Είδαμε την παράσταση ‘Αγαμέμνων’ στο θέατρο Άλμα

Ένα σκηνικό σκοτεινό. Φως που δημιουργεί έντονες σκιάσεις. Και μια γυναίκα, έντονη, αυστηρή και επιβλητική, ντυμένη στα μαύρα. Που είναι διαφορετική όταν την κοιτάς από τη δεξιά πλευρά της και διαφορετική από την αριστερή. Δύο όψεις. Όπως και η ιστορία που θα παρακολουθήσουμε, μέσα από τις δύο διαφορετικές οπτικές. Αυτή του άνδρα, που λείπει για χρόνια, λαμβάνοντας μέρος σε έναν πόλεμο και αυτή της συζύγου του, που μένει πίσω, περιμένοντας και προσμένοντας.

Πολίτες του Άργους. Αβάσταχτη η ζωή και η αγάπη μου για αυτόν τον άνδρα.

∞

Ο Γιάννης Ρίτσος, μέσα από τους αρχαίους ελληνικούς μύθους, εμπνέεται διαρκώς σε όλες τις φάσεις της δημιουργικής του πορείας, ενώ οι μύθοι και οι συμβολισμοί τους, αποτελούν όχημα και μέσω αυτών εκφράζει τις βαθύτερες σκέψεις του, τους προβληματισμούς και τα συναισθήματά του.

Έτσι και μέσα από τις συνθέσεις της Τέταρτης Διάστασης, ο Ρίτσος θα σκιαγραφήσει τη μυθική προσωπικότητα του Αγαμέμνονα, αλληγορώντας την με την πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα μεταμφιεσμένη με την προσωπίδα του άνδρα, που παύει να είναι πλέον ο ήρωας και την ύστατη στιγμή του εξομολογείται στον εσωτερικό του εαυτό. Η αφήγηση του Αγαμέμνονα, συνειδητά επεμβαίνει στον μύθο του, μέσω των αναχρονισμών, ενώ η ανατρεπτική ρητορική του περιγράφει τα ιστορικά γεγονότα, το μεγαλειώδες παρελθόν και το ασήμαντο και αναπόφευκτο παρόν του.

Και είναι η γυναίκα του η Κλυταιμνήστρα αυτή που θα τον υποδεχτεί, μετά από την ασυγχώρητη θυσία του ίδιου του παιδιού τους, τώρα που εκείνος επιστρέφει από τον Τρωικό Πόλεμο. Και είναι αυτή που περιμένει να πάρει την εκδίκησή της, με τη συνδρομή του εραστή της. Η δολοφονία του είναι προσχεδιασμένη και θα είναι ατιμωτική.

∞

Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Γεωργαλάς, τα τελευταία χρόνια που ασχολείται με τους αρχαίους ελληνικούς μύθους, διακατέχεται από μια ιδιαίτερης αισθητικής έμπνευση, την οποία απολαμβάνουμε με συγκίνηση.

Ο Γεράσιμος Σοφιανός, στον ρόλο του Αγαμέμνονα, και η Μαρίνα Παντελάκη, στον ρόλο της Κλυταιμνήστρας, καθηλώνουν τους θεατές, ερμηνεύοντας τον ποιητικό λόγο του Ρίτσου με ευαισθησία και με γνωστική ενσυναίσθηση.

Η σκιά του πλήθους καλύπτει τη γυμνότητα του βασιλιά, ενώ οι σκιάσεις που δημιουργούνται από τους υποβλητικούς φωτισμούς της Ευσταθίας Δρακονταειδή, αναδεικνύουν την αποφασιστικότητα της συζύγου για το αποτρόπαιο έγκλημα. Η μουσική επιλογή, το λιτό σκηνικό και τα κοστούμια του Δημήτρη Ντάσιου, ακόμη και η κόμμωση της Παντελάκη, συνηγορούν στην κλιμακούμενη ένταση, τονίζοντας μύχιες πτυχές της διπλής οπτικής. 

∞

Η δομή της παράσταση, όμοια με τη δομή των ποιημάτων της Τέταρτης Διάστασης, ξεκινά με έναν σκηνοθετικό πρόλογο, σε πεζό λόγο, όπου η Κλυταιμνήστρα δίνει τις πληροφορίες για τα πρόσωπα, τον χρόνο, τον τόπο και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Ο Αγαμέμνων ερμηνεύει τον ποιητικό του μονόλογο, όσο η Κλυταιμνήστρα περιφέρεται, παραμένοντας σιωπηλή. Βασανίζεται, κρίνει και επικρίνει τον εαυτό του, τις επιλογές του, αλλά και την κατάπτωση των ηθών των πολιτών του Άργους. Φοβάται, μιας και είναι γνώστης του τέλους του που πλησιάζει. Ο βασιλιάς είναι γυμνός κι ο ατιμωτικός αυτός θάνατος ίσως είναι και ο καλύτερος τρόπος για να νιώσει η ψυχή του την κάθαρση. Ο επίλογος ανήκει και πάλι στην Κλυταιμνήστρα και στον πεζό λόγο της.

Ο Γιάννης Ρίτσος επιλέγει να αναδείξει θέματα της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας μέσα από τους μύθους και την αλληγορία και ο Δημήτρης Γεωργαλάς δημιουργεί μια παράσταση ιδιαίτερης δυναμικής, με τον Αγαμέμνονα ως έναν ωραίο νεκρό και την Κλυταιμνήστρα ως μια συναρπαστική νέμεση.

Περισσότερα εδώ.

Έλενα Χατζοπούλου, Φεβρουάριος 2023