Είδαμε την παράσταση ‘Ανατόλ ή η μάχη των φύλων’ στο θέατρο Αλκμήνη

Ενα έργο που γράφτηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, αν πεις σε κάποιον ότι παραμένει επίκαιρο ακόμη και σήμερα, η φυσιολογική απάντηση που θα πάρεις είναι η εξής: “Μιλάει για τον έρωτα, ε;”

Αλλάζουν οι εποχές και οι συνθήκες, οι άνθρωποι δοκιμάζονται από διάφορες καταστάσεις, όμως, οι ερωτικές σχέσεις σαν να έχουν κάποιες αόρατες διαχρονικές συντεταγμένες, που κάποιοι ακολουθούν πιστά, ίσως και εν αγνοία τους. Μάλλον τα ένστικτά μας παραμένουν ίδια και αλλάζουμε κατ’ επίφαση σε κάποια κομμάτια μας.

Τι είναι ο Ανατόλ του Άρθουρ Σνίτσλερ; Είναι ένας ανώριμος τύπος, ακόρεστος και ταγμένος στο κυνήγι της εφήμερης απόλαυσης ή κάποιος προδομένος που έτσι εκδικείται εκείνη που κάποτε τον πλήγωσε, αρνούμενος να αγαπήσει πραγματικά μια γυναίκα ή απλά ένας καθημερινός, παιχνιδιάρης άνδρας που ψάχνει το ιδανικό, αλλά δεν έχει τη δυνατότητα να το αναγνωρίσει, και μοιραία κάποια στιγμή θα το χάσει;

Προσωπικά κλίνω στην τελευταία εκδοχή και αυτό το αγόρι είδα στη σκηνή, ερμηνευμένο από τον εξαιρετικό Λευτέρη Βασιλάκη, που έντυσε τον ήρωά του με φροντίδα και αγάπη, και μας έκανε να τον καλοδεχτούμε σαν δικό μας άνθρωπο. Έναν ήρωα που, εξ αρχής, έχει χαμένο το παιχνίδι του έρωτα, γιατί είναι παραδομένος στις ανασφάλειές του, στις δοξασίες και τις προκαταλήψεις για το άλλο φύλο, στον εγωισμό του που τον τυφλώνει. Θα μπορούσε να ζει (ή μήπως όντως ζει) ανάμεσά μας, να δουλεύει δίπλα μας, να απορεί τι πηγαίνει στραβά και διαγράφει κύκλους γύρω από το ίδιο σημείο… Είναι το αρσενικό αυτό που ζει με το δόγμα “όλες οι γυναικες είναι άπιστες” και σαν έχει αφιερώσει το είναι του για να αποδείξει στον εαυτό του τα σοφίσματά του. Αυτόν τον άνδρα, δεν τον λυπάσαι, ούτε τον μισείς, τον δέχεσαι με γλύκα γιατί κάτι, κάπου, κάποιον σου θυμίζει…

Άξια συμπαραστάτης επί σκηνής, η Τζούλη Σούμα, που έχει τον δύσκολο ρόλο να ενσαρκώσει 7 διαφορετικές ηρωίδες, που αποτελούν γνωριμίες του ήρωα-Ανατόλ, σε διαφορετικές εποχές της ζωής του. Γυναίκες από καθε κοινωνική τάξη, γυναίκες απλές, συζύγους άπιστες, καλλιτέχνιδες, δυναμικές, ονειροπόλες, έξυπνες, όχι και τόσο εύστροφες, όλες όμως γυναίκες. Πέρασε από ρόλο σε ρόλο με χαρακτηριστική άνεση, κάνοντας όλους εμάς να αναγνωρίσουμε 7 διαφορετικά πρόσωπα, διαφορετικών ηλικιών και προσωπικοτήτων, 7 γυναίκες που σίγουρα έχουμε συναντήσει κάπου έξω στον πραγματικό κόσμο.

Η έκπληξη για μένα ήταν ο Περής Μιχαηλίδης, γιατί δεν είχα διαβάσει, από πριν, πολλά για τον ρόλο του (για τους δύο άλλους ηθοποιούς, η αλήθεια είναι ότι είχα πάει υποψιασμένος από φίλους και γνωστούς που είχαν δει πριν την παράσταση και κάποιοι εξ αυτών είχαν γράψει κιόλας κείμενα), που υποδύεται τον “φίλο” του Ανατολ, αλλά στην ουσία είναι ο ίδιος ο συγγραφέας, ως alter ego, που σχολιάζει την περσόνα του κεντρικού ήρωα, που είναι κι αυτή ο ίδιος ο συγγραφέας! Ο φίλος, λοιπόν, παρακολουθεί τις ζωές των άλλων και κινεί τα νήματα υπογείως, και δηλώνοντας στο κοινό τις απόψεις του για τις σχέσεις άνδρα-γυναίκα, μας βάζει, με τον τρόπο του, μέσα στη δράση, χωρίς να παρεμβαίνουμε, αλλα δίνοντάς μας τροφή για σκέψη και κρίση (φωτίζοντας πτυχές των ζευγαριών που ίσως δε βλέπουμε ή δεν υποπτευόμαστε).

Υπέροχη σκηνοθετική προσέγγιση από τον Γιάννη Βούρο, που άφησε “ελεύθερους” τους ηθοποιούς του, χωρίς να τους εγκλωβίσει σε ερμηνευτικές φόρμες, δίνοντας ένα ευχάριστο αποτέλεσμα που το νιώσαμε πολύ φρέσκο και σημερινό. Μας μύησε στο παιχνιδι του ποντικού με τη γάτα, που δεν είναι ποτέ το ίδιο, καθώς αλλάζουν οι ρόλοι και το θύμα γίνεται θύτης και τούμπαλιν.

Τεχνικά, βρήκα ατμοσφαιρικότατους τους φωτισμούς, που μας μύησαν σε μια “φιλμ νουάρ” διάθεση, που ήρθε και έδεσε με το έργο. Χορογραφία κανονική η κίνηση των ηρώων, ειδικά των ηρωίδων, υπέροχα καλαίσθητα τα ρούχα, μουσική τέλεια. Κείμενο σε μετάφραση Μάριου Πλωρίτη, που χαίρεσαι να το ακούς!

Τελικά, τίποτα στη ζωή δεν είναι τυχαίο και το μεράκι που στήθηκε αυτή η δουλειά ξεχειλίζει από παντού και δικαιολογημένα όσα γράφτηκαν για αυτήν. Μακαρίζω τον εαυτό μου για την επιλογή μου να πάω τις ημέρες των γιορτών να δω αυτήν την παράσταση και, καθώς έμειναν μόλις 2 παραστάσεις ακόμα, αν δεν έχετε επισκεφτεί το θέατρο Αλκμήνη για τον Ανατόλ, σπεύσατε!

Περισσότερα εδώ.

Τheodore a.k.a. Evil Chef, Ιανουάριος 2019