Είδαμε την παράσταση ‘Terror’ στο Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου_Μαριάννα Τόλη

«Στις 26 Μαΐου, και λίγο μετά τις οχτώ το απόγευμα, ένα αεροπλάνο της Lufthansa ταξιδεύει από το Βερολίνο προς στο Μόναχο με 164 επιβάτες, υπό καθεστώς ομηρίας. Η διαταγή του τρομοκράτη προς τον πιλότο, είναι να το ρίξει στο γήπεδο Allianz Arena του Μονάχου, κατά τη διάρκεια του αγώνα Γερμανίας – Αγγλίας, τον οποίο παρακολουθούν ζωντανά 70.000 φίλαθλοι και το οποίο βρίσκεται μόλις 15 χιλιόμετρα μακριά. Η Γερμανική κυβέρνηση ενημερώνεται άμεσα και σηκώνει δυο μαχητικά αεροσκάφη για να παρακολουθούν την κατάσταση από απόσταση αναπνοής και να περιμένουν οδηγίες. Αγνοώντας τις αντίθετες, ρητές εντολές, ο ένας πιλότος του μαχητικού καταρρίπτει το αεροπλάνο, σκοτώνοντας 142 ανθρώπους, για να σώσει 70.000».

∞

Η δίκη του πιλότου Lars Koch ξεκινάει.

Η σκηνή του θεάτρου αποτελεί το δικαστήριο και οι θεατές στην πλατεία οι ένορκοι. Είναι αυτοί που, όταν η διαδικασία ολοκληρωθεί, θα ψηφίσουν, Αθώος ή Ένοχος. Ο δικαστής, η εισαγγελέας, ο δικηγόρος υπεράσπισης, ο ένστολος κατηγορούμενος, ο προϊστάμενος του κατηγορούμενου ως μάρτυρας και μια άλλη μάρτυρας, σύζυγος ενός από τους νεκρούς του αεροπλάνου, όλοι παρόντες.

Όλοι έτοιμοι για την ακροαματική διαδικασία – παράσταση.

Ο κατηγορούμενος δηλώνει απερίφραστα ότι, για να γλυτώσει τους 70.000 φιλάθλους, αποφάσισε, σύμφωνα με τη συνείδηση και την εκπαίδευσή του, να παραβεί τις εντολές και να αποφασίσει μόνος του για τον θάνατο των λίγων και όχι των πολλών.

Τα ερωτήματα πολλά και ποικίλα. Οι εντάσεις διαρκείς. Η υπεράσπιση στον ρόλο της και η εισαγγελέας καταπέλτης. Βρέθηκε ο πιλότος Lars Koch, στην ακραία εκείνη συνθήκη που σε κάνει να περάσεις στον αχανή εκείνο χώρο της παραβίασης του «σωστού»;

Η ενοχή είναι σχετική ή όχι;

Και ποια ιστορία κρύβεται πίσω από την ιστορία;

Και για ποιον λόγο οι αρμόδιες αρχές δεν αποφάσισαν την εκκένωση του σταδίου, ενώ είχαν επαρκή χρόνο για αυτό; Γιατί αδράνησαν και ο πιλότος έφτασε στο σημείο, όπου επικρατεί η εκπαίδευση του και όχι οι εντολές για τη μη ρίψη του πυραύλου;

Και τίθεται το παλιό και φιλοσοφικό ερώτημα: επιτρέπεται να θυσιαστούν οι ζωές λίγων ανθρώπων, για να σωθούν οι ζωές πολλών;

Ποια είναι εκείνα τα νομικά εργαλεία που μπορούν να οδηγήσουν σε μια ασφαλή και δίκαιη ετυμηγορία;

Τι σημαίνει αυτενέργεια, ποιος κώδικας τιμής και ποια δικαιοσύνη οπλίζει το χέρι του πιλότου;

Και η ηθική; Υπάρχει και τι ρόλο παίζει; Και από ποια πλευρά την αντικρίζεις;

Υπάρχει σε μια τέτοια περίπτωση δίκαιο και άδικο;

Δολοφόνος ή ήρωας;

Όλες οι πλευρές έχουν καταθέσει τις απόψεις τους. Η σειρά των ενόρκων έφτασε. Οι ένορκοι – θεατές, ψηφίζουν και οι ψήφοι τους καταμετρώνται. Το αποτέλεσμα της ετυμηγορίας τους ανακοινώνεται από τον Πρόεδρο του Δικαστηρίου.

Κανείς δεν γνωρίζει εάν οι ένορκοι – θεατές ψηφίζουν ως υποψήφια θύματα ή ως υποψήφιοι θύτες…

∞

Ο κόσμος μας είναι φτιαγμένος από ιστορίες, αλλά οι ιστορίες υπάρχουν μόνο από τη στιγμή που θα βρεθεί κάποιος να τις διηγηθεί. Και πρέπει να τις διηγούμαστε καλά. Ευτυχώς, ο Ferdinand von Schirach, όπως και ο σκηνοθέτης Γιώργος Οικονόμου, αφηγούνται με καθηλωτικό τρόπο την διασκευασμένη από τη Μιρέλλα Παπαοικονόμου ιστορία, την οποία μεταφράζει η Ευαγγελία A. Νάνου.

Η ένταση των λέξεων στη δίκη, ενισχύεται από ένα cast ταλαντούχων ηθοποιών (Νίκος Ορφανός: Προέδρος Δικαστηρίου, Μαριάννα Πολυχρονίδη: Εισαγγελέας, Γιώργος Σπάνιας: κατηγορούμενος πιλότος, Γιάννης Στεφόπουλος: συνήγορος υπεράσπισης, Φιόνα Γεωργιάδη: μάρτυρος κατηγορίας, Αντώνης Αντωνάκος: μάρτυρας υπεράσπισης), ενώ στην ένταση συνηγορεί και το sound design των Γιώργου Οικονόμου και Βασίλη Κορρέ. Το σκηνικό της Χριστίνας Ντεκούλη λιτό, όπως απαιτείται για μια αίθουσα δικαστηρίου, φωτίζεται από την Κατερίνα Μαραγκουδάκη και τα κοστούμια του Νίκου Χαρλαύτη περιγράφουν επακριβώς τους ρόλους. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης των μαρτύρων, οι μάρτυρες κάθονται με πλάτη γυρισμένη στο κοινό, όμως από μια γιγαντοοθόνη οι θεατές μπορούν να παρατηρήσουν τις εκφράσεις των προσώπων τους.

∞

Μια παράσταση, όπου ο Ferdinand von Schirach, σύμφωνα με τη Μιρέλλα Παπαοικονόμου, τραβά με βία το πάπλωμα από την ωραία κοιμώμενη ηθική μας και αφήνει στον θεατή, δηλαδή στη συλλογική συνείδηση, τη μοίρα του τραγικού ήρωα.

Μια παράσταση – δικαστικό δράμα, όπου τα καθήκοντα συγκρούονται, αν και αυτό αποτελεί υπερνομική δικαιολογία, επομένως η πράξη είναι παράνομη, αλλά όχι υπαίτια.
Μια παράσταση όπου τίθεται το υπαρξιακό ερώτημα: Μπορεί κανείς να ζυγίσει τη ζωή με τη ζωή; Δεν υπάρχει ξεκάθαρα σωστή ή λάθος πλευρά, παρόλο που ό,τι κι αν γίνει ο πιλότος θα είναι πάντα ένοχος. Ή μήπως όχι;

Ένοχος ή αθώος, λοιπόν;

Οι θεατές αποφασίζουν κατά την κρίση τους. Η μοίρα του πιλότου είναι στα χέρια τους. Και υπάρχει μόνο ενοχή ή αθώωση.

Περισσότερα εδώ.

Έλενα Χατζοπούλου, Μάρτιος 2024