Είδαμε την παράσταση ‘Το Παλτό’ στο θέατρο Αργώ

Ο Ακάκιος είναι ένας ασήμαντος κατώτερος διοικητικός υπάλληλος, στην Αγία Πετρούπολη. Φτωχός. Βίος λιτός, αδιάφορος στα μάτια των συναδέλφων του. Φθαρμένος σαν το παλτό του, που δεν το αποχωρίζεται ούτε στον ύπνο, καθώς είναι το μόνο που τον προστατεύει από το δριμύ ψύχος του ρωσικού χειμώνα. Τίποτα το συναρπαστικό δεν συμβαίνει στη ζωή του. Άλλες φορές την κουβαλά, την ανέχεται, κι άλλες αγαπά τις ατέλειες της, όπως χαϊδεύει στοργικά τα φαγωμένα από τον χρονο σκισίματα στο παλτό του.

Αυτά τα ελαττώματα στη βαριά τσόχα, που γίνονται αιτία να δέχεται τη χλεύη των συναδέλφων του· στην ίδια μοίρα κι αυτοί, αλλά με πιο προσεγμένη εικόνα, πιο ομοιόμορφη. Αυτή η έλλειψη αποδοχής από το εργασιακό περιβάλλον είναι που το πείθει να κάνει το «σάλτο» και να παραγγείλει ένα καινούργιο παλτό, πέρα και πάνω από τις οικονομικές του δυνατότητες. Κι αλλαζει ο κόσμος όλος, και γίνεται ευτυχισμένος, περήφανος για τη φορεσιά του, αλλά, μες τον ενθουσιασμό του, μοιραία απρόσεκτος.

Τι κι αν γραφτηκε ενάμιση αιώνα πριν. Στην παράσταση βρίσκεις τόσο σύγχρονες αναφορές, που κάτι μέσα σου σαλεύει. Η δύναμη της εικόνας που από παρεπόμενο έχει γίνει ζητούμενο. Αυτοκίνητα χρεωμένα, ρούχα που δεν σηκώνει η τσέπη, φωτορεπορτάζ από μια ζωή που ζηλεύουν οι θεατές σου, αλλά και συ που τη δημιούργησες κι ας μην τη ζεις. Μέσα από τα φανταχτερά παλτά, τα μεσοφόρια είναι ανιαρά ίδια και τρομακτικά αποκαλυπτικά της έσω γύμνιας κι ας κρύβουν τα περισσότερα.

Οι σύγχρονοι Ακάκιοι παρατηρούν τις ανισορροπίες, τις κοινωνικές αδικίες και τις ξεσκονίζουν από πάνω τους με αναρτήσεις στα ΜΚΔ, όπως τινάζει ο ήρωας την αηδία του από το μουντό παλτό του. Μικροί και εξουθενωμένοι οικονομικά, καταπίνουμε τα αντανακλαστικά μας, τυλίγοντας την αγανάκτησή μας, όπως ο Ακάκιος τυλίγει τη σκελέα του με το παλτό. Αποφεύγοντας την απροσεξία, που μπορεί να μας αφήσει εκτεθειμένους.

Τα κείμενα του Γκογκόλ σε σαρώνουν με ηρεμία, κόβουν γλυκά, σαν γιαπωνέζικες λεπίδες. Η προσέγγιση του θιάσου είναι ουσιαστική, με φόρμα στην κίνηση να τονίζει την επιβεβλημένη ανιαρή ρουτίνα, την εναλλαγή προσώπων στην αφήγηση, σαν μαρτυρίες των συναδέλφων παρατηρητών του Ακάκιου. Οι στοίβες χαρτούρας, που δεν αφήνουν τις ζωές να εξελιχθούν εκτός κινητικής φόρμας, και οι φωτισμοί επιβάλλουν μια βαριά διάθεση, που γίνεται έντονοτερη, όταν τα παλτό είναι στην κρεμάστρα. Δεν λείπουν οι πινελιές ευφυέστατου χιούμορ, που εξισορροπούν το «ψύχος» της ιστορίας, οι οποίες απογυμνώνουν τη φαιδρότητα των μηχανισμών του (οποιουδήποτε) κρατικού συστήματος.

Οι ερμηνείες του Ακάκιου, κυρίως (πόσες βουβές εκρήξεις έδωσε!), και του ράφτη, με τη σωματική ένταση, ξεχωρίζουν, αν πρέπει σώνει και καλά να ξεχωρίσουμε κάποιες.

Παρά το γεγονός ότι το κάθισμα ήταν αφιλόξενο, τα τεκταινόμενα μας απορρόφησαν, κάνοντας τον χρόνο σχετικό. Και γέμισαν το πιάτο του μυαλού με μπόλικη τροφή.

Περισσότερα εδώ.

Λουκάς Κούτρας aka Λουκάνθρωπος, Οκτώβριος 2019