Είδαμε την παράσταση ‘Pomona’ (Πομόνα) στο Θέατρο Πόρτα
Στην πόλη του Μάντσεστερ υπάρχει μια εγκαταλελειμμένη λωρίδα γης, που οι κάτοικοι συνηθίζουν να ονομάζουν «μια τρύπα στην καρδιά της πόλης». To όνομά της είναι Pomona…
Αυτή την πληροφορία λαμβάνουμε, μόλις ξεκινάει η παράσταση. Στο μεσοδιάστημα, ακούμε μια κοπέλα, με ένα ιδιαίτερο ντύσιμο, που παραπέμπει ευθέως σε χαρακτήρα από manga comic, να τραγουδάει το “Goodbye Yellow Brick Road” του Elton John και έναν νεαρό άνδρα να της διαβάζει κομμάτια από το πρόγραμμα του έργου. Όλα αυτά, ενώ έχουμε πάρει το πρώτο “σοκ”, βλέποντας, στη μεγάλη σκηνή του θεάτρου Πόρτα, να υπάρχουν 30 (;) πορσελάνινες λεκάνες τουαλέτας…
Ένα κορίτσι, η Όλι, που ψάχνει τη χαμένη της αδερφή, βρίσκεται σε έναν περιφερειακό δρόμο της πόλης και ψάχνει τον Ζέπο – την έχουν ενημερώσει πως είναι ο ιδιοκτήτης της Pomona και μεγάλου μέρους της πόλης και γνώστης πολλών που συμβαίνουν σε αυτήν. Ο Ζέπο τρώει κοτομπουκιές από γνωστή αλυσίδα fast food και της μιλάει για το αγαπημένο του φιλμ από τη σειρά του Indiana Jones “Raiders of the Lost Ark” (1981), ενώ ζητάει, παράλληλα, πληροφορίες για την ίδια και της ζητά να τροφοδοτεί με κύβους του Ρούμπικ ένα πλάσμα στο πίσω κάθισμα, που έχει τη μορφή του Cthulhu (όνομα ενός από τους “γηραιούς” αυτού του κόσμου, εμφανίζεται για πρώτη φορά στο διήγημα του H. P. Lovecraft, “The Call of Cthulhu”, το 1926, που περιγράφει μια επικείμενη δυστοπία που θα επέλθει, όταν ο Cthulu ξυπνήσει και βυθίσει την ανθρωπότητα σε έναν ατελείωτο εφιάλτη – συμβολίζει για πολλούς το απόλυτο μυθολογικό πρόσωπο του κακού).
Στην επόμενη σκηνή, βλέπουμε ένα δωμάτιο που 7 άνθρωποι βρίσκονται γύρω από ένα board επιτραπέζιου παιχνιδιού. Θα μάθουμε σταδιακά τα ονόματά τους, πέρα των Ζέπο και Όλι που ήδη γνωρίζουμε. Είναι ο Τσάρλυ, το νεαρό αγόρι που μας διάβαζε, όταν μπήκαμε στην αίθουσα, η Κήτον – το κορίτσι με τη βελούδινη φωνή και την ιδιαίτερη “στολή”, ο Μόου, η Γκελ και η Φαίη. Ο Τσάρλυ φαίνεται ότι είναι κάτι σαν “σκηνοθέτης” – καθοδηγητής του παιχνιδιού, στο οποίο, κάθε φορα που γυρνάει το ζάρι, δυο πρόσωπα αναλαμβάνουν να προχωρήσουν, με αυτοσχεδιασμούς, τον πυρήνα μιας ιστορίας… οι υπόλοιποι “παίχτες” που δεν λαμβάνουν άμεσα μέρος στα δρώμενα, λειτουργούν σαν “εμψυχωτές-οδηγοί” των 2 άλλων παικτών, για να βγει όσο πιο “αληθινό” το αποτέλεσμα. Η ιστορία έχει να κάνει με ένα κορίτσι που έχει χαθεί στην Pomona και η αδερφή του ψάχνει να το βρει…
Όσο προχωράει η δράση και μπαίνουμε μέσα στο “παιχνίδι”, ξεχνάμε τη σύμβαση που ζούμε και όλο αυτο που συμβαίνει επί σκηνής γίνεται πολύ “πραγματικό” για να πιστέψουμε ότι είναι απλώς κάτι φανταστικό. Παρακολουθούμε μια ομάδα φανατικών παικτών Role Playing Games ή ένα θεατρικό παιχνίδι; Ή μήπως τίποτα από τα δύο και όλος αυτός ο ζόφος και η ανατριχίλα που νιώθουμε είναι δικαιολογημένα, γιατί αναγνωρίζουμε ότι το κακό που παρακολουθούμε υπάρχει και υποσυνείδητα το γνωρίζουμε και αυτή η θέαση λειτουργεί σαν deja vu; Κι όμως, στην αρχή της παράστασης, μας έχει προειδοποιήσει ο Ζέπο μαζί με την Όλι – “Μην μπλέκεσαι”…
Ένα εξαιρετικό κείμενο που παίζει με τους όρους του φανταστικού, δανειζόμενο στοιχεία από την κοινότητα των ανθρώπων, που δραστηριοποιούνται σε ομάδες που παίζουν RPG παιχνίδια, και έντεχνα ενσωματώνει πολλά στοιχεία της καθημερινότητας του σύγχρονου ανθρώπου. Μιας ζωής που κινείται σε πολύ γρηγορους ρυθμούς, που δεν σου επιτρέπει, πολλές φορές, να καταλάβεις ακριβώς τι γίνεται και κάπως έτσι οι πληροφορίες σου είναι κάπου στο περίπου, περιπλεκόμενες με αστικούς και μη μύθους, μια κατάσταση που, αν αναρωτηθείς πως βρέθηκες εκεί, και πού άραγε υπάρχει κάποιο τέλος, οι απαντήσεις, αν τις λάβεις ποτέ, θα κάνουν τους χρησμούς της Πυθίας να μοιάζουν σταυρόλεξο για αρχάριους λύτες. Αυτό το υλικό παίρνει στα χέρια του ο Θωμάς Μοσχόπουλος και, με τη συνδρομή του Ισλανδού Sigurdur F3 (που δεν γνωρίζουμε πολλά για την ταυτόητά του), παρουσιάζουν κάτι πολύ ριζοσπαστικό για το θέατρο που φιλοξενούνται, που ενσωματώνει την ποπ κουλτούρα στη θεατρική τέχνη, με έναν τρόπο που έχουμε να δουμε από τις μέρες του “Αμόρε”. Καταφέρνουν να σε παρασύρουν στον κόσμο που χτίζουν οι λέξεις, και κατ’επέκταση οι σκηνές, που περιμένεις με αγωνία τι θα γίνει μετά και ποιος τελικά έχει γνώση και ευθύνη για ό,τι συμβαίνει…
Από την ομάδα των ηθοποιών – Στεφανία Ζώρα, Σίμος Κακάλας, Ειρήνη Μακρή, Άννα Μάσχα, Άλκης Μπακογιάννης, Γιώργος Παπαπαύλου, Φώτης Στρατηγός, δύσκολα μπορεί κανείς να ξεχωρίσει κάποιον, καθώς η Pomona είναι παράσταση συνόλου και όχι προσώπων. Όλοι είναι εναρμονισμένοι στον μοντέρνο κυνισμό του έργου και στις κόμικ αποχρώσεις των ηρώων, ενώ παράλληλα εκπέμπουν με άνεση τα συναισθήματα του ήρωα του καθενός, δημιουργώντας ένα μωσαϊκό χαρακτήρων, που εύκολα το κοινό αναγνωρίζει καλά και μη στοιχεία. Η σκηνική σύνθεση του Βασίλη Παπατσαρουχά, μετά το αρχικό ξάφνιασμα, αρχικά σε παραπέμπει σε μια μοντέρνα σύνθεση τέχνης, αλλά, όσο προχωράει η παράσταση, μεγαλώνει και ο συμβολισμός για το περιεχόμενο του χώρου που ζουν και κινούνται οι ήρωες και οι σχέσεις τους (ακόμα και σε όρους του φανταστικού, είναι ένας σκ@τοκόσμος). Ήχος και φωτισμοί πάρα πολύ σωστοί και ταιριαστοί με το ύφος της παράστασης, αν και μερικά ακόμη “σκιαχτικά” εφέ θα τα ήθελα.
Τι είναι λοιπον η Pomona; Αγνοώ αν όντως είναι μια τοποθεσία στο Μάντσεστερ, έμαθα ότι είναι όνομα μιας ρωμαϊκής θεότητας της καρποφορίας και ένα κολέγιο στην Αμερική, ενώ θυμήθηκα ότι έτσι λέγανε στο χωριό της μάνας μου, στη Λάρισα, μια νεραντλία που είχε το σπίτι των παππούδων μου στην αυλή, για το πλύσιμο και το πότισμα του κήπου. Επιπρόσθετα, είναι μια παράσταση, στο θέατρο Πόρτα, που όμοιά της δεν έχω ξαναδεί εδώ και πολύ καιρό, που την κατευχαριστήθηκα (παρότι μου άφησε πάρα πολλές απορίες, έτσι όπως τελείωσε), που με υποχρέωσε να χειροκροτώ σαν μανιακός, μετά το τέλος της, τους 7 ηθοποιούς. Βγαίνοντας από το θέατρο, είχα το ίδιο ακριβώς συναίσθημα, όπως στο τέλος του Lost… “λογικά όλο αυτό είναι κάτι φανταστικό, αλλά πώς μπορεί τόσοι άνθρωποι να φαντάστηκαν ταυτόχρονα το ίδιο; Κι αν υπάρχει έστω και μια πιθανότητα κάτι απ’ όλα αυτά να ήταν αληθινό, ποιος είμαι εγώ που θα το αμφισβητήσω;” και κοίταξα ενστικτωδώς πίσω μου, μπας και με ακολουθεί κάποιος με μάσκα Cthulhu και με έναν κύβο του Ρούμπικ στα χέρια…
Περισσότερα εδώ.
Θοδωρής Κ., Ιανουάριος 2023
