Είδαμε την παράσταση ‘Ο Ζιλ και η νύχτα’ στο Από Μηχανής Θέατρο
Ο βαρόνος Ζιλ ντε Ρε, στρατάρχης της μεσαιωνικής Γαλλίας και σύντροφος στα όπλα της Ιωάννας της Λωρραίνης, έχει περάσει στην ιστορία για τους πολεμικούς του άθλους, τα ζηλευτά του πλούτη, αλλά και για τα ανατριχιαστικά σεξουαλικά εγκλήματά του κατά ανηλίκων. Ο Ζιλ θεωρείται ο πρόδρομος των σαδιστών και όλων των μελλοντικών serial killer της οικουμένης και το όνομά του είναι συνώνυμο της βαναυσότητας και της διαστροφής. Περίπου 80-150 (για άλλους περισσότερα από 800) ανήλικα θύματα, κυρίως αγόρια, είχαν σοδομιστεί, κακοποιηθεί σωματικά και εντέλει δολοφονηθεί. Οι σωροί των ανηλίκων, βασανίζονταν, σφαγιάζονταν, τεμαχίζονταν και καίγονταν, με τη βοήθεια των υπηρετών και των έμπιστων ακολούθων του.
Ζιλ ντε Ρε (1404-1440). Ένας ιδιαίτερα μορφωμένος, ατρόμητος, χριστιανός ιππότης και διάδοχος του φημισμένου Οίκου των Μονμορενσί-Λαβάλ, παντρεμένος με γόνο ευγενικής καταγωγής, έφτασε να γίνει στρατάρχης της Γαλλίας στα μόλις 23 του χρόνια, διαπρέποντας κατά τον Εκατονταετή Πόλεμο, μεταξύ Αγγλίας και Γαλλίας, πολεμώντας δίπλα στην Ιωάννα της Λωρραίνης. Είναι στην κορυφή του κόσμου, μέχρι τον Μάιο του 1431, όπου η Ιωάννα της Λωραίνης καίγεται στην πυρά, γεγονός που άλλαξε τον ρου της ζωής του, μιας και έφερε βαρέως το γεγονός ότι δεν μπόρεσε να τη σώσει από τη ρετσινιά της αιρετικής. Μετά τον θάνατό της, αφήνει την πανοπλία του στον μικρότερό του αδελφό, παραιτείται από τα υψηλόβαθμα καθήκοντά του, αποσύρεται ως ερημίτης στα κάστρα του, μελετά αποκρυφιστικά κείμενα, εντρυφεί στην αλχημεία και αρχίζει με υπερβολές να κατασπαταλά την περιουσία του. Το 1435 η σύζυγος του καταφέρνει, μέσω βασιλικού διατάγματος, να του απαγορεύσει το ξεπούλημα της περιουσίας του. Είναι η στιγμή που, σύμφωνα με τη μετέπειτα ομολογία του, ξεκινά και το εγκληματικό του σαφάρι, με απαγωγές, σοδομισμούς, βασανισμούς και δολοφονίες ανήλικων παιδιών. Παιδεραστής και παιδοκτόνος. Φρικαλεότητες που, ακόμη και στα πρακτικά της δίκης του, απαγορεύτηκαν να καταγραφούν. Την ίδια εποχή, με κάποιους πνευματιστές, υπογράφει συμφωνία με τον Εωσφόρο για αμύθητα πλούτη και εξουσία. Ο αποκρυφισμός πλέον τον οδηγεί στα πρόθυρα της τρέλας…
Σχεδόν απένταρος και παρίας της κοινωνίας, χωρίς κανένα πολιτικό κύρος, γίνεται βορά στο έλεος των ανταγωνιστών του, οι οποίοι εποφθαλμιούν τα εδάφη του… Υπάρχουν πολλές κατηγορίες για το άτομό του και ο Δούκας της Βρετάνης, όσο και ο επίσκοπος της Ναντ, αποφασίζουν να τις ερευνήσουν. 15 Σεπτεμβρίου 1440 συλλαμβάνεται από τις Αρχές της Βρετάνης, όπου και περνά και από εκκλησιαστικό και από κοσμικό δικαστήριο. Η ομολογία του αποσπάστηκε έπειτα από τον βασανισμό του, αν και υπήρχαν δεκάδες μάρτυρες και ομολογίες και φρικιαστικές λεπτομερείς αναφορές των συνενόχων του υπηρετών. Η συνήθεια του ντε Ρε και των ζοφερών ακολούθων του να καίνε τα ανήλικα πτώματα, ήταν αυτή που στέρησε την έρευνα από την τελική καταμέτρηση των θυμάτων. Το εκκλησιαστικό δικαστήριο τον κήρυξε ένοχο για αιρετική συμπεριφορά και το κοσμικό για τον σοδομισμό και των φόνων των παιδιών. Αμφότερα τα δικαστήρια τον καταδίκασαν σε θάνατο, με απαγχονισμό. Η ποινή του εκτελέστηκε στις 26 Οκτωβρίου 1440, όπου, μετά τον απαγχονισμό, η σορός του κάηκε, για να μη μείνει τίποτα να τον θυμίζει.
Τα σημεία σύμφωνα με τα οποία βασανίστηκε για να ομολογήσει και η μη ύπαρξη πτωμάτων, είναι αυτά στα οποία οι ιστορικοί του μέλλοντος θα σταθούν και θα ξεκινήσει μια συζήτηση για πιθανή πλεκτάνη σε βάρος του, με στόχο την υφαρπαγή της τεράστιας κτηματικής του περιουσίας… Όπως κι αν έχει όμως η ιστορική αλήθεια, οι τίτλοι της ιδιοκτησίας του πέρασαν τελικά στον Δούκα της Βρετάνης…
∞
Τα πρακτικά της δίκης έχουν διασωθεί, αν και κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για την αλήθεια… Εκκλησιαστική και πολιτική μηχανορραφία… Ανθρώπινη αδηφαγία για τον ευγενή… Αλήθεια ή ψέμα… Καλό ή Κακό… Θύμα ή θύτης; Τρελός που θρηνεί για την απώλεια της Ιωάννας; Ψυχοπάθεια… Ειδεχθής εγκληματίας ή θύμα των συμφερόντων; Τίποτα απ’ αυτά και όλα αυτά… Πολυεπίπεδη ανάγνωση μιας ιστορίας… Αληθινής ή φανταστικής…
Ένας μονόλογος, μια απολογία μπροστά στο εκκλησιαστικό δικαστήριο της Νάντης, σε μια εποχή ζοφερή, σκοταδιστική, τρομακτική, όπου κυριαρχεί η Ιερά Εξέταση και οι σκοτεινοί διάδρομοι της Καθολικής Εκκλησίας…
Όχι αδίκως, ερμηνευτικός άθλος, χαρακτηρίστηκε η ερμηνεία του Νίκου Χατζηπαππά, ο οποίος, για 2,5 ώρες, δίνει μαθήματα υποκριτικής. Σε μια παράσταση εξόχως δύσκολη και απαιτητική. Με ένα κείμενο ρεαλιστικά σκληρό, συγκλονιστικό, καθηλωτικό.
Περισσότερα εδώ.
Έλενα Χατζοπούλου, Νοέμβριος 2019
