Είδαμε την παράσταση ‘Η σπασμένη στάμνα’ στο Κηποθέατρο Παπάγου
Ο σημαντικός βορειοΓερμανός δραματουργός, δημοσιογράφος, ποιητής και συγγραφέας του 19ου αιώνα, Χάινριχ φον Κλάιστ (Heinrich von Kleist – 1777-1811), εκπρόσωπος του ρομαντικού κινήματος, γράφει το 1806, ακόμη ένα έργο με τίτλο «Η σπασμένη στάμνα» (Der zerbrochne Krug), μέσω του οποίου εκφράζει την πατριωτική του αγανάκτηση. Ο αποκαλούμενος και «σκοτεινός συγγραφέας», ο αινιγματικός και ιδιότυπος φον Κλάιστ, γράφει για την επικαιρότητα, την πολιτική, τον έρωτα, το κακό και την καταπίεση και μέσα από έναν μοναδικό ριζοσπαστικό αφηγηματικό τρόπο και με υπόγειο χιούμορ, ανατρέπει κάθε λογοτεχνική σύμβαση, ενόσω τοποθετεί μπροστά στον θεατή έναν υπερμεγέθη καθρέφτη.
«Η σπασμένη στάμνα» γράφτηκε όταν ο συγγραφέας αμφισβητήθηκε για την ικανότητα του να γράψει κωμωδία και πρωτοπαρουσιάστηκε στη Βαϊμάρη τον Μάρτιο του 1808, από τον Γερμανό λογοτέχνη Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε, όπου και στέφθηκε με αποτυχία, ενώ μόλις το 1820 το έργο κατέκτησε τις σκηνές. Το 1937 κυκλοφορεί η ομότιτλη γερμανική ταινία, το 1941 γράφεται όπερα από τον Βίκτορ Ούλμαν, ενώ για τη θεατρική αυτή κωμωδία ακολουθεί ανά την υφήλιο και πάντα με επιτυχία, πλήθος μεταφορών και διασκευών, έως και τις ημέρες μας.
∞
«Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον…».
Μέσα στις ψαλμωδίες ένα πετεινάρι λαλεί, μια αγελάδα μουγκανίζει και μαζί με τη φύση ξυπνά και ο δικαστής του χωριού, Αδάμ, ο οποίος φτάνει στο δικαστήριό του, καθυστερημένος, με τα νυχτικά του, χωρίς την περούκα του και με αίματα από τραύματα στο πρόσωπο. Ο βοηθός του, ο Λίχτ, στην προσπάθειά του να του αποσπάσει την αλήθεια, ακούει διάφορα παραμύθια που με ευκολία ξεστομίζει ο δικαστής. Επειδή, όμως, ο Λίχτ γνωρίζει τον αναξιόπιστο χαρακτήρα του δικαστή, δεν πιστεύει κανένα από αυτά τα παραμύθια, ενώ όλο και τον προκαλεί, με αποτέλεσμα να ακούει ακόμη περισσότερα. Όμως, ο Βάλτερ, ένας ανώτερος δικαστικός φτάνει απροειδοποίητα για να κάνει ελέγχους στα οικονομικά του δικαστηρίου τους, αλλά και στις εκκρεμείς υποθέσεις. Ο Αδάμ τάζει λαγούς με πετραχήλια στον Λίχτ για να κάψει τις στοίβες με τις υποθέσεις που δεν έχουν καταλήξει σε κάποια απόφαση, ενόσω η Μάρθα εισβάλει στο δικαστήριο, καταγγέλλοντας ότι το προηγούμενο βράδυ κάποιος μπήκε στην κάμαρη της κόρης της Εύας και, στην προσπάθειά του να της ξεφύγει, έσπασε μια πολύτιμη στάμνα. Ισχυρίζεται δε ότι γνωρίζει τον ένοχο και κατονομάζει τον ερωτευμένο με την Εύα, Ρούπρεχτ. Ο έρμος ο Ρούπρεχτ ήταν πράγματι στο δωμάτιο της Εύας, αλλά δεν ευθύνεται για τη σπασμένη στάμνα, μιας και, όπως λέει, κάποιος άλλος βρισκόταν πριν από αυτόν εκεί και, στην προσπάθειά του να ξεφύγει, έσπασε τη στάμνα κι έπεσε από το παράθυρο.
Άραγε αυτή η δίκη παρωδία θα φανερώσει τον πραγματικό ένοχο, για να αποζημιωθεί και η καημένη η κυρία Μάρθα για την πολύτιμη στάμνα της ή τα τερτίπια του δικαστή Αδάμ θα υπερισχύσουν; Λες, ο κοιμισμένος φρουρός και η μητέρα του η κυρία Μπριγκίτε να είναι ικανοί να φωτίσουν την υπόθεση;
∞
Ο Χάινριχ φον Κλάιστ γράφει ένα θεατρικό, όπου το χιούμορ του λειτουργεί σε πολλαπλά επίπεδα και ο Γιώργος Κιμούλης μεταφράζει, διασκευάζει και σκηνοθετεί, λαμβάνοντας υπόψη τη δομή, το διαβολικά αστείο πνεύμα, τους γρήγορους διαλόγους, τη ροή και τη δυναμική του, ενώ ερμηνεύει και τον ρόλο του πονηρού και ψεύτη δικαστή Αδάμ, καταθέτοντας το δικό του προσωπικό στίγμα. Ο Αργύρης Αγγέλου, στον ρόλο του πανέξυπνου Λίχτ, για ακόμη μια φορά ανταπεξέρχεται με σοβαρότητα, αναδεικνύοντας το υποκριτικό του ταλέντο, η Τζόυς Ευείδη, στον ρόλο της φωνακλούς και υστερικής Μάρθας, αναζητά με ένταση τον υπαίτιο για να την αποζημιώσει για τη σπασμένη στάμνα, ενώ προσέχεις την απελπισία, την αμηχανία και το νεύρο της Λίλης Τσεσματζόγλου, στον μικρό αλλά χαρακτηριστικό ρόλο της Εύας. Ο Βασίλης Γιακουμάρος, στον ταιριαστό του ρόλο ως Ρούπρεχτ, με ευκολία από κακάσχημος μετατρέπεται σε Απόλλωνα, ο Γιώργος Στριφτάρης, στον ρόλο του δαιμόνιου δικαστικού ελεγκτή, έρχεται αποφασισμένος να ξεσκεπάσει τις βρομιές του δικαστή Αδάμ και ο Βασίλης Πουλάκος, στον ρόλο του κοιμισμένου φύλακα, ξυπνάει για τα καλά από τον επιβεβλημένο λήθαργό του ως κυρία Μπριγκίτε.
Η Κατερίνα Σβορώνου επιμελείται των λευκών και λειτουργικών σκηνικών, καθώς και των εξαιρετικών κοστουμιών.
∞
Μια παράσταση με πλήθος συμβολισμών… Αφενός γιατί στην αργκό το «σπάσιμο της στάμνας» συμβολίζει την απώλεια της παρθενίας και αφετέρου γιατί, σε ένα αντεστραμμένο μοτίβο, ο Αδάμ προσπαθεί να διαφθείρει την Εύα, ενώ ένας δικαστής, ως άλλος Οιδίποδας, πρέπει να δικάσει τον εαυτό του…
Ένα διαχρονικά σατιρικό έργο, που στοχεύει στο δικαστικό σύστημα και στις αδυναμίες της ανθρώπινης φύσης και που είναι σαν να γράφτηκε στις ημέρες μας.
Ένα έργο στο οποίο από την αρχή οι θεατές γνωρίζουν τον πραγματικό ένοχο και απολαμβάνουν τις απίθανες γεμάτες ψευτιές ιστορίες του, την προσπάθεια εξαγοράς του βοηθού του, τα ρουσφέτια, τους μικροεκβιασμούς και το πώς ο Ρούπρεχτ, από ψεύτης και ασχημομούρης μετατρέπεται στον μοναδικό φορέα της αλήθειας, ενώ η ομορφιά του θυμίζει Απόλλωνα…
Περισσότερα εδώ.
Έλενα Χατζοπούλου, Ιούλιος 2024
