημένη το 1585, κόρη του Ιερώνυμου Μακρόπουλου, προσωπικού γιατρού του Αυτοκράτορα Ροδόλφου Β’.  Τι κοινό μπορεί να έχουν αυτές οι γυναίκες μεταξύ τους, εκτός από τη «σύμπτωση» το όνομα και το επίθετο τους να αρχίζουν από το ίδιο γράμμα;

Σταδιακά και όσο εξελίσσονται οι τρεις πράξεις, ο θεατής, αρχίζει να υποψιάζεται το τι συμβαίνει, αλλά οι συνδέσεις που απαιτούνται για να λυθεί το μυστήριο, είναι πολύπλοκες. Μέσα όμως στην παραδοξότητα ενός άτυπου δικαστηρίου, το μυστήριο λύνεται, η υπόθεση ξετυλίγεται και δημιουργείται πλέον ένα κρίσιμο ερώτημα: Ποιος θέλει να ζήσει 300 χρόνια; Ποιος θέλει το ξόρκι για το ελιξίριο της νεότητας;

Το εφευρετικότατο φινάλε και η τελευταία πράξη, δημιουργούν έξοχες εικόνες, αλλά και πολλά (αναπάντητα) ερωτήματα, όπως και πολλές οπτικές προσέγγισης…

∞

Σε αυτήν την ατμοσφαιρική παράσταση μυστηρίου, συναντάμε μια φημισμένη τραγουδίστρια της όπερας, έναν δικηγόρο, έναν βαρόνο κι έναν κόμη, μια υπηρέτρια, τραγούδια (εμβόλιμα, σε πρωτότυπη μουσική του Τάκη Μπαρμπέρη, που χρησιμοποιούνται ως γέφυρα μεταξύ πράξεων και εκφράζουν την εξέλιξη), έναν φλογερό χορό φλαμέγκο, έναν υπέροχο και ταλαντούχο 12χρονο, ένα άτυπο δικαστήριο, που καλείται να απαντήσει σε ερωτήματα ζωής και ένα μπαούλο. 

Η σκηνοθεσία της Κερασίας Σαμαρά, αριστοτεχνικά δομημένη, τοποθετεί τους πρωταγωνιστές της στον ρόλο που τους ταιριάζει, ενώ τη noir αισθητική της, την υποστηρίζει με τα σκηνικά της Τόνιας Αβδελοπούλου και τους φωτισμούς του Βαγγέλη Μούντριχα.

Ο Κώστας Αρζόγλου διαθέτει τη στόφα μεγάλου ηθοποιού, ο Ρήγας Αξελός ιδανικός στον ρόλο ενός gentleman, η Κερασία Σαμαρά αναδεικνύει το υποκριτικό, αέρινο της ταλέντο με εκλεπτυσμένο τρόπο, ο αγαπητός Περικλής Λιανός, μέσα στις μανσέτες του δίνει ουσία στον ρόλο του και ο Δημήτρης Καραβιώτης, στον ρόλο του δικηγόρου, ερμηνεύει τον ρόλο του ως ένας γνήσια τυχοδιώκτης δικηγόρος. Οι νεότεροι, Ευθύμης Χρήστου, Αλίκη Αβδελοπούλου, Τζώρτζης Παπαδόπουλος, Ξένια Παυλοπούλου και ο μικρός Αλέξης Ρηγόπουλος, συμπληρώνουν το cast των ηθοποιών, θέτοντας υποψηφιότητα και για ακόμη μεγαλύτερους ρόλους.

∞

Και εάν αύριο κάποιος σου δώσει τη δυνατότητα να ζήσεις 300 χρόνια νεότητας, ποια θα είναι η αντίδρασή σου; Θα αποδεχτούμε όλοι αυτή τη δυνατότητα ή την αρνούμαστε σύσσωμοι; Και τι μπορεί να φέρει η παρατεταμένη ζωή μας στη γη; Μπορούν να προβλεφθούν οι τυχόν συνέπειες αυτής της μακροζωίας; Λες, τελικά η ευτυχία να κρύβεται στην αθανασία ή αποτελεί αναρχία το να ζεις 300 χρόνια;

Προσωπικά, δεν έχω απάντηση. Μάλλον θα παζάρευα αυτή τη δυνατότητα και για τους φίλους μου και για την οικογένειά μου. Ή μήπως όχι;

Περισσότερα εδώ.

Έλενα Χατζοπούλου, Απρίλιος 2023