Είδαμε την παράσταση ‘Σέρρα – η ψυχή του Πόντου’ στο Μικρό Θέατρο Άνεσις

Το εξαιρετικό μυθιστόρημα του Γιάννου Καλπούζου «Σέρρα – Η ψυχή του Πόντου», μεταφέρεται, για 2η χρονιά, στη θεατρική σκηνή και στοιχηματίζει ότι θα συναρπάσει και το θεατρόφιλο κοινό. Με τον Σωτήρη Χατζάκη στη σκηνοθεσία και τη Χρύσα Παππά στην ερμηνεία, ως θεατής δεν περιμένεις τίποτα λιγότερο από το να εισχωρήσεις στον κόσμο αυτού του ιστορικού μύθου.

∞

Τα φώτα χαμηλώνουν και «το ποτάμι κοκκίνισε», φωνάζει με ένταση η Λεμονιά… Οι Αρμένιοι σφαγιάζονται… και παντού νεκροί κι ακρωτηριασμένοι άνθρωποι… Είναι η εποχή που οι Τούρκοι λένε συνωμοτικά «τα κριθάρια θερίστηκαν, τώρα απομένουν τα στάρια…», εννοώντας ότι οι Αρμένιοι εκκαθαρίστηκαν και έρχεται και η σειρά των Ελλήνων…

Στη σκηνή, καρέκλες αναποδογυρισμένες, ένα μπαούλο, ένας καλόγερος και ένα λευκό μεταξωτό ρούχο στο πάτωμα. Στοιχεία, τα οποία όλα, κατά τη διάρκεια της αφήγησης, θα πάρουν ζωή και θα αποκαλύψουν αυτό που κρύβουν. Θα γίνουν αποσκευές, φορτία, άνθρωποι, μωρό, πεζούλι…

Η Λεμονιά καλείται να διηγηθεί την ιστορία της οικογένειάς της. Του πατέρα της Γαληνού Φιλονίδη, της μητέρας της Φιλάνθης, του αδελφού της Όμηρου, του επιστάτη τους Πάντζιου, αλλά και του αιμοσταγή Χαμζάκ Αφις, καθώς και της Ταλίν και του Κριτόδημου. Τι τα θες; Δύσκολοι καιροί. Και ο καθένας έχει τη δική του τραγική, πολυτάραχη προσωπική ιστορία, μέσα σε μια ιστορία που είναι ίδια η κόλαση. Οι Νεότουρκοι, οι Κεμαλιστές, οι Σταλινιστές, ο εθνικισμός, η μισαλλοδοξία, οι διώξεις, η πείνα, τα βάσανα, η προδοσία, ο φόβος, ο θυμός, ο θάνατος και «η μούχλα που τυλίγει την ψυχή τους», πρωταγωνιστές της διήγησης της Λεμονιάς. Μόνο κάποιες λίγες περίοδοι χαράς, μικρές ανάπαυλες για να συνεχίσουν το πολυσχιδές ταξίδι της ζωής τους.

Από το 1915 στην Τραπεζούντα, έως το 1962, από την Αμπχαζία και το Καζακστάν έως την Σιβηρία της Ρωσίας, η Λεμονιά και η οικογένειά της μια χάνονται, μια βρίσκονται σε μια ιστορία ξεριζωμού και πόνου. Όμως μέσα σε όλα τα δεινά, ο έρωτας θα παίζει τον δικό του ρόλο…

Η ποντιακή λίρα ακούγεται, όταν η διήγηση το απαιτεί, και δυναμώνει όταν η Λεμονιά χορεύει με όλη της την ψυχή τον πυρρίχιο χορό, τον σέρρα δηλαδή, τον χορό που κρύβει την ψυχή του Πόντου. Ο χορός της φωτιάς. Ένας χορός που αναπαριστά την επίθεση, την άμυνα, την οπισθοχώρηση, την κάλυψη, το αντάμωμα και τη συντροφικότητα.

∞

Τη Λεμονιά, ερμηνεύει η Χρύσα Παππά. Μια εύθραυστη παρουσία, η οποία όμως για τις ανάγκες του ρόλου γίνεται θεριό και μεταλλάσσεται με μαεστρία και υποκριτική δεινότητα μεταξύ των 12 ρόλων που πρέπει να υποδυθεί. Η Παππά έχει την ικανότητα και παρασέρνει το κοινό στον δικό της κόσμο και τους κάνει μέρος της ιστορίας που διηγείται. Ο Σωτήρης Χατζάκης έχει το ταλέντο να δημιουργήσει – σκηνοθετήσει, με λιτότητα, την κατάλληλη ατμόσφαιρα και καθοδηγεί την Παππά άλλοτε να στάζει μέλι, άλλοτε να τρέμει από θυμό ή φόβο, άλλοτε να γίνεται λαβωμένο ζώο και άλλοτε να μοιάζει με τις τραγωδούς σε αρχαίο δράμα. Η ποντιακή μουσική που ακούγεται, σε επιμέλεια του Ματθαίου Τσαχαουρίδη, οι φωτισμοί του Αντώνη Παναγιωτόπουλου και τα σκηνικά – κοστούμια της Έρσης Δρίνη, υπηρετούν θαυμαστά το συναρπαστικό κείμενο του Γιάννη Καλπούζου, το οποίο ευτυχεί στα χέρια όλων των συντελεστών.

Περισσότερα εδώ.

Έλενα Χατζοπούλου, Οκτώβριος 2022