Είδαμε την παράσταση ‘Push Up’ στο Θέατρο ΕΛΕΡ

Ο Roland Schimmelpfennig συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους σύγχρονους Ευρωπαίους δραματουργούς, με έργο που διακρίνεται για τη λιτή, αλλά αιχμηρή γραφή του και την ενασχόληση με τις δομές εξουσίας, την κοινωνική αποξένωση και τη ρευστότητα της ταυτότητας, στον ύστερο καπιταλισμό, ενώ έχει συνδέσει το όνομά του με μια μορφή «μεταδραματικού ρεαλισμού», όπου η πλοκή υποχωρεί υπέρ της κατάστασης και ο διάλογος λειτουργεί ως ένα πεδίο σύγκρουσης περισσότερο, παρά αφήγησης. Τα έργα του συχνά συγκροτούνται από αποσπασματικές σκηνές και επαναλαμβανόμενες δομές, αποτυπώνοντας έναν κόσμο κατακερματισμένο, στον οποίο οι ανθρώπινες σχέσεις διαμεσολαβούνται από οικονομικές, επαγγελματικές ή θεσμικές συνθήκες. Χαρακτηριστικό στοιχείο της δραματουργίας του είναι η ένταση ανάμεσα στο ειπωμένο και το αποσιωπημένο, καθώς οι χαρακτήρες μιλούν αδιάκοπα, αλλά αδυνατούν να επικοινωνήσουν ουσιαστικά.

Στο έργο του «PUSH UP» (2001), ο Schimmelpfennig στρέφει το βλέμμα του στον χώρο της σύγχρονης πολυεθνικής εταιρείας, μετατρέποντάς την σε μια μικρογραφία κοινωνικής βίας και πειθαρχίας, όπου δεν καταγγέλλονται ευθέως, αλλά εκτίθενται με ψυχρή ακρίβεια, οι μηχανισμοί ανταγωνισμού και αυτοακύρωσης, που διέπουν την, οδυνηρά οικεία, σημερινή εργασιακή ηθική.

∞

Ο Schimmelpfennig δομεί το έργο σε διαδοχικές σκηνές-συναντήσεις των στελεχών μιας απρόσωπης εταιρείας, όπου η ιεραρχία δεν δηλώνεται ποτέ ευθέως, αλλά αποκαλύπτεται μέσα από παύσεις, υπεκφυγές, σεξ και λεκτικές ακροβασίες. Η υπόθεση, λοιπόν, διαδραματίζεται στα γραφεία μιας πολυεθνικής εταιρείας, κατά τη διάρκεια του ετήσιου party, αρχικά, ενώ στο δεύτερο μέρος λαμβάνει χώρα ένα διαρκές, οδυνηρό meeting. Εμείς γνωρίζουμε έξι από τα στελέχη της εταιρείας, τα οποία προσπαθούν να υπερισχύσουν ο ένας έναντι του άλλου, προκειμένου να προτιμηθούν για την νέα θέση που έχει ανοίξει στο Ντουμπάι. Έξι στελέχη, διαφορετικού φύλου και ηλικίας, με διαφορετική ισχύ μέσα στην εταιρεία, με κοινά τους χαρακτηριστικά τη μοναξιά, την απουσία ηθικών αναστολών, την αποξένωση και κυρίως την ανάγκη αυτοπροσδιορισμού μέσα από την επαγγελματική τους εξέλιξη. Ποιος τελικά θα καταφέρει ένα PUSH UP;

∞

Η παράσταση «PUSH UP», σε μετάφραση–διασκευή και σκηνοθεσία της Έφης Ρευματά, επιχειρεί να φωτίσει το εργασιακό τοπίο, όχι ως απλή κοινωνική σάτιρα, αλλά ως υπαρξιακό θρίλερ μικρής κλίμακας, τονίζοντας μέσα από τα δραματουργικά σχόλια πάνω στη σύγχρονη εργασιακή συνθήκη, ένα σύμπαν εταιρικής αποστείρωσης, όπου η γλώσσα λειτουργεί ως μηχανισμός εξουσίας και το σώμα ως πεδίο συνεχούς διαπραγμάτευσης. Η σκηνοθετική της ανάγνωση σέβεται τη δραματουργική αρχή του Schimmelpfennig και την εντείνει, με ένα ρυθμό εξοντωτικό, κοφτό, υπαινικτικό και με διαλόγους που μοιάζουν να αιωρούνται σε ένα διαρκές καθεστώς απειλής, όπου κανείς δεν γνωρίζει αν είναι θύτης ή εν δυνάμει θύμα.

Οι ερμηνείες όλων λειτουργούν συλλογικά, χωρίς πρωταγωνιστικές εξάρσεις, στοιχείο απολύτως εναρμονισμένο με τη δραματουργική λογική της παράστασης, όπου η ατομικότητα υποχωρεί μπροστά στη δομή. Έτσι, ο Κώστας Ανταλόπουλος (Χανς), η Αθανασία Κουρκάκη (Πατρίτσια), ο Θεμιστοκλής Μαλεσάγκος (Ρόμπερτ), η Φανή Παναγιωτίδου (Αγγέλικα), ο Νίκος Στεργιώτης (Φράνγκ) και η Βιβή Φωτοπούλου (Σαμπίνε), κινούνται με ακρίβεια ανάμεσα στην ψυχρότητα του ρόλου και στην υπόγεια συναισθηματική ένταση, αποτυπώνοντας χαρακτήρες που μιλούν πολύ, αλλά αποκαλύπτουν ελάχιστα, ενώ η φωνή του Γιώργου Νινιού ενισχύει την αίσθηση της αόρατης ιεραρχίας και επιτήρησης.

Η διαρκής κίνηση των ηθοποιών και η χορογραφική επιμέλεια της Άννας Μάγκου λειτουργούν ως υπόγειο σχόλιο, αποκαλύπτοντας τη «βία» που εγγράφεται καθημερινά στον εργασιακό χώρο. Οι «σκοτεινοί» φωτισμοί του Αντώνη Καρανδεινού, ακολουθεί τη μουσική του Φοίβου Σαμαρτζή, που δεν «ντύνει» απλώς τη δράση, αλλά λειτουργεί ως ηχητικό περιβάλλον πίεσης, ενισχύοντας την αίσθηση του εκλωβισμού, ενώ τα σκηνικά και τα κοστούμια της Μαργαρίτας Τζαννέτου, επιτείνουν την αίσθηση επιτήρησης, αντανακλώντας την εξουσία, αλλά και τη διάβρωση της ατομικότητας.

∞

Συνολικά, η παράσταση «PUSH UP» συνομιλεί με τις σύγχρονες θεωρήσεις της εργασίας, της εξουσίας και της ταυτότητας. Χωρίς κραυγαλέες καταγγελίες, αλλά με σκηνική ακρίβεια και αισθητική συνοχή, φωτίζοντας το αδιέξοδο ενός κόσμου, όπου η «άνοδος» προϋποθέτει διαρκές σπρώξιμο των άλλων προς τα κάτω.

Περισσότερα εδώ.

Έλενα Χατζοπούλου, Ιανουάριος 2026