Είδαμε την παράσταση ‘Μήδεια’ στο Μπάγκειον

‘Όταν «το δίκαιο και ο κόσμος ξαναγεννιούνται από την αρχή»…

Μια ατμοσφαιρική, ξεχωριστή, τελετουργική παράσταση, στο ιστορικό ξενοδοχείο Μπάγκειον, όπου μετά την πρώτη παρουσίασή της στο Εθνικό Θέατρο της Χάγης, στις 31 Οκτωβρίου, ολοκλήρωσε τον τρίτο κύκλο των παραστάσεών της.

∞

Ο κόσμος της αρχαίας τραγωδίας. Ο κόσμος της Μήδειας. Της γυναίκας που άφησε πίσω της πατρίδα, υψηλή κοινωνική θέση, οικογένεια και ακολούθησε τον Ιάσονα, θυσιάζοντας τα πάντα για τον έρωτά της. Επειδή γνώριζε γιατροσόφια, θεωρήθηκε μάγισσα φαρμακίδα και λοιδορήθηκε. Περιφρονήθηκε γιατί ήταν «ξένη» και γιατί ο Ιάσονας δεν την παντρεύτηκε ποτέ, ενώ είχε και δυο παιδιά μαζί της. Ατίθαση, αξιοπρεπής και υπερήφανη.

Ο δε Ιάσονας, αφού την εκμεταλλεύτηκε, τη βαρέθηκε σύντομα και άρχισε τα σεργιάνια στα παλάτια της Κορίνθου. Κι έρχεται η στιγμή που η Μήδεια ανακαλύπτει πως ο σύντροφος, που της ορκίστηκε αιώνια πίστη, επιθυμεί μια άλλη γυναίκα, μια «πραγματική Ελληνίδα». Ο Ιάσονας πρόκειται να παντρευτεί την κόρη του βασιλιά Κρέοντα, Γλαύκη, προβάλλοντας ως δικαιολογία ότι το κάνει για το δικό της καλό και το καλό των παιδιών τους. Την ταπεινώνει και την προδίδει με τον πιο ειδεχθή τρόπο.

Η Μήδεια, βαθιά πληγωμένη, αποφασίζει την ιεροδικία. Μέσα στην οδύνη της, θα εκδικηθεί με πράξεις ανείπωτες. Ως προδομένη γυναίκα, με πλήρη συνείδηση, θα φτάσει στο απονενοημένο. Προσεγγίζει, όπως λέει ο Γεωργαλάς, με αγιότητα το αποτρόπαιο.

Αγιοποιεί την αμαρτία και το έγκλημα, ως καταραμένη Αγία. Η Μήδεια, ζητά μια μέρα χρόνο. Της είναι αρκετός για να σκεφτεί το σχιζοφρενικό της σχέδιο. Η σκέψη της τρέχει με ανείπωτη ταχύτητα.

Στόχος της να πληρώσουν όλοι. Όλοι όσοι διαλύουν τη ζωή της. Τα παιδιά της έχουν ατιμαστεί από την προδοσία του πατέρα τους και δεν πρέπει να ζήσουν μέσα στην ντροπή. Η Μήδεια έχει οργισμένη ψυχή που την τρέφει το μίσος. Το μυαλό της και το σώμα της ουρλιάζουν. Οι εκρήξεις της διαρκείς. Ο δε Ιάσονας, πρέπει να πονέσει, τουλάχιστον όσο την πόνεσε…

Παραφρονεί και δολοφονεί όσους έμμεσα ή άμεσα την πρόδωσαν, με περίσσια αγριότητα. Στέλνει στη μέλλουσα σύζυγο του Ιάσονα και στον πατέρα της, δώρα ποτισμένα με δηλητήριο και μετά οι γιοι της Φέρητας και Μέρμερος, σφάζονται από τα ίδια της τα χέρια. Κομματιάζει την ψυχή της, όπως και τα παιδιά της. Ο Ιάσονας, όπως και η ίδια, θα ζουν για πάντα στην κόλαση.

∞

Η μετάφραση του Γιώργου Χειμωνά, με την ποιητική ματιά, κατορθώνει να προσεγγίσει τη ψυχοσύνθεση των ηρώων. Η προσέγγιση του Δημήτρη Γεωργαλά στην τραγικότητα της Μήδειας, σε αγγίζει, ενώ εστιάζεται στους συμβολισμούς της Μήδειας, ακόμη και μέσα από τη κινησιολογία. Μας ψιθυρίζει την ιστορία της στ’ αυτί, με έναν ξεχωριστό τρόπο, που δεν σ’ αφήνει ασυγκίνητο. Η προσέγγιση γίνεται με την εξερεύνηση των ψυχών των ηρώων εις βάθος. Η Τζούλη Σούμα είναι η ιδανική Μήδεια του Γεωργαλά. Η Μαργαρίτα Βαρλάμου, ο Νίκος Δερτιλής, και ο Βασίλης Ψυλλάς, αποδίδουν τους ρόλους τους με αμεσότητα και εσωτερικότητα. Τα σκηνοθετικά ευρήματα για τις εναλλαγές των ρόλων εξαιρετικά, χωρίς να μπερδεύουν τον θεατή. Η κίνηση τους αργή και αέρινη, σχεδιασμένη από τη Φαίδρα Σούτου και με ένταση, ανάλογη της ιστορίας, η μουσική του Πλάτωνα Ανδριτσάκη. Η αίθουσα από μόνη της αποτελεί ένα σκηνικό επιβλητικό, ενώ τα κοστούμια του Δημήτρη Ντάσιου, λιτά, εναλλάσσονται αναλόγως τη στιγμή. Η Μήδεια στο κέντρο υποδέχεται τους θεατές της με σκεπασμένο το πρόσωπο. Περιμετρικά στο χώρο ο Βασίλης Αποστολάκος τοποθετεί μικρές λαμπίτσες, που αποτελούν την πηγή φωτός, ενώ ο παλιακός, περίτεχνος καθρέπτης, κυρίαρχο στοιχείο της κεντρικής αίθουσας, χρωματίζεται ανάλογα..

∞

Το Μπάγκειον ταιριάζει της Μήδειας. Στο μισογκρεμισμένο κτίριο αποτυπώνεται καλύτερα το πάθος, η προδοσία, η ιδιοφυής τρέλα, η επιτακτική εκδίκηση, οι διαρκείς αντιμαχόμενες δυνάμεις και οι εσωτερικές συγκρούσεις της ψυχής, πρωτόγνωρες ακόμη και για τα δεδομένα της ελληνικής τραγωδίας.

Βλέπεις, ο έρωτας και η εκδίκηση αποτελούν τις δύο πλευρές του ιδίου νομίσματος. Ιάσονας και Μήδεια. Θύτης και θύμα ή θύμα και θύτης. Πόνος και ηδονή. Όρκοι αιώνιας αγάπης και προδοσία. Φως και σκοτάδι. Γιατί δεν υπάρχει οργή πιο φοβερή και αθεράπευτη από αυτήν που γεννιέται ανάμεσα σε ανθρώπους που είχαν αγαπηθεί.

Περισσότερα εδώ.

Έλενα Χατζοπούλου, Οκτώβριος 2021