Είδαμε την παράσταση ‘Μικρές Ζωές’ στο Θέατρο Βαφείο – Λάκης Καραλής
Το Μετρό της Αθήνας είναι ένα δίκτυο υπογείων, επιγείων και υπέργειων αστικών σιδηροδρόμων της Αττικής και συγκεκριμένα των περιοχών της Μητροπολιτικής περιοχής της Αθήνας. Εξυπηρετεί τη Μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας, η οποία έχει πληθυσμό 3,5 εκατομμυρίων κατοίκων, τον Προαστιακό Σιδηρόδρομο, καθώς και το δίκτυο του τραμ, σχηματίζοντας έτσι ένα ενιαίο δίκτυο το οποίο εξυπηρετεί το μεγαλύτερο μέρος της Αττικής. Το μετρό της Αθήνας προσφέρει, εκτός άλλων, πρόσβαση στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος» που βρίσκεται στην πεδιάδα των Μεσογείων, στην Ανατολική Αττική, καθώς και στο Λιμάνι του Πειραιά.
Το δίκτυο μετρό της Αθήνας αποτελείται από 3 γραμμές, με 64 συνολικά σταθμούς. Σε καθημερινή βάση, με το μετρό μετακινούνται κατά μέσον όρο 614.000 επιβάτες στη μητροπολιτική περιοχή της πρωτεύουσας. (Από τη Wikipedia)
Όλοι έχουμε χρησιμοποιήσει το μετρό στην πόλη. Είναι ένα γρήγορο, ασφαλές μέσο και όσο επεκτείνεται προσφέρει τη δυνατότητα να μην χρησιμοποιήσεις το αυτοκίνητο, προσφέροντας πολλαπλά στους κατοίκους της Αθήνας και στο περιβάλλον. Έχουμε σκεφτεί πόσοι άνθρωποι, μετακινούνται κάθε μέρα με αυτό το μέσο; Ποιες ιστορίες έχουν διαδραματιστεί ευτυχισμένες ή όχι σε σταθμούς και αποβάθρες; Γνωρίζω ανθρώπους που συνάντησαν το ταίρι τους σε κάποιο βαγόνι και άλλους που, από μια σειρά τυχαίων γεγονότων, βρήκαν σε ένα άλλο βαγόνι τον επόμενό τους εργοδότη, όντας συνεπιβάτες.
Σε έναν συρμό μετρό, η Λένα μπαίνει και πηγαίνει σε μια επαγγελματική συνέντευξη – τα καταφέρνει καλά και μάλλον θα την πάρει τη δουλειά… στην επιστροφή, στο ίδιο βαγόνι, θα συναντήσει τον Σπύρο – λίγο brutal, οπαδός μεγάλης ομάδας, που με την παρέα του πηγαίνουν στο γήπεδο. Δυο ξένοι, δυο διαφορετικοί κόσμοι. Ένα πακέτο με βιβλία και βιογραφικά που θα ξεχαστεί στο βαγόνι, θα γίνει αφορμή, οι δύο ξένοι, να επικοινωνήσουν και να δοκιμάσουν κάτι που, στα μάτια των πολλών, θα μοιάζει ακατόρθωτο.
Στην ίδια γραμμή, η Κωνσταντίνα, γιατρός σε μεγάλο νοσοκομείο της πόλης, πηγαίνει στη δουλειά της. Κάτι την απασχολεί ή την τρομάζει. Ποιο είναι αυτό το μικρό κορίτσι που μπήκε στο βαγόνι; Τι θέλει από αυτήν; Γιατί επιμένει να την ενοχλεί; Ο σύντροφός της, ο Σταμάτης, δεν έχει γνώση αυτών που συμβαίνουν, ενώ παρατηρεί την επιβάρυνση της ψυχολογίας της και το αποδίδει, εν μέρει, στα δύσκολα περιστατικά στο νοσοκομείο – δεν λες εύκολα στην οικογένεια ενός νέου ανθρώπου, πως το παιδί τους έχει “ημερομηνία λήξης” και δεν υπάρχει ελπίδα ούτε διαχειρίζεσαι με ελαφρά τη καρδία την απώλεια ενός ασθενή, μετα από μια επιτυχή, κατα τ’άλλα, επέμβαση. Κι αυτός ζει τον ίδιο πόνο με εκείνη – η διαχείριση, όμως, διαφέρει.
Με αντίδοτο τη δουλειά και την εργασιοθεραπεία, περνούν τις μέρες τους. Στα ντοκιμαντέρ που βλέπει ο Σταμάτης, ενώ ετοιμάζεται για τη δουλειά, παρακολουθεί τις αιωνόβιες χελώνες… θα ήθελε να ζει κι αυτός 185 χρόνια; Θα του άρεσε οι μικρές ζωές και οι μικροί θάνατοι, πάσας μορφής, που βιώνουμε όλοι καθημερινά, χώρια όλων των λοιπών εμπειριών, να διευρύνονταν κατά έναν αιώνα τουλάχιστον; Θα μπορούσαμε να το διαχειστούμε, συσσωρεύοντας χαρές, λύπες, αναμνήσεις, εικόνες και ό,τι ακόμη μαζεύει ο καθένας ατομικά; Μάλλον όχι· αυτός σίγουρα όχι – ήδη δυσκολεύεται να διαχειριστεί την Κωνσταντίνα και τον κοινό τους πόνο, καταφεύγοντας σε “αλκοολικές” λύσεις και μικρές εκρήξεις θυμού, που αργότερα απολογείται.
Αν, όμως, τον δεις πιο προσεκτικά, παρατηρείς πως, για τα δεδομένα, διαχειρίζεται την επώδυνή τους ιστορία αρκετά καλά. Με πολλή αγάπη και πίστη, έχει επιλέξει να σταθεί δίπλα στον άνθρωπό του και να περάσει μαζί του όλο το “κανάλι”. Έχει κάνει την επιλογή του – θα σωθούνε ή θα διαλυθούνε μαζί. Και καθώς το δεύτερο δεν το έχει καν ως επιλογή, επενδύει στην επούλωση του τραύματος μέσα από το μαζί, γιατί το χώρια, θα τους τελειώσει ολοκληρωτικά.
Στον αντίποδα, το νεαρό ζευγάρι ονειρεύεται το μέλλον. Τι μπορεί να πάει στραβά; Είναι νέοι, έχουν όλον τον καιρό μπροστά τους, μπορούν να δοκιμάσουν και αν δεν τα καταφέρουν, προχωράνε παρακάτω. Άλλωστε είναι μικρή η ζωή και τι αξίζει, αν δεν ονειρεύεσαι ή δεν τολμάς; Και κάπως έτσι, η συνεσταλμένη Λένα μπαίνει δειλά στη ζωή του “θορυβώδη” Σπύρου και την επηρεάζει. Του δίνει μια ηρεμία και μια άλλη οπτική στα πράγματα, τον παρακινεί να αφήσει τις αναβολές και να αρχίσει τα έργα. Και η ίδια, θα την πάρει τη δουλειά και η ενέργεια του Σπύρου θα της δώσει ώθηση, αυτά που μέτραγε δυο και τρεις φορές, να τα αποφασίζει πιο εύκολα.
Ξανά στο μετρό – η Λένα πάει στη δουλειά για τα πρώτα τυπικά. Εργοδότης της είναι ο Σταμάτης, που θαυμάζει τη νεαρή κοπέλα και τη διάθεσή της. Κάπως, η γνωριμία και η συνεργασία του μαζί της, του δίνουν μια νότα αισιοδοξίας και την έχει πολύ ανάγκη, γιατί στο σπίτι τα πράγματα έχουν αγριέψει – η σύντροφός του υποτροπίασε πάλι και έφτιαξε την εναλλακτική της αλήθεια, με την οποία χτυπάει ανηλεώς τον Σταμάτη, που επιλέγει να μην απαντήσει, αλλά να προσπαθήσει, με αγάπη και πειθώ, να δείξει πως όλα θα διορθωθούν. Μπορούν, και αν ναι, πώς;
Οι μέρες θα περάσουν, οι εντάσεις θα πέσουν, τα όμορφα συναισθήματα θα πάρουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Στο ίδιο βαγόνι, η Λένα που πηγαίνει προς Αμπελόκηπους στον Σπύρο και η Κωνσταντίνα που κατευθύνεται στη δουλειά. Στέκουν δίπλα, χωρίς να γνωρίζει η μία ή η άλλη ότι τις ενώνει ο Σταμάτης – εργοδότης και σύντροφος αντίστοιχα. Και στον σταθμό του Συντάγματος, η Λένα θα ενώσει τη ζωή της με αυτή της Κωνσταντίνας – σε μια κακιά στιγμή θα κάνει την αυθόρμητη κίνηση των ανθρώπων, που σπεύδουν, χωρίς να γνωρίζουν το γιατί, να προστατεύσουν έναν άγνωστό τους – ένστικτο ή κάτι άλλο; Η Κωνσταντίνα θα εξαντλήσει την ιατρική της ιδιότητα για να βοηθήσει όσους έχουν ανάγκη και προπάντως την άγνωστη νεαρή που έπεσε πάνω της, προφυλλάσσοντάς την. Είναι ένα νέο κορίτσι, με όλο το μέλλον μπροστά της, της χρωστάει η ζωή….
Στον σταθμό της Πανόρμου, τα νέα βρίσκουν τον Σπύρο και η πρώτη σκέψη είναι πως θα ήταν η αγαπημένη του σε άλλο βαγόνι, και με αυτά κι εκείνα χάθηκε το ραντεβού. Στο γραφείο του Σταμάτη, η αντίδραση κοινή. Ναι, μπορεί να ήταν στο συρμό η γυναίκα του, αλλά πόσο πιθανό να βρισκόταν σε εκείνο το βαγόνι; Δεν υπάρχει περίπτωση, δεν μπορεί η τύχη να τους έχει στήσει τέτοιο παιχνίδι…
Μήνες μετά, ο Σπύρος επισκέπτεται τη Λένα. Της λέει για την πρόοδο στο σπίτι, την καθημερινότητά του και το πόσο καλό του έχει κάνει η γνωριμία τους – έχει γίνει ένας άλλος άνθρωπος. Λίγο μετά θα καταφτάσει και το μεσήλικο ζευγάρι για τη δική του στιγμή και οι τρεις τους θα διαπιστώσουν πως μικρές στιγμές και ένα νεαρό συνεσταλμένο κορίτσι, ως κοινός παρανομαστής, τους άλλαξαν και τους έφεραν, με κάποιον τρόπο, κοντά για πάντα. Ίσως η μικρή ζωή του κοριτσιού με το λευκό φόρεμα, που βρίσκεται δίπλα τους, να είχε αυτήν την αποστολή, γι’αυτό και τώρα δείχνει τόσο ευτυχισμένη.
Μια θεατρική παράσταση που, με το πρώτο ανάγνωσμα του δελτίου τύπου, μπήκε στα “πρέπει” της χρονιάς. Υποψιαζόμουν ότι το υπόβαθρο της ιστορίας ήταν η αγάπη, το μαζί, το “δεν σε αφήνω να συντριβείς”, αλλά δεν φανταζόμουν τις αιτίες που διαμόρφωσαν τις συνθήκες. Όσο προχωρούσε η ώρα και διαπιστώναμε τι άκριβως έχει να διαχειριστεί το μεσήλικο ζευγάρι και παρατηρούσαμε το πώς το αντιμετώπιζαν, ο κόμπος του στομαχιού ανεβοκατέβαινε στον φάρυγγα, δυσκολεύοντας κι άλλο την ανάσα (πέραν της μάσκας). Δεν θα μπορούσα να φανταστώ χειρότερο να μου συμβεί από αυτό που ζούσαν αυτοί οι άνθρωποι. Θαύμαζα τον Σταμάτη, που έψαχνε τον τρόπο να κρατήσει όρθια τη σύντροφό του και ταυτόχρονα τον έψεγα για τον τρόπο που ο ίδιος το διαχειρίζοταν. Εύκολο να τα λες ως παρατηρητής και να αντικρίζεις δύο όρθια ερείπια….
Το έτερο ζευγάρι μού κίνησε το ενδιαφέρον, γιατί ήταν δύο πολύ κόντρα άνθρωποι, που αποδείχτηκε ότι χρειάζονταν ο ένας τον άλλο για να προχωρήσουν παρακάτω. Είχαν ενδιαφέρον οι μεταστροφές τους, και ξανά κι εδώ βγήκε το πελώριο “γιατί” και έκοβε βόλτες δίπλα στους ήρωες – ψάχνοντας να βρω μέρες μετά το τι χρέος μπορεί να υπήρχε· πέρασα μέχρι από τη θεολογική ερμηνεία της μάνας μου περί βασιλείας του κακού, μέσα από πόσες σκέψεις, για να καταλήξω στο πουθενά. Η μόνη παρηγοριά ήταν η χρόνιά μου πεποίθηση για τις αποστολές όλων των έμβυων πλασμάτων επί γης, αλλά ούτε αυτό με κάλυψε… μάλλον η πεσιμιστική άποψη πως όλο οι καλοί την πατάνε, μου κολλάει καλύτερα, δεδομένης της διάθεσής μου αυτόν τον καιρό….
Ένα έργο σύγχρονο, του “τώρα”, από τον Χρήστο Άνθη, στημένο στην πόλη που ζούμε, με εικόνες και τόπους, που, έστω μια φορά, έχουμε δει ή βρεθεί και με πολύ βαθύ περιεχόμενο, που, μετά το πρώτο σοκ στην παράσταση, σου αφήνει μικρά “κατάλοιπα” να σε τρώνε. Τα “γιατί” που μένουν αναπάντητα, ο πόνος στη χειρότερή του έκφανση και το αντίδοτο της αγάπης, μίλησαν μέσα μου. Δεν θα ήθελα, ούτε για αστείο, να ζήσω ούτε τα ελάχιστα από όσα συνέβησαν στους ήρωες (έχω βιώσει δύσκολες καταστάσεις και απώλειες, αλλά όχι κάτι τόσο κορυφαίο όπως αυτό).
Η Άννα Ετιαρίδου εκμεταλλεύτηκε όλο τον σκηνικό χώρο και έστησε, με δωρικό τρόπο, τους χώρους που διαδραματίζονταν τα γεγονότα, αφήνοντας τους τέσσερις ηθοποιούς να παίξουν με φυσικότητα και να αποτυπώσουν, μέσα από αυτό που θα παρουσίαζαν, τη σκληρότητα της ιστορίας, χωρίς τίποτα επιπλέον “βοήθειες” . Η καταπληκτική μουσική του Μανώλη Μπονιάτη βοήθησε στο μέγιστο βαθμό σε όλη αυτή τη συνθήκη, παρασύροντας ηθοποιούς και κοινό. Η ομάδα Outsider που αποτελούν οι Σοφία Ιωακειμίδη, Ανδριάνα Νταή, Χρήστος Άνθης και Μανώλης Μακρυγιάννης έδωσε πραγματικά τέσσερις καταπληκτικές ερμηνείες και είναι από αυτές τις στιγμές που δεν μπορείς να ξεχωρίσεις κανέναν, γιατί σου έχει δημιουργηθεί η αίσθηση πως, αν τοποθετήσεις κάποιον λίγο πιο ψηλά, θα καταρρεύσει αυτό έχουν φτιάξει επί σκηνής.
Μια πραγματικά συγκλονιστική θεατρική πρόταση, για δύο ακόμη παραστάσεις στο Θέατρο Βαφείο – Λάκης Καραλής, που η θέασή της σε βάζει σε άλλες ατραπούς σκέψης και συναισθημάτων και δεδομένα βγαίνεις πολύ “αλλιώτικος” από το άτομο που εισήλθες στην αίθουσα.
Περισσότερα εδώ.
Θοδωρής Κ., Δεκέμβριος 2021
