Είδαμε την παράσταση ‘Σπασμένο Γυαλί’ στο θέατρο Πόλη
Στο παρασκήνιο της υπόθεσης συναντάμε τη «Νύχτα των Κρυστάλλων»** στη Γερμανία του 1938 και στο πρώτο πλάνο μια Εβραϊκή οικογένεια στο Μπρούκλιν, η οποία αντιδρά με τον δικό της τρόπο στις κακές ειδήσεις.
Η Sylvia Gellburg (Παναγιώτα Βλαντή), διαβάζοντας στην εφημερίδα σχετικά με τη «Νύχτα των Κρυστάλλων», μένει παράλυτη από τη μέση και κάτω, σαν να ξέρει ότι μόνο μια ακρούλα της κουρτίνας έχει σηκωθεί και ότι το γεγονός αυτό είναι μόνο η απαρχή της φρίκης που έρχεται. Ο σύζυγός της Phillip (Νίκος Γεωργάκης) θέλει να αγνοήσει την είδηση και τις ανησυχίες της γυναίκας του, μιας και επί της ουσίας ανησυχεί για τη δική του εβραϊκότητα. Ο Δρ. Harry Hyman (Γιάννης Βούρος) καλείται για να βρει τα αίτια της παράλυσης της Sylvia, αφού η μόνη ένδειξη για τη μυστηριώδη ασθένειά της έγκειται στην εμμονή της αναφορικά με τις ειδήσεις από τη Γερμανία. Κατά τη διάρκεια της αναζήτησης των αιτιών της ασθένειας, δημιουργείται μια σχέση μεταξύ τους, η οποία ξεπερνάει τα όρια ιατρού και ασθενούς.
Το σενάριο αποτελεί την ψυχογραφία ενός γάμου, των σχέσεων και των μυστικών που αναπτύσσονται μέσα σε αυτόν. Η ψυχοσωματική παράλυση της Sylvia, που συνεχίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας, αποτυπώνει συμβολικά την ανησυχία της για τη θέση της στον κόσμο και για τη θέση της στην καρδιά του άντρα της. Η σταδιοδρομία και ο γάμος του Phillip απειλούνται, ενώ είναι εμφανής ο φόβος της ανεπάρκειας και η ανάγκη του να προσκολληθεί σε μια συγκεκριμένη κοινωνική ταυτότητα. Αντίθετα, οι σχέσεις που αναπτύσσει ο Δρ. Hyman υπονομεύουν τον επαγγελματικό του ρόλο, μιας και μέσω της θεραπείας προσπαθεί να μάθει τα προβλήματα της Sylvia στην προσωπική της ζωή, και ιδιαίτερα στον γάμο της, ενώ η ασθενής του γίνεται αντικείμενο της επιθυμίας του. Ο ερωτισμός μεταξύ τους υποβόσκει και μια ιδιαίτερη οικειότητα αναπτύσσεται, η οποία γίνεται αντιληπτή και από τη σύζυγο του Δρ. Hyman (Κάτια Γκουλιώνη) και από την αδελφή της Sylvia (Δήμητρα Σιγάλα). Μετά από ένα καρδιακό επεισόδιο που παθαίνει ο Phillip, η Sylvia τελικά καταφέρει να ανακτήσει τα παράλυτα πόδια της κι ίσως έτσι, συμβολικά, θα ανακτήσει επιτέλους τη ζωή που επιθυμεί. Θα την ανακτήσει στο τέλος μιας επίπονης διαδρομής, αφού έχει υποστεί την αδιαφορία, την έλλειψη σεβασμού και την αλαζονεία του άντρα της.
Σε όλη τη διάρκεια του έργου, ο Miller προκαλεί την περιέργεια του κοινού, αμφισβητώντας τη σχέση της Sylvia και του Phillip, καθώς οι χαρακτήρες τους έχουν μια περίπλοκη και διαφορετική στάση απέναντι στην εβραϊσμό τους. Ασχολείται με το να είσαι Εβραίος σε έναν ασυμβίβαστο χρόνο στην ιστορία, εξαιτίας του έντονου αντισημιτισμού τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Miller γράφει για τις παραμονές του Ολοκαυτώματος, για την εξέλιξη της κατάστασης στην Ευρώπη και πώς αυτή γίνεται αντιληπτή μέσα από την ασφάλεια της Νέας Υόρκης. Γράφει για τις φρικαλεότητες που συμβαίνουν αλλού και για την ανημποριά όσων κοιτούν από μακριά, παρόλο που ο γερμανοσπουδαγμένος Εβραίος Δρ. Hyman υποστηρίζει ότι ένας τόσο καλλιεργημένος λαός δεν είναι ικανός για τέτοια βιαιότητα. Γράφει για τα πράγματα που επιτρέπουμε να συμβούν, είτε σε προσωπικό είτε σε πολιτικό επίπεδο, και για τον φόβο που μπορεί να επηρεάσει κάθε πτυχή της ζωής μας. Για τον φόβο της απόρριψης και του αποκλεισμού και για τον φόβο να δράσουμε, όταν οι περιστάσεις μάς ακινητοποιούν. Για τον φόβο να κάνουμε ένα επόμενο βήμα, να αποτινάξουμε δεσμά που μας κρατούν καθηλωμένους και να πορευτούμε στο άγνωστο μέλλον. Αν και το μέλλον, ακόμη και με τις υπάρχουσες συνθήκες, μας είναι παντελώς άγνωστο.
Η σκηνοθεσία της Άσπας Καλλιάνη, σε συνδυασμό με τα σκηνικά του Μανώλη Παντελιδάκη και τον φωτισμό του Βασίλη Κλωτσοτήρα, καταφέρνουν να αποδώσουν τόσο την εποχή όσο και να κάνουν εμφανή τα νοήματα που κρύβονται πίσω από τις λέξεις. Μεταξύ του Γιάννη Βούρου και της Παναγιώτας Βλαντή η χημεία είναι ορατή και η ερμηνεία τους εξαιρετική. Ο Νίκος Γεωργάκης είναι ιδανικός για τον ρόλο του θυμωμένου και φοβισμένου Phillip, η Κάτια Γκουλιώνη δίνει το δικό της, κάποιες φορές χιουμοριστικό, στίγμα και η Δήμητρα Σιγάλα, με την ήρεμη γλυκύτητα, κατορθώνει να είναι τόσο επικριτική όσο και η κοινωνία της εποχής.
Από τις καλύτερες φετινές παραστάσεις, το «Σπασμένο Γυαλί» έρχεται για να μας θυμίσει ότι δεν αλλάζει ο άνθρωπος… εκτός κι αν μείνει μόνος! Πολύ μόνος! Μακριά από το περιβάλλον που τον υποστηρίζει. Μόνο τότε ίσως να θέλει να αλλάξει… Επίσης έρχεται για να μας θυμίσει ότι άσχετα με τα χαρτιά που μας μοιράζει η ζωή, εμείς οφείλουμε, ό,τι «χέρι» κι αν έχουμε, να κάνουμε το καλύτερο παιχνίδι μας!
**Στις 09/11/1938, η αποκαλούμενη «Νύχτα των Κρυστάλλων» (Kristallnacht), αποτελεί το πρώτο μαζικό πογκρόμ εναντίον των Εβραίων στη Γερμανία.
Περισσότερα εδώ.
Έλενα Χατζοπούλου, Νοέμβριος 2018
