Είδαμε την παράσταση ‘Hair – The Musical’ στο θέατρο Ριάλτο – Αλέκος Αλεξανδράκης
Hair, λοιπόν…
Και όσοι γνωρίζετε από musical, ξέρετε ότι το Hair θεωρείται το πιο ανατρεπτικό και «προκλητικό» musical… Προκλητικό και για το θέμα του και για το πώς αυτό παρουσιάζεται επί σκηνής…
Το «Hair: The American Tribal Love – Rock Musical», για την ιστορία, είναι μια ροκ παράσταση, όπου τα κείμενα και οι στίχοι γράφτηκαν από τους ηθοποιούς Gerome Ragni και James Rado, ενώ η μουσική σύνθεση είναι δημιουργία του Galt MacDermot. Η πρεμιέρα της παράστασης έγινε το 1967 στο Joseph Papp’s Public Theater της Νέας Υόρκης και ακολούθησαν παραστάσεις, την επόμενη χρονιά σε Off – Broadway θέατρα, μέχρι που τελικά το 1968 ανέβηκε και στο Biltmore Theatre του Broadway. Το ενδιαφέρον, αλλά και το σοκ του κοινού ήταν έντονο, μιας και η πουριτανική αντίληψη της εποχής δεν μπορούσε να κατανοήσει αυτά που η παράσταση πραγματεύονταν. Στο Λονδίνο και στο West End, το Hair θεωρείται το musical που άλλαξε το θέατρο για πάντα. Αρχικά, θεωρήθηκε ότι η αντικουλτούρα της εποχής του ’60 προωθούσε την ομοφυλοφιλία, την αμφιφυλοφιλία, τις διαφυλετικές σχέσεις, το γυμνό και επικροτούσε την πολυγαμία κι όλα αυτά μπροστά στο, προστατευμένο σε θέματα ταμπού, κοινό. Στη συνέχεια όμως, οι θεατρικοί συγγραφείς και παραγωγοί σαν να απελευθερώθηκαν και έτσι ασχολήθηκαν με πιο φλέγοντα, καταπιεσμένα και ευαίσθητα ζητήματα. Ο δε τίτλος της παράστασης, Hair (μαλλιά) και τα μακριά μαλλιά των πρωταγωνιστών – χίπις, συμβολίζουν την περιφρόνησή τους στην απαίτηση της εποχής, για κουρεμένους και υποταγμένους στο σύστημα νέους.
Το Hair υπήρξε ουσιαστικά ο προάγγελος των αλλαγών που συντελούνταν στην αμερικανική κουλτούρα. Ήταν μια παράσταση με άσεμνη γλώσσα, γυμνό και επιθέσεις εναντίον ενός συστήματος που έκανε τον πόλεμο στο Βιετνάμ. Είναι από τις λίγες παραστάσεις που λογοκρίθηκαν τόσο πολύ και τα δικαστήρια, σε κάποιες περιπτώσεις, εξέδωσαν αποφάσεις οι οποίες περιόριζαν τον τρόπο έκφρασης, ενώ στο Μεξικό η παράσταση απαγορεύτηκε και οι ηθοποιοί απελάθηκαν. Παρ’ όλα αυτά, το 1969 αυτό το ιδιαίτερο musical κέρδισε το βραβείο Tony, γυρίστηκε ταινία, μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες και συνεχίζει την πορεία του στα θέατρα όλου του κόσμου. Μπορεί αρχικά η αντιπολεμική του διάθεση, το γυμνό και η ελεύθερες σχέσεις των χίπις να ξάφνιασαν το κοινό, με τον καιρό όμως οι αντιδράσεις άλλαξαν και το Hair έγινε δημοφιλές παγκοσμίως, παρόλο που κάποιες πτυχές είναι πλέον ξεπερασμένες.
Ουσιαστικά το Hair αποτέλεσε μια πομπώδη, πολιτική και πολιτιστική έκφραση διαμαρτυρίας, μερίδας της αμερικάνικης νεολαίας, εναντίον του κατεστημένου της εποχής εκείνης. Κι έτσι πρέπει να το δει και ο σημερινός θεατής.
Στο Hair παρακολουθούμε μια ομάδα από τα «παιδιά των λουλουδιών», οι οποίοι ζώντας σε κοινόβιο, με έναν κάπως πρωτόγνωρο τρόπο και με τον δικό τους τρόπο προσπαθούν να διαμαρτυρηθούν για τη φρίκη του πολέμου και τον απύθμενο ρατσισμό προς τους νέγρους, τους ομοφυλόφιλους και όλους τους διαφορετικούς από το «φυσιολογικό» και το σύνηθες. Έφτιαξαν έναν δικό τους κόσμο, ουτοπικό κόσμο, μέσα σε σύννεφα από μπόλικο LSD και παραμένουν κλειδωμένοι εκεί, τραγουδώντας Good Morning Starshine… Η «φυλή» των χίπις, είναι πολιτικά ενεργοί νέοι, μέσα από τη μποέμικη ζωή, τη σεξουαλική επανάσταση και τη φιλειρηνική τους ιδεολογία, μιλούν με τον ιδιότυπο δικό τους τρόπο για την ελευθερία του νου, την αγάπη, την αρμονία, την κατανόηση, περιμένοντας να έρθει μια καλύτερη εποχή, η εποχή του Υδροχόου, τραγουδούν το Age of Aquarius και το Let the Sunshine In, ενόσω κρατούν την καρδιά τους ανοιχτή για να μπει μέσα αυτό το δυνατό φως του ήλιου. Θέλουν ν’ αλλάξουν τον κόσμο και να καταργήσουν τους άθλιους νόμους, δεν πιστεύουν στον Θεό, αλλά στην εξέγερσή τους ενάντια σε κάθε πόλεμο και προσπαθούν να πείσουν τον Claude να μην πάει στον στρατό, τη στιγμή που εκείνος τραγουδάει με όλη τη δύναμη της ψυχής του, I believe in God, that’s me. Όμως το κυρίαρχο σύνθημα είναι ένα: Make love, not war… γιατί ο πόλεμος ξεκινάει όποτε θες, αλλά δεν σταματάει όποτε θες…
Σύμβολα της νεολαίας, μέσα από την αγάπη, ζούνε με ανεμελιά, επιδιώκοντας την κοινωνική αφύπνιση, οραματιζόμενοι μια ζωή χωρίς πολέμους και διακρίσεις. Μια ζωή γεμάτη αγάπη.
Αναμφισβήτητα ταλαντούχοι, στο πιο δύσκολο, κατά τη γνωστή μου άποψη, είδος θεάτρου, η Μαίρη Συνατσάκη, ο Ίαν Στρατής, ο Ιάσονας Μανδηλάς, η Κατερίνα Σούσουλα, ο Στέφανος Μουαγκιέ, ο Νικόλας Ραπτάκης, η Έλενα Βακάλη, η Ευγενία Λιάκου, ο Πάνος Μαλικούρτης, ο Δημήτρης Φριτζελάς, ο Ανδρέας Κουρέτας, ο Αντώνης Βλάχος, ο Γιώργος Γαζής και ο Ηλίας Σαμαρτζής, είναι τα παιδιά των λουλουδιών και μαζί με τους μουσικούς της παράστασης, για περισσότερο από 1,5 ώρα, παίζουν, χορεύουν, τραγουδούν και στέλνουν ένα ηχηρό μήνυμα αγάπης. Ο Δημήτρης Μαλισσόβας, γνωρίζει την τέχνη του musical και οδηγεί τους ηθοποιούς του με μαεστρία, δίνοντας ένα αποτέλεσμα αντάξιο των παραστάσεων του εξωτερικού, ενώ οι ελάχιστες σκηνές με γυμνό, σχεδόν δεν γίνονται αντιληπτές, μιας και η σκηνοθετική του ματιά τις περιλούζει με χαμηλό φωτισμό και μέσα σε σύννεφα LSD ή αλλιώς ξηρού πάγου. Τα σκηνικά του Τέλη Καρανάνου, οι φωτισμοί της Στέλλας Κάλτσου και τα πολύχρωμα ρούχα του Γιώργου Σεγρεδάκη, αποδίδουν στο μέγιστο το κοινόβιο της «φυλής», ενώ οι χορογραφίες της Στεφανίας Σωτηροπούλου, σε αρκετά σημεία, είναι εντυπωσιακές. Τα κυριότερα από τα εμβληματικά τραγούδια του musical αποδίδονται στα αγγλικά, ενώ των υπολοίπων την απόδοση των στίχων αναλαμβάνει ο Ανδρέας Κουρέτας, μαζί με τη διεύθυνση της ορχήστρας και τη μουσική διδασκαλία.
Το Hair συνεχίζει, ακόμη, να ερεθίζει κάποιες ευαίσθητες χορδές του κοινού…
Είναι το musical εκείνο, το οποίο πρέπει να το δούμε μ’ ανοιχτή καρδιά και νου, χωρίς να ξεχνάμε επίσης ότι απεικονίζει μια άλλη εποχή και μια ιδιαίτερη συνθήκη… Μια παράσταση νεανική και ανατρεπτική, που η ειρήνη είναι οδηγός και η αγάπη ο μυστικός δεσμός και κανένας δεν ανήκει σε κανέναν. Μια παράσταση που μπορεί να απεικονίζει μεν μιαν άλλη εποχή, αλλά είναι επίκαιρη όσο ποτέ. Εξαρτάται από την οπτική που θα επιλέξεις να την δεις… Κι εξαρτάται από το αν θέλουμε να συμμετέχουμε στη διαδήλωση για την αγάπη, την ειρήνη και την ελευθερία… So, come and let the sunshine in!
Περισσότερα εδώ.
Έλενα Χατζοπούλου, Νοέμβριος 2021
