Eίδαμε την παράσταση ‘Δεσποινίς Μαργαρίτα’ στο Θέατρο Χώρα, στην επίσημη πρεμιέρα της
Επιστροφή στα θρανία… Με δασκάλα τη δεσποινίς Μαργαρίτα. Ένα αθώο όνομα, που παραπέμπει σε ευγένεια, αθωότητα, τρυφερότητα. Αλλά η αλήθεια είναι πως τα φαινόμενα απατούν και το όνομα μπορεί απλά να είναι αυτό, και μόνο… Μαθητές, εμείς κι όλοι οι υπόλοιποι θεατές, περιμένουμε στις θέσεις μας την είσοδο της δασκάλας, μένοντας ήσυχοι, με λίγους μόνο ψιθύρους να σπάνε τη σιωπή. Μπαίνει η δασκάλα και η εμφάνισή της μου είναι οικεία. Μου θύμισε, εμφανισιακά, μια νευρόσπαστη και κομπλεξική καθηγήτρια φιλολογίας που είχα στο Γυμνάσιο. Δεν αρχίσαμε καλά… σκέφτομαι… Οι μνήμες επανέρχονται από κει που ήταν βαθιά θαμμένες…
Όταν η δις Μαργαρίτα ξεκινά τη γνωριμία της μαζί μας, καθησυχάζομαι λίγο, καλή φαίνεται, ήρεμη, καλά θα τα πάμε μαζί της. Δεν αργεί, όμως, να ξεδιπλώσει το εξουσιαστικό της πρόσωπο και να παγώσει τους μαθητές-κοινό. Μια δασκάλα που θέλει να επιβάλλεται πλήρως και κρύβει τρελά συμπλέγματα. Με επιμονή στη διδασκαλία της βιολογίας ιδιαίτερα – διόλου τυχαίο, όπως αποδεικνύεται στη συνέχεια, η δασκάλα κλιμακωτά αρχίζει να ξεφεύγει, να εκφράζει κρυφά πάθη και επιθυμίες, που βιάζεται να αναιρέσει την ίδια στιγμή, όχι από ντροπή, αλλά από την καταπίεση της διττής της προσωπικότητας. Δεν μπορεί να αποφασίσει τι θέλει, γιατί το θέλει και πώς το θέλει. Δεν έχει την ικανότητα να διαχωρήσει τόπο και χρόνο, αλήθεια και ψέμα, ιδιωτική και δημόσια εικόνα / ζωή.
Και από κάτω, εμείς, ως μαθητές, δεν μπορούμε ούτε καν να μαντέψουμε τις αντιδράσεις της. Είναι απρόβλεπτη και σχεδόν χαμένη στον κόσμο της. Μιλά για διάφορες και διαφορετικές εκφάνσεις της ζωής, επιλέγοντας τον κόσμο των αντιθέσεων των εννοιών και των συναισθημάτων. Κι όμως, δυνητικά απευθύνεται σε μαθητές…. Θα μπορούσε να υπάρξει μια τέτοια δασκάλα εκεί έξω; Πόσα απωθημένα κρύβει μέσα του ένας άνθρωπος – κι όχι απαραίτητα μία εκπαιδευτικός; Και πόσο πιο έντονα ενοχλεί αυτό, όταν το επάγγελμα είναι η διαπαιδαγώγηση μικρών παιδιών ή ακόμα και η διακυβέρνηση μιας χώρας; Οι μορφές της εξουσίας είναι πολλές και όχι πάντα διακριτές, και είναι σημαντικό οι προσωπικότητες που τη διαχειρίζονται να είναι όσο το δυνατόν ακέραιες. Στη δις Μαργαρίτα, αν και κάποιες στιγμές της μας προκαλούν το γέλιο, δεν παύουν να προβληματίζουν έντονα και σε πολλά επίπεδα για τον τρόπο άσκησης εξουσίας και επιρροής / ελέγχου των μαζών. Μεγάλη κουβέντα ανοίγω…
Η Εφη Μουρίκη είναι άψογη στο ρολο της Μαργαρίτας, ενός ρόλου που έχουν υποδυθεί στο παρελθόν μεγάλες καλλιτέχνιδες (και ένας άνδρας, ο ‘μεγάλος’ Γιώργος Μαρίνος). Δεν είχα, δυστυχώς, την ευκαιρία να δω κάποια από τις προηγούμενες αυτές ερμηνείες, που δεν αμφιβάλλω ότι θα ήταν εξαιρετικές, αλλά είμαστε στο σήμερα, και θεωρώ ότι η κα Μουρίκη ντύθηκε το ρόλο ιδανικά, προσφέροντάς μας ένα κύμα συναισθηματικών εξάρσεων, πείθοντας ως μια αυστηρή εξουσιάστρια δασκάλα που έχει έντονα «θεματάκια» προσωπικότητας. Πολύ καλή η σκηνοθεσία του Πέτρου Ζούλια που διαχειρίζεται με την ηθοποιό του, και τους λοιπούς άξιους συντελεστές, ένα δύσκολο θέμα σε ένα εξίσου δύσκολο είδος, αυτό του μονολόγου. Στο μονόλογο υπάρχει ο στόχος να διατηρηθεί η προσοχή του κοινού, όπως αντίστοιχα ένας εκπαιδευτικός επιδιώκει την προσοχή των μαθητών. Και τα κατάφεραν περίφημα, (υπεν)θυμίζοντας μου ότι… τελικά η φιλόλογός μου δεν ήταν τόσο κακή…
Περισσότερα για την παράσταση εδώ.
