Είδαμε την παράσταση ‘Ο χρυσός δράκος’ στο Θέατρο Χώρος

Ο πολυγραφότατος Γερμανός θεατρικός σκηνοθέτης και θεατρικός συγγραφέας, Roland Schimmelpfennig, του οποίου τα έργα παίζονται σε περισσότερες από 40 χώρες, αν και δεν δηλώνει εκπρόσωπος του μεταδραματικού θεάτρου, υιοθετεί τα πρότυπά του, ενώ το λογοτεχνικό κείμενο αποτελεί την αφετηρία και το κεντρικό σημείο αναφοράς των καινοτόμων έργων του. Χαρακτηριστικό της δραματουργίας των έργων του είναι η μη ύπαρξη φύλου, τα δομημένα collage και η σουρεαλιστική του φαντασία, μιας και στο αφηγηματικό θέατρο του Schimmelpfennig, οι χαρακτήρες ξεπερνούν συνεχώς τους ρόλους τους, προκειμένου να περιγράψουν ή απλά να αναφερθούν στον εαυτό τους, ενόσω ο θεατής συμμετέχει συναισθηματικά στα δρώμενα.

Το έργο του Roland Schimmelpfennig, “The Golden Dragon”, έκανε πρεμιέρα τον Σεπτέμβριο του 2009, στο Vienna Academy Theatre, ενώ στη χώρα μας, αυτή η παράσταση δεν είναι η πρώτη φορά που ανεβαίνει σε θεατρική σκηνή.

∞

Πέντε Ασιάτες μετανάστες προετοιμάζουν παραγγελίες φαγητού, σε δυσχερείς συνθήκες, ενόσω οι δυτικοί πελάτες του εστιατορίου παραγγέλνουν. Οι παραγγελίες τους, που φέρουν κάποιον αριθμό, επιβεβαιώνονται από τον αρμόδιο στην κουζίνα: «Τραπέζι Νούμερο 74: Αλά-Μπανγκόγκ: πάπια με νωπά λευκά μανιτάρια, πιπεριά, μπαμπού, κρεμμύδι, λεμονόχορτο και σάλτσα από κόκκινο κάρι και καρύδα (καυτερό)». Τα τραπέζια είναι αριθμημένα, όπως εξάλλου και οι πέντε Ασιάτες, ενώ οι ασήμαντες ιστορίες τους δεν αφορούν κανέναν, σε αντίθεση με τα ακριβά συστατικά των πιάτων που οι πελάτες παραγγέλνουν.

Στο κτίριο που βρίσκεται επάνω από το κινέζικο-ταϊλανδέζικο-βιετναμέζικο εστιατόριο, κατοικούν μόνιμα ή εκ περιτροπής, ένας γέροντας, τον οποίο συχνά επισκέπτεται η εγγονή του, δύο αεροσυνοδοί, ο άνδρας με το ριγέ πουκάμισο, ο παντοπώλης, ένας μεθυσμένος και η γυναίκα με το κόκκινο φουστάνι και στη σοφίτα δύο νεαρά παιδιά, ενώ σταδιακά, γίνεται αντιληπτή η σύνδεση όλων αυτών των χαρακτήρων στην πλοκή της ιστορίας.

Ένας από τους πέντε μετανάστες, ο Μικρός, υποφέρει από έναν πονόδοντο, αλλά μια επίσκεψη στον οδοντίατρο είναι απαγορευτική, μιας και δεν διαθέτει την απαραίτητη άδεια παραμονής στη χώρα. Έτσι αποφασίζεται να του βγάλουν το δόντι, τραβώντας το με μια τανάλια. Ο Μικρός μπορεί να ανακουφίστηκε από τον πόνο, όμως η αιμορραγία είναι ακατάσχετη…

Το σάπιο, ματωμένο δόντι εξφενδονίζεται μέσα σε ένα μπολ με ταϊλανδέζικη σούπα, την οποία σούπα παρήγγειλε η μια από τις αεροσυνοδούς. Όταν βρει το ματωμένο δόντι, θα το φυλάξει, ως ένα μυστηριώδες ενθύμιο μιας εμπειρίας που υποπτεύεται ότι είναι μεγαλύτερη από την κατανόησή της…

∞

Στη στρωματοποιημένη κοινωνία, ο Schimmelpfennig, αριστοτεχνικά, αναφέρεται στις σχέσεις, αλλά και στη μετανάστευση και ιδίως την παράνομη, μιας και είναι το κεντρικό θέμα που θίγεται, ενώ ακόμη και από το αεροπλάνο οι αεροσυνοδοί μπορούν να διακρίνουν τις βάρκες γεμάτες από ταλαίπωρους ανθρώπους, αφημένους από τους διακινητές στην τύχη τους… Απελπισία, μοναξιά, ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο, εκμετάλλευση, βία και απανθρωπιά, ο καμβάς της ιστορίας.

Και μέσα από τον αλληγορικό μύθο του εργατικού μυρμηγκιού και του τριζονιού, που αγαπά μόνο τον χορό, ο Schimmelpfennig εισάγει τον ρεαλισμό. Έτσι, όταν ο χειμώνας καταφθάσει, το τριζόνι εκλιπαρεί το μυρμήγκι για φαγητό. Εκείνο, έχοντας άφθονες προμήθειες, χρησιμοποιεί το τριζόνι, μαζί με τους όμοιούς του, το εμπλέκει στον σκοτεινό κόσμο του trafficking, ενώ το τριζόνι πρέπει να αισθάνεται ευτυχισμένο, που έχει έστω και μια στέγη πάνω από το κεφάλι του.

∞

Μια παράσταση με διαρκείς ανατροπές και υπολογισμένες sekáns, όπου ο σκηνοθέτης Γιώργος Ματζιάρης, με έναν ώριμο τρόπο μεταβαίνει από το ένα στιγμιότυπο στο άλλο, προκειμένου η ιστορία να γίνει αντιληπτή και να ολοκληρωθεί. Με ευδιάκριτο τρόπο, οι πέντε πρωταγωνιστές ερμηνεύουν και τους δεκαεπτά ρόλους, χωρίς να μπερδεύουν τον θεατή, παρόλο που δεν υπάρχει φύλο.

Οι Γιώργος Ματζιάρης, Δημήτρης Μηλιώτης, Θάλεια Σταματέλου, Αρετή Τίλη, Στρατής Χατζησταματίου, αποδίδουν τους ρόλους τους με τρόπο ελκυστικό και ειλικρινή, ενώ μεταμορφώνονται αβίαστα στους ρόλους που καλούνται να ερμηνεύσουν.

Το έργο του Roland Schimmelpfennig μεταφράζεται από την Έρι Κύργια, την μουσική υπόκρουση επιμελείται ο Λευτέρης Βενιάδης και τη συντονισμένη κίνηση των ηθοποιών η Βρισηίδα Σολωμού, ενώ τα γκρι απρόσωπα κοστούμια (στολές) των μαγείρων είναι φτιαγμένα από τη Χριστίνα Τσουτσουλίγα. Ο λιτός, αλλά εύγλωττος σκηνικός χώρος, δημιούργημα του Σταύρου Μπαλή, φωτίζεται και αναδεικνύεται, κατά περίπτωση, από τη Μελίνα Μάσχα.

∞

Πέντε ηθοποιοί μπαίνουν και βγαίνουν, σε δεκαεπτά διαφορετικούς ρόλους, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η φυλή, το φύλο, η ηλικία ή οποιαδήποτε άλλη οριοθετική κατηγορία, σε αυτόν τον σκοτεινό σύγχρονο μύθο του παγκοσμιοποιημένου κόσμου, που διαδραματίζεται μέσα και γύρω από ένα Κινεζο-Ταϊλανδέζικο-Βιετναμέζικο εστιατόριο fast food, με το όνομα «Ο Χρυσός Δράκος», σε μια πόλη της κεντρικής Ευρώπης, που όμως δεν κατονομάζεται.

Μια παράσταση, σαφώς με πολιτική χροιά, η οποία ελίσσεται μεταξύ ρεαλισμού και φαντασίας, αναφερόμενη σε ένα σύγχρονο, άγνωστο για τους περισσότερους από εμάς, κοινωνικοπολιτιστικό πλαίσιο, που τελικά είναι και ο πραγματικός πρωταγωνιστής του δράματος.

Περισσότερα εδώ.

Έλενα Χατζοπούλου, Φεβρουάριος 2024