Είδαμε την παράσταση ‘Το όνειρο ενός γελοίου’ στο θέατρο Μορφές Έκφρασης
«Η ύψιστη μορφή ευφυΐας είναι η Αγάπη».
Για ακόμη μια φορά το ζητούμενο είναι η Αγάπη…
Από το 1877 που ο Ντοστογιέφσκι έγραψε αυτό το έργο, το ίδιο πάντα ζητούμενο… Η Αγάπη, η οποία είναι η μόνη δύναμη που μπορεί να δημιουργήσει έναν ολάκερο κόσμο απόλυτα αληθινό.
Ένας κόσμος Αγάπης, που μπορεί να μοιάζει ουτοπικός στα μάτια όσων δεν μπορούν να ονειρευτούν, είναι ένας κόσμος που μόνο ένας Γελοίος Άνθρωπος μπορεί να τον ονειρευτεί, να τον πιστέψει και να τον δημιουργήσει.
Ένας Γελοίος Άνθρωπος, ο οποίος έχει, όμως, τη δύναμη ή, αν θέλετε, την ικανότητα, να νοιώσει, να επικοινωνήσει, να ζήσει, να χαρεί με όλη του την ψυχή. Ένας Γελοίος Άνθρωπος που το αστεράκι στον ουρανό θα είναι το σημάδι που ψάχνει για να αποχωριστεί την άχαρη και χωρίς νόημα ζωή του. Ένας Γελοίος Άνθρωπος που, όταν έρθει πρόσωπο με πρόσωπο με το ταλαιπωρημένο παιδί στον δρόμο, θα φύγει μακριά, γιατί δεν αντέχει ούτε τη μορφή του ούτε την απόγνωσή του. Αλλά αυτό που δεν ξέρει είναι ότι το παιδί είναι ο ίδιος του ο εαυτός. Ένας εαυτός παραμελημένος, που ζητάει απεγνωσμένα βοήθεια. Είναι η ψυχή που φωνάζει. Είναι ο ανώτερος εαυτός που τον τραβάει από το μανίκι σε μια απέλπιδα προσπάθεια να γυρίσει να τον κοιτάξει… (Αλήθεια, πόσες φορές μας έχει τραβήξει από το μανίκι αυτό το παιδί;)
Ο Ντοστογιέφσκι και το έργο του δεν χρειάζονται συστάσεις. Συστάσεις, και μάλιστα εξαιρετικές, χρειάζονται για τον Θωμά Κινδύνη, για τη διασκευή του έργου και την ερμηνευτική του δεινότητα. Ένας μονόλογος απαιτητικός κι ένας Κινδύνης να σε κρατάει καθηλωμένο. Με ποικίλα σκηνοθετικά ευρήματα, τα οποία τονίζουν τον λόγο και με φωτισμό και μουσική που τον αναδεικνύουν. Ένα έργο και μια ερμηνεία που σε αγγίζουν βαθιά στη ψυχή.
«Το όνειρο ενός γελοίου» μπορεί να χαρακτηριστεί ως μια ιστορία δυστοπικής ουτοπίας, αν και η αρμονία που επικαλείται δεν χρειάζεται τις αντίθετες έννοιες που πρωτοστατούν… Άσπρο-μαύρο, φως-σκοτάδι, χαρά-λύπη, πραγματικό-φανταστικό, πρόβλημα-λύση, δημιουργία-καταστροφή, χθες-αύριο, αγάπη-αδιαφορία, ζωή-θάνατος. Έννοιες, που η μια δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την άλλη. Έννοιες που έχουν αντισώματα, ικανά για τη γέννηση και τον θάνατό τους.
Ο Ντοστογιέφσκι αγωνιά για το έγκλημα που συντελείται στο όνομα των μεγάλων ιδεών για την ελευθερία και την αδελφοσύνη. Αγωνιά για την υποκρισία και τον παραλογισμό που προάγουν τις νέες ιδέες και διακατέχεται από ένα τεράστιο πάθος για ζωή και για ελευθερία πνεύματος. Αρκεί «αν όλος ο κόσμος ήθελε να θέλει, και όλα θα είχανε γίνει κιόλας».
Αν και αυτό του το έργο είναι γραμμένο πολλά χρόνια πίσω, μοιάζει τόσο σημερινό και τόσο επίκαιρο, μιας και αναφέρεται σε μια κοινωνία στο χείλος του γκρεμού και σε ανθρώπους στην απόγνωση. Αναφέρεται στον άνθρωπο που, μόνο αν ονειρευτεί και πιστέψει, μπορεί ν’ αλλάξει τον κόσμο του και τη σκοτεινή κόλαση να τη μετατρέψει σε φωτεινό παράδεισο.
Τελικά είναι ένα αισιόδοξο και ελπιδοφόρο έργο, ένας ύμνος στη Ζωή και στην Αγάπη!
Γιατί τελικά η Αγάπη επικρατεί! Και το παραμελημένο παιδί δεν είναι πια ποτέ μόνο του!
Περισσότερα εδώ.
Έλενα Χατζοπούλου, Νοέμβριος 2018
