Είδαμε την παράσταση ‘Δεσποινίς Τζούλια’ στο Από Μηχανής Θέατρο
Ο Στρίντμπεργκ θα μπορούσε να είναι ένας εκ των δυστυχισμένων συγγραφέων, καθώς τα έργα του, αν και αφορούσαν τις σύγχρονές του κοινωνίες, απευθυνθήκαν σε μεταγενέστερες! Δεν ήταν εύκολο να «χωνέψει» η εποχή του, τη δική του προσέγγιση στο αγαπημένο του δίπολο, τη μάχη των φύλων για επικράτηση του ενός στο άλλο.
Κάποιοι φίλοι μου τον χαρακτηρίζουν ως μισογύνη. Δεν μπορούσα να δεχτώ εύκολα αυτόν τον χαρακτηρισμό και το έργο που είδα (χωρίς να έχω διαβάσει από πριν το κείμενο), ενίσχυσε αυτήν την αμφιβολία. Το έργο, που εξελίσσεται κατά τη μικρότερη, αλλά και πιο ερωτική νύχτα του χρόνου, καταπιάνεται με δύο μάχες που εξελίσσονται ταυτόχρονα: η ταξική, ανάμεσα στον υπηρέτη – εργαζόμενο και την παραχαϊδεμένη κόρη του μεγαλοαστού και η, αγαπημένη του συγγραφέα, μεταξύ του αρσενικού και του θηλυκού για τελική επικράτηση.
Και έρχεται λοιπόν εδώ ο Κώστας Φιλίππογλου και παίρνει αυτές τις λεπτές ίνες του Σκανδιναβού και στην κυριολεξία κεντάει πάνω στο κείμενο, πατώντας πάνω στο πλέον ταιριαστό πατρόν για την περίσταση, αυτό του σαδομαζοχισμού. Δεν υπάρχει καμία άλλη πιο κατάλληλη προσέγγιση από αυτή!
Η συγκρουσιακή προσέγγιση των διαφορετικών τάξεων, όπου ο υπηρέτης από παθητικός δέκτης ερωτικών εντολών και παιχνιδισμάτων, παίρνει υπολογιστικά στα χέρια του το τιμόνι της μοίρας της κυρίας του και από την άλλη η ξεδιάντροπη πλούσια κόρη, που συμπεριφέρεται στους υποτελείς της ως ερωτικά βοηθήματα μιας μεθυσμένης νύχτας. Από την άλλη, η δύναμη του ζωώδους ερωτικού ενστίκτου που ρημάζει κάθε ταξικό όριο και αποθρασύνει το εμπλεκόμενο τρίγωνο της κυρίας και του υπηρετικού ζεύγους. Η εκ θέσεως κυριαρχία της δίδας Τζούλια που ταπεινώνει τον υπηρέτη Ζαν μπροστά στα μάτια της μνηστής του Κριστίν, κατακρημνίζεται σταδιακά, απογυμνώνοντας τις εσωτερικές της ρωγμές, αφήνοντας χώρο στον Ζαν να επιβάλλει με τη σειρά του τους όρους του παιχνιδιού, που εξελίσσεται σε ένα ρόλερ κόστερ επιθυμιών με βαριά συνέπεια την ίδια την πραγματικότητα.
Όλα αυτά, την πιο μικρή νύχτα του χρόνου, τη νύχτα που οι νέοι ανταλλάσουν ματιές, πηδώντας πάνω από τις φωτιές του Κλήδονα.
Από την, φωτογραφικής αισθητικής, παρουσίαση των χαρακτήρων, η ατμόσφαιρα δέχεται το κατάλληλο ηλεκτρικό φορτίο και ως θεατές αισθανόμαστε οι αμήχανοι καλεσμένοι στην έπαυλη της αστικής οικογένειας και παρακολουθούμε τα τεκταινόμενα, σαν να βρεθήκαμε στο λάθος σημείο τη σωστή στιγμή. Ή και το αντίθετο!
Η Ίριδα Μάρα, ως δεσποινίς Τζούλια, χορεύει με χαρακτηριστική άνεση ανάμεσα στην αναίσχυντη κακομαθημένη αφέντρα και την εύθραυστη ενζενί που διψά να αγαπηθεί και να νιώσει στοργή και ασφάλεια. Ο Ζαν, του Νίκου Ιωαννίδη, είναι θρασύς, εκνευριστικά υπολογιστής και αυθάδης, μα και ονειροπόλος, τόσο που παρασέρνει τις δύο γυναίκες να έχουν υπόσταση στα σχέδιά του. Η Γιώτα Σερεμέτη καταφέρνει να δώσει μία εξαιρετική Κατρίν, μια κοπέλα που έχει πλήρη επίγνωση της θέσης της κάθε στιγμή, που αντιλαμβάνεται περισσότερα απ’ όσα φαίνεται, που ανέχεται την αναίδεια της κυρίας της λόγω θέσης και κάνει τα στραβά μάτια στα καμώματα του άντρα της, κρατώντας τις ευαίσθητες ισορροπίες.
Για τον σκηνοθέτη τα είπαμε. Όσοι καταπιαστούν με το συγκεκριμένο έργο στο μέλλον, θα πρέπει να γίνουν σφοδρά ευρηματικοί για να φτάσουν τόσο κοντά σε όσα πραγματεύεται ο Στρίντμπεργκ σ’ αυτό το πόνημα.
Η λέξη σαδομαζοχισμός και η προειδοποίηση για την περιορισμένη καταλληλότητα (άνω των 18) δημιουργούν συνειρμούς για το τι θα δει ο θεατής. Αυτό που θα δεις είναι προκλητικό, όχι περισσότερο όμως από το ίδιο το κείμενο, αλλά με άρτια, τεχνικά, ισορροπία μεταξύ τους. Θέλω να το απολαύσω ξανά!!
Περισσότερα εδώ.
Λουκάς Κούτρας aka Λουκάνθρωπος, Μάιος 2019
