Είδαμε την παράσταση «Μήδεια» του Μποστ στο Δημοτικό Θέατρο Άλσους Ηλιούπολης «Δημήτρης Κιντής»
Είχα σκοπό να κάνω κοπάνα… Να μην γράψω και να αφήσω μόνο του τον Θοδωρή…
Αλλά, όταν μια παράσταση είναι, καθ’ όλα, εξαιρετική, ε, θέλεις κι εσύ να το πεις! Εξάλλου, ο Θοδωρής κι εγώ προσεγγίζουμε τα θέματα με διαφορετικό τρόπο.
Αρχικά, οφείλουμε να θυμηθούμε ποιος είναι ο Μποστ (Μέντης Μποσταντζόγλου), έργο του οποίου είναι αυτή η Μήδεια. Σκιτσογράφος και γελοιογράφος, κειμενογράφος, θεατρικός συγγραφέας, στιχουργός και ζωγράφος και σκόπιμα ανορθόγραφος, όπως και σκόπιμα αποδομιστής της καθαρεύουσας. Λατρεύει να ανακατεύει τις λόγιες εκφράσεις με τις λαϊκές, να παραφθείρει τις λέξεις και να δημιουργεί εσκεμμένα συνειρμούς, με άλλες έννοιες ή να χρησιμοποιεί μεταφορικές εκφράσεις με την κυριολεκτική τους έννοια. Λάτρης των γλωσσικών παιχνιδιών, επιδιώκει την απροσδόκητη, ταυτόχρονη συνύπαρξη ομόηχων λέξεων, ώστε να προκαλέσει έντονη σύγχυση, ρυθμό και γέλιο. Καυστικός και μόνιμα επίκαιρος, σατιρίζει πρόσωπα και καταστάσεις της σύγχρονης νεοελληνικής πραγματικότητας και γράφει την Μήδεια ώστε να αναδείξει (και) την πολυμορφία της Ελλάδας.
Παπάς και παπάς, Μήδεια και μύδια (υπήρχανε παντού στη σκηνή), Πόλυ και πόλη, Κρητικός και κριτικός, Μοναχή και μοναχή. Κι έτσι έχουμε την αβάσταχτη ελαφρότητα των ηθών να παρελαύνει, ενόσω η τραγωδία μεταλλάσσεται σε κωμωδία. Μιας και οι τραγωδίες μόνο έτσι αντέχονται…
Λατρέψαμε τα επιμελώς ατημέλητα της παράστασης, τύπου ωωωω μα ήτανε τυχαίο, που κερδίζουν στα σημεία, ενώ μέσα στο κείμενο του Μποστ που ρέει, σε 15σύλλαβο, γίναν μικρές επεμβάσεις, όπου θίγεται ακόμη και η σημερινή επικαιρότητα, από τον Τσοχατζόπουλο και τη Σταμάτη, τον Λιγνάδη (για κάποια δευτερόλεπτα, αμήχανη η στιγμή), το Astra Zeneca, μέχρι το 4G και τα self-test.
Την ιδιόρρυθμη αυτή Μήδεια ενσαρκώνει ο ξεχωριστός κωμικός Μάκης Παπαδημητρίου (το πασούμι του κλέβει την παράσταση), ενώ ο Μποστ δεν θα μπορούσε να φανταστεί καλύτερη Μήδεια από αυτόν.
Μαζί του η (όπου κι αν παίζει την ακολουθώ) εξαίρετη Μαρία Διακοπαναγιώτου, ως καλόγρια Πόλυ. Ως Οιδίποδας, ο Γιάννης Καλατζόπουλος, ως Ευριπίδης ο Γιάννης Δρακόπουλος, ως Τροφός ο Γεράσιμος Σκαφίδας, ως Αντιγόνη η Άννα Φιλιππάκη και ως Ψαράς / Εξάγγελος η Άννα Κλάδη, ιδρώνουν τη φανέλα με το υποκριτικό τους ταλέντο, τον χορό και το τραγούδι τους. Ο δε Νικορέστης Χανιωτάκης, ως σκηνοθέτης, κερδίζει τα εύσχημα, ενώ ως Ιάσονας δεν παίρνει απόφαση ότι είναι ανεπιθύμητος πάνω στη σκηνή… Την πρωτότυπη μουσική της παράστασης την υπογράφει η Monika, η οποία εντεχνιέντως προσαρμόζει στα ελληνικά μουσικά στοιχεία και διάφορα γνωστά ξένα ακούσματα.
Μια παράσταση, που δεν πρέπει να χάσετε φέτος το καλοκαίρι, εφόσον θέλετε να δείτε πώς η αρχαιοελληνική τραγικότητα μεταβάλλεται σε νεοελληνικό τραγέλαφο.
Έλενα Χατζοπούλου, Ιούλιος 2021
=============================
Αισθάνομαι ιδιαίτερα ευτυχής για δύο λόγους… ο πρώτος είναι πως δεν άφησε να γράψω μόνο εγώ η Έλενα και ο δεύτερος και πολύ σημαντικός πως επιτέλους είδαμε την Μήδεια του Μπόστ, στο ανέβασμα που σκηνοθετεί ο Νικορέστης Χανιωτάκης!
Το συγκεκριμένο έργο το θυμάμαι ως αναφορά στις καλλιτεχνικές στήλες της τότε Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας (ναι, τότε που διαβάζαμε τις Κυριακές εφημερίδες, που προμηθευόμασταν από τους εφημεροπώληδες στην πλατεία Ομονοίας, επιστρέφοντας σπιτι απόγευμα προς βράδυ Σαββάτου), εκεί στο 1993 που είχε πρωτοπαρουσιαστεί στο θέατρο Στοά. Είχε κάνει πολύ αίσθηση στους θεατρικούς “κύκλους” και το ίδιο συνέβαινε κάθε φορά που ξαναπαρουσιαζόταν από άλλους θιάσους. Κι όμως, αυτό το έργο δεν το είχα δει ποτέ! Το ήθελα στα προηγούμενα ανεβάσματά του στα κλειστά θέατρα, από την ίδια ομάδα (προ κορωναvirus, φυσικά), αλλά, όταν είχα τη δυνατότητα, δεν υπήρχαν εισιτήρια κι όταν υπήρχαν, δεν μπορούσα εγώ…
Το έργο είναι μια καυστική ματιά στο οικοδόμημα που λέγεται Ελλάδα των τελευταίων 50 ετών. Μπορεί στην παράσταση αυτή να υπάρχουν στοιχεία της επικαιρότητας (λογικό, γιατί οι αναφορές σε γεγονότα και καταστάσεις 30 χρόνια πριν, που γράφτηκε το κείμενο, θα ξένιζαν), όμως στον κορμό του διακρίνεις αυτήν την αρχοντοχωριατίλα που μας χαρακτηρίζει ως λαό και παθογένειες του τόπου που όλοι υπόσχονται ότι θα διορθώσουν, αλλά για κάποιον “περίεργο” λόγο κανείς μέχρι σήμερα δεν τα έχει καταφέρει… Είναι μια τραγωδία που εξελίσσεται σε κωμωδία, όπως την παρακολουθούμε ως τρίτοι, υπενθυμίζοντας σε εμάς που είμαστε οι καθημερινοί πρωταγωνιστές της, πως στα όσα άσχημα ζούμε, ίσως κάποιες φορές το φάρμακο είναι να ψάξουμε την αστεία πλευρά του πράγματος και κάπως έτσι αναδεικνύοντάς την, να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε πολλά απ’ όσα ζούμε.
Η Μήδεια είναι μια νευρωτική ηρωίδα – με ευγενική καταγωγή, που όλη της τη ζωή την πέρασε από το παλάτι του μπαμπά στην Κολχιδα, στο άλλο παλάτι στην Ιωλκό, τόπο καταγωγής του Ιάσονα, και για όλα όσα χρειαζόταν είχε βοηθούς και υπηρέτες, οπότε έχει άγνοια για σχεδόν για τα πάντα που αφορούν στην καθημερινότητα της οικογένειάς της, πέραν του κεράτου που της ρίχνει ο άνδρας της, πράγμα που το έχει δεχτεί και φιλοσοφήσει. Έχει το στυλάκι της μεγαλοκυρίας, που προστρέχουν σε αυτήν, ως μεγάλη ευεργέτιδα, όλοι της γης οι κατατρεγμένοι και δυστυχείς και αυτή φυσικά κάνει τα πάντα για να φιλοτεχνήσει τη δημόσια εικόνα της (ποια μου θυμίζει, ποια μου θυμίζει…;). Όλοι οι περιφερειακοί ήρωες του έργου, εν είδει διονυσιακου “μιούζικαλ”, στροβιλίζονται γύρω από τη “απόλυτη” Μήδεια, που προβάλλει την περσόνα της ως κάτι το πολύ εξαιρετικό, δημιουργώντας μια άκρως κωμική ατμόσφαιρα. Παπάδες, τυφλοί πρώην “βασιλιάδες”, ερωτομανείς καλόγριες, ψαράδες και αγγελιοφόροι χωράνε στη “μητρική” και στοργική αγκαλιά της.
Το όλον θέαμα μου θύμισε Ελλάδα… οι συμβουλές από τρίτους που πρόθυμα ακούει, η σφαγή των παιδιών για τον απείρως άκυρο λόγο (που θα μπορούσε να υποψιαστεί εκ των προτέρων τι θα συμβεί η Μήδεια, με το ιστορικό της “κυρίας” που μάζεψε στο σπίτι, αλλά πάλι ψάχνω για “ψιλά” και πώς θα γινοταν, σε ένα τετοιο ενδεχόμενο, η παράσταση!), οι διάφοροι τέως που θεωρούν ότι θα ξαναβάλουν στο χέρι το κλειδί του ντουλαπιού που κρύβεται το μέλι, οι και καλά υψηλού επιπέδου πνευματικοί ταγοί και το ένδοξό μας παρελθον, που ανάθεμα και αν ένα 30% αυτών που το προβάλλει ως κάτι υπέροχο, αντιλαμβάνονται την αξία (μάλλον το λατρεύουν, επειδή είναι παλιό!), μερικά απο τα στοιχεία που σε δεύτερη ανάγνωση αλίευσα.
Για τον εξαιρετικό θίασο, τα είπε η Έλενα παραπάνω· θα συμπληρώσω μόνο ότι ο Μάκης Παπαδημητρίου είναι “αδικημένος” στο ευρύ κοινό για τον λόγο ό,τι δεν έχει συχνή τηλεοπτική παρουσία και έτσι δεν γνωρίζουν πολλοί, με τι καταπληκτικό ταλέντο έχουμε να κάνουμε (τέλος, τον αγαπώ!).
Μου άρεσε πολύ η σκηνοθεσία και ο ρυθμός που είχε η παράσταση και το γεγονός ότι δεν μπήκαν στο κείμενο υπερβολικά νεωτερίστικα στοιχεία, αλλά τόσα όσα χρειαζόταν (και έξυπνα είχαν συλλεκτεί από αυτά που συζητάει ο κόσμος στη δημόσια “εικονική πλατεία”), το γεγονός ότι χώρεσαν στοιχεία από αγαπημένες κινηματογραφικές ταινίες, αγάπησα τα κουστούμια που είχαν κάτι το ποιμενικό, βρήκα άκρως ενδιαφέρουσες τις συνθέσεις της Monika για την παράσταση και τέλος είχαμε να λέμε για το πολύ έξυπνο και λειτουργικό σκηνικό (λατρεία ο θρόνος – μύδι της Μήδειας).
Σπάνια βλέπω δύο φορές παράσταση, αλλά, αν είχα ξανά την ευκαιρία να το κάνω, αυτήν τη Μήδεια, την ξαναέβλεπα ευχάριστα και δυο φορές ακομη! Μην τη χάσετε, θα περάσετε υπέροχα, θα γελάσετε πάρα πολύ και θα μάθετε μια ταλαντούχα ομάδα ανθρώπων που μας έχει δώσει τα τελευταία χρόνια πολύ ωραίες δουλειές στο θέατρο (όσοι δεν τους γνωρίζετε ακόμη).
Theodore a.k.a Evil Chef, Iούλιος 2021
Περισσότερα εδώ.
