Είδαμε την παράσταση ‘Κωλόκαιρος’ στο θέατρο Τζένη Καρέζη
Η Ελευσίνα (Πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης 2023) ήταν, στα αρχαία χρόνια, ένας τόπος ιερός, όπου γιορτάζονταν τα Ελευσίνια Μυστήρια, προς τιμήν της θεάς Δήμητρας και της Περσεφόνης. Στην πάροδο των ετών, η πόλη άλλαξε και, μαζί με τον γειτονικό Ασπρόπυργο, έγιναν μια βιομηχανική ζώνη που φιλοξενούνται βιομηχανίες και διυλιστήρια (χαρακτηριστική η μυρωδιά τους, για όποιον έχει διασχίσει την Εθνική οδό προς Κόρινθο, όταν φτάσει εκεί).
“Το Διυλιστήριο” (πόσο πρωτότυπο!) είναι ένα σκυλάδικο β’ κατηγορίας, που λειτουργεί με επιτυχία 25 χρόνια τώρα η οικογένεια Καρατζά. Στον ίδιο χώρο, βρισκόταν και το πρώτο μαγαζί που άνοιξε ο πατέρας των τωρινών ιδιοκτητών, Σοφοκλή και Δημήτρη, ένα υφασματάδικο, που καταστράφηκε ολοσχερώς από μια πυρκαγιά. Στο εσωτερικό του μαγαζιού, μια μέρα με απίστευτη βροχόπτωση, συναντάμε, λίγο μετά το κλείσιμο, τον Στέλιο (μετρ του μαγαζιού και κουμπάρος του Σοφοκλή), τον Μάκη (μουσικός) και τη Μαρία (η τραγουδίστρια). Φεύγουν βιαστικά, γιατί το πρωί πρέπει να επιστρέψουν να καθαρίσουν, γιατί θα δεχτούν κόσμο, μετά την κηδεία της μητέρας των ιδιοκτητών, αν φυσικά το επιτρέψει ο καιρός. Την επόμενη, φτάνοντας στο μαγαζί, βρίσκουν μέσα τον Σωκράτη, ο οποίος είχε εξαφανιστεί πριν 5 χρόνια, το επόμενο πρωί από την κηδεία του πατέρα του, παίρνοντας μαζί του όλα τα χρήματα της οικογένειας και αφήνοντας στα κρύα του λουτρού και χωρίς απαντήσεις τον αδερφό του, Δημήτρη. Η παρουσία του και μόνο, αρκεί για να δημιουργήσει ένταση, καθώς διεκδικεί το δικαίωμα να παραβρεθεί στην κηδεία της μάνας του.
Οι εντάσεις κλιμακώνονται με γεωμετρική πρόοδο, όταν φτάνει στο μαγαζί ο Δημήτρης και απαιτεί ή να φύγει ο αδερφός του ή να συμμορφωθεί με τους όρους του, ώστε να συνοδεύσει τη μάνα τους στο νεκροταφείο. Ο Σοφοκλής, που έχει έρθει με σκοπό να ξεκαθαρίσει μια και καλή τα όσα αφορούν την εξαφάνισή του, αποδέχεται τους όρους και ετοιμάζεται για τη συνάντηση με τη γυναίκα του, τη Μαρία (που είπαμε πιο πριν), που είναι η αδερφή του κολλητού του, Νίκου, που παγιδεύτηκε πριν 25 χρόνια στην ταράτσα του μαγαζιού και απανθρακώθηκε. Αυτή η ιστορία είναι ένα βαρίδι στη σχέση της Μαρίας με όλη την πόλη, καθώς, όπως είχε καταλήξει η ανάκριση, ο αδερφός της έβαλε κατά λάθος τη φωτιά, όταν πήγε στον χώρο για να κάνει χρήση ουσιών – παρόλα αυτά, η οικόγενεια τη στήριξε και την έκανε κομμάτι της. Φυσικά, η επανένωση δεν είναι και τόσο “ειρηνική” και, με την παρέμβαση του Στέλιου, τα χειρότερα αποσοβούνται.
Όταν η κηδεία αναβάλλεται οριστικά λόγω “κωλόκαιρου”, ο Σοφοκλής ανοίγει όλα του τα χαρτιά και δίνει απαντήσεις για τους λόγους, που πριν 5 χρόνια χάθηκε από προσώπου γης. Αυτή η εξομολόγηση ανοίγει παλιότερα γραμμάτια και φέρνει στο φως βαθιά οικογενειακά μυστικά, που αφορούν όλους όσοι βρίσκονται παρόντες, αλλά μέχρι σήμερα ο καθένας είχε τη δική του εκδοχή για τα γεγονότα. Όλα αυτά ξετυλίγονται και δημιουργούν μια μεγάλη εστία έντασης, που φέρνει τους πάντες στα όριά τους, μέχρι που ο Στέλιος αναλαμβάνει ξανά να δώσει μια λύση, επιχειρώντας να συμβιβάσει όλες τις πλευρές, στη λογική ότι πλεον όλοι γνωρίζουν την αλήθεια, αλλά η ζωή συνεχίζεται και αυτοί έχουν ένα μαγαζί, που πρέπει να ετοιμαστεί για τους βραδινούς πελάτες…
Ο Αντώνης Τσιτσόπουλος (μετά τον “Εθνικό Ελληνορώσων”) καταπιάνεται πάλι με τους απλούς καθημερινούς ανθρώπους, αυτούς του περιθωρίου, που χαρακτηρίζονται “λούμπεν”, για την αισθητική και την ιδιοσυγκρασία τους. Με φόντο τον μικρόκοσμο ενός νυχτερινού μαγαζιού, σε μια μάλλον υποτιμημένη για τον κόσμο της πρωτεύουσας περιοχή, φτιάχνει μια ιστορία με κάμποσα κρυμμένα οικογενειακά μυστικά, καταπιεσμένες επιθυμίες και αλήθειες που κρύβονται μέσα στους ήρωες, τους ορίζουν τις ζωές και δυστυχώς κανείς τους δεν επέλεξε συνειδητά να γίνει κομμάτι τους – άλλοι το φρόντισαν κι αυτοί τώρα ζουν, πληρώνοντας το τίμημα των τότε πράξεων. Σίγουρα, το κείμενο έχει κάποιες ασάφειες και σε ορισμένα σημεία επαναλαμβάνεται, χωρίς προφανή λόγο, και πλατιάζει, χάνοντας τη συνοχή του. Αν έλειπαν όλα αυτά θα είχαμε μια ακόμη πιο σφιχτή παράσταση και με μεγαλύτερες συγκινήσεις, αλλά και σε αυτή τη μορφή το απότελεσμα είναι πολύ καλό.
Σκηνοθετικά, ο Γιώργος Παλουμπής συνεχίζει το μέχρι σήμερα έργο του, δημιουργώντας μια παράσταση ρεαλιστικού θεάτρου, όπου οι ήρωες δεν μοιάζουν αληθινοί, αλλά είναι! Αν θα είχα μια μικρή παρατήρηση, αυτή θα αφορούσε στις εντάσεις που δημιουργούνται μεταξύ των ηρώων με κάθε αφορμή και οδηγούν σε καταστάσεις καυγά ή φασαρίας – μπορούσαν σε κάποιες στιγμές οι τόνοι να ήταν λίγο χαμηλότερα, ώστε να ακούμε καθαρά όλοι στην αίθουσα όσα λέγονται (ειδικά όσοι κάθονται σε πιο πάνω σειρές). Ο σκηνοθέτης αυτού του έργου έχει την ευτυχία να συνεργάζεται με πολύ καλούς ηθοποιούς, που αποδίδουν με ακρίβεια και την ιστορία και το όραμά του.
Πρώτος εξ αυτών, ο Στάθης Σταμουλακάτος, ως Σοφοκλής, υπηρετεί τη σεναριακή ανατροπή των πρώτων λεπτών, υπέροχα και στη συνέχεια κρατά έναν σταθερό λόγο χωρίς πολλές φωνές, αποδίδοντας τον χαρακτήρα του ήρωα του με σαφήνεια – ένας ήρωας που, μετά το σοκ που δέχεται, βρίσκει την ευκαιρία στην “απομόνωσή” του να δουλέψει με τον εαυτό του και να αποφασίσει ποιος είναι και τι θέλει. Ο Στέλιος Δημόπουλος, στον ρόλο του αδερφού Δημήτρη, ήταν, για μια ακόμη φορά, πολύ καλός και μέσα στο πνεύμα του ήρωα, που προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποφύγει το παρελθόν και όσα αυτό κρύβει. Ο Αντώνης Τσιτσόπουλος είχε την ευκαιρία να ενσαρκώσει τον Στέλιο, έναν βαθιά συναισθηματικό τύπο, που πάντα προσπαθεί να βρει μια λύση και να σβήσει τις φωτιές, παρόλο που είναι “καταδικασμένος” να ζει με τις αμαρτίες του, για τις οποίες ούτε αυτός βρίσκει γιατρικό. Ο Θάνος Αλεξίου, ως Μάκης, είναι αυτός που δίνει πολλές χιουμοριστικές στιγμές στο έργο, υποδυόμενος έναν ήρωα που είναι καλόψυχος, αλλά κάποιες φορές ρέπει επικινδύνως προς την αφέλεια. Τέλος, η Βασιλική Διαλυνά ήταν η Μαρία, που κατάφερε να καταδείξει όλα όσα τη βασανίζουν και να κερδίσει τη συμπάθεια όλων μας.
Να σημειώσουμε, επίσης, την πραγματικά εξαίρετη δουλειά στη σκηνογραφία, καθώς σε ένα θέατρο όπως το “Τζένη Καρέζη” έχει στηθεί ένα κανονικό “σκυλάδικο” και η αίσθησή σου, μετά από λίγη ώρα, είναι ότι όντως βρίσκεσαι κάπου μέσα σε ένα τέτοιο μαγαζί και όχι σε θέατρο.
Τι είναι ο “Κωλόκαιρος”;
Είναι μια παράσταση που ακολουθεί αυτήν την τάση που υπάρχει στο θέατρο και στον κινηματογράφο, για απλές καθημερινές, αλλά επώδυνες ιστορίες, που κρύβονται πίσω από κλειστές πόρτες και μέσα στην ψυχή κάποιων ανθρώπων, με την όσο το δυνατόν πιο “αληθινή” παρουσίαση. Ο θεατής γίνεται μάρτυρας μιας σκληρής αλήθειας, που έχει καταστρέψει τις ζωές πολλών ανθρώπων, η οποία φανερώνεται εντελώς ξαφνικά και χωρίς να σε έχει προϊδεάσει, αλλά η γενικότερη ατμόσφαιρα είναι αυτή που περιμένεις κάτι κακό να ακουστεί, απλά όχι κάτι τέτοιο. Δεν κρίνει κανέναν για την εμπλοκή του στην ιστορία ούτε για το πώς λειτούργησε στο μετά και δεν σου μεταφέρει καμία πληροφορία για το τι μπορεί να συμβεί την επόμενη μέρα… αυτό το φτιάχνει ο καθείς θεατής κατά το δοκούν. Έχει μια καλοδουλεμένη σκηνοθεσία με 5 υπέροχους ηθοποιούς επί σκηνής και δικαιολογημένα συζητιέται τόσο πολύ στην πόλη.
Περισσότερα εδώ.
Θοδωρής Κ., Ιανουάριος 2023
