Είδαμε την παράσταση ‘African Gothic’ στο Αγγέλων Βήμα
Φέτος και με αφορμή τον εορτασμό των 25 χρόνων από τις πρώτες ελεύθερες εκλογές και την εκλογή, ως Προέδρου, του Nelson Mandela, το Θέατρο «Αγγέλων Βήμα», ως τόπος συνάντησης Ανατολής και Δύσης, επέλεξε για χώρα αναφοράς του τη Νότιο Αφρική και το θεατρικό έργο της Reza de Wet, «African Gothic». Ένα ψυχολογικό θρίλερ, γραμμένο το 1985, το οποίο έχει χαρακτηριστεί και ως έργο-ορόσημο για το θέατρο της Νότιας Αφρικής, σε μετάφραση της Μαργαρίτας Δαλαμάγκα-Καλογήρου.
∞
Από τον τίτλο «African Gothic», αντιλαμβανόμαστε ότι έχουμε να παρακολουθήσουμε μια σκοτεινή υπόθεση ή αλλιώς ένα σκοτεινό παραμύθι, όπου η πραγματικότητα εμπλέκεται με το φανταστικό, με τα όρια να είναι παντελώς δυσδιάκριτα …
Δύο αδέλφια Boers (λευκοί Ευρωπαίοι άποικοι-αγρότες), ο Frikkie και η Soekie, ζούνε στην οικογενειακή τους φάρμα, συντροφιά με τη νέγρα νταντά τους, Alina. Οι Afrikaaners όμως τα τελευταία χρόνια έχουν υποστεί καταστροφές και ζούνε την παρακμή και την πτώση του αφρικανικού αποικιακού ήθους. Η αποσύνθεση σχεδόν μυρίζει στην απομονωμένη φάρμα που ζούνε τα δύο αδέλφια. Η εγκατάλειψη και η παρακμή, σε όλα τα επίπεδα, φωνάζει από μακριά, πράγμα το οποίο αντιλαμβάνεται άμεσα ο δικηγόρος επισκέπτης, κ. Grové… Τα νέα που φέρνει είναι καλά, αυτό όμως δεν είναι αρκετό… Οι ισορροπίες θα διαταραχθούν και τα άκρα μοιάζουν αναπόφευκτα… Κι όταν το αυτοκίνητο του δικηγόρου χαλάσει και θα αναγκαστεί να διανυκτερεύσει στο κτήμα, τότε τα πράγματα θα πάρουν μια ανεξέλεγκτη τροπή…
Τα αδέλφια, όσο ζούσαν οι γονείς τους, κατοικούσαν σε μια όμορφη αγροικία. Σήμερα, το αγρόκτημα το παραμελούν σκόπιμα, αν και έλκονται από μια φανταστική υπόγεια πηγή νερού, ευελπιστώντας κάποια μέρα να τους αναστήσει την πεθαμένη γη τους. Ζουν με τα τραύματα της παιδικής τους ηλικίας, αναπαράγοντας την τιμωρητική συμπεριφορά των νεκρών γονιών τους. Ζούνε μέσα στη βρωμιά και την εξαθλίωση, ξορκίζοντας τα φαντάσματα του παρελθόντος, μέσα από μια περίεργη σχέση που ξεπερνά τα όρια. Μοιράζονται ένα κρεβάτι και συνυπάρχουν με ανησυχητικό τρόπο. Ένας παράλογος πουριτανισμός μαζί με δεισιδαιμονία κυριαρχεί στον χώρο. Η απομόνωσή τους μοιάζει τελετουργική…
Η πιστή νταντά Alina, επιβλέπει τα απομεινάρια της αποικιοκρατικής παρακμής. Το υπόγειο νερό καλύπτει όλα τα αδικήματα των αδελφών, όπως και η Alina καλύπτει τις αμαρτίες τους. Η Alina συχνά δεν υπάρχει στις σκηνές, όμως η παρουσία της διαπερνά την παράσταση, σαν μια σκιά.
∞
Η Reza de Wet (1952-2012), γεννημένη στη μικρή πόλη της Νότιας Αφρικής, Senekal, θεωρείται μια από τις σπουδαιότερες θεατρικούς συγγραφείς της Νότιας Αφρικής. Έχει γράψει 12 έργα σε 15 χρόνια (5 στα αγγλικά και 7 στα αφρικανικά), έχει κερδίσει 9 βραβεία για τα σενάρια της, 40 θεατρικά βραβεία, βραβεία λογοτεχνίας και είναι η συγγραφέας με τα περισσότερα βραβεία και τις υψηλότερες διακρίσεις στη χώρα της. Έχει ασχοληθεί με το Απαρτχάιντ (Apartheid που σημαίνει στη γλώσσα των Afrikaaners, διαχωρισμός) τον ρατσισμό, τους μύθους και τις λατρείες των φυλών της Αφρικής. Αφηγείται με τραχύ και πρωτότυπο τρόπο και τα έργα της έχουν τη μορφή ψυχολογικού θρίλερ.
∞
Στην παράσταση «African Gothic», τα στενά όρια του ρεαλισμού ξεπερνιούνται… Ο φωτισμός (Βαγγέλης Μούντριχας) τονίζει τις σκιές και τα σκοτάδια, μεταφορικά και κυριολεκτικά, και μαζί με τη μουσική (Jianni Olla, Addis Dessu) ενδυναμώνουν τις σκηνές, του πάθους, της βίας, της παράνοιας, της τρέλας. Ο φόβος και η αβεβαιότητα αποτυπώνονται στα πρόσωπα. Τα σκηνικά και τα κοστούμια (Έμιλυ Ονισηφόρου) ενισχύουν τη σκηνοθετική ματιά του Βασίλη Χατζηδημητράκη, ενώ οι Σάββας Βασιλειάδης, Κωνσταντίνος Βασιλόπουλος, Λήδα Καπνά και Lauretta Macauley, με την ερμηνεία τους σε οδηγούν κατευθείαν στο Gothic της Αφρικής.
Το «African Gothic», ίσως είναι μια θλιβερή ιστορία αγάπης, που απορρέει από την οικογενειακή βία ή μια αντανάκλαση της αγριότητας που γεννά αγριότητα. Μπορεί να είναι και μια ιστορία πόνου, που μέσα στη φαντασία γίνεται ανεκτός. Ή ίσως είναι μια αλληγορία, ένας μύθος ή απλά ένας θρύλος της Αφρικανικής κουλτούρας.
Αυτό όμως που είναι σημαντικό είναι η οπτική της Reza de Wet στο «African Gothic», που δείχνει την άλλη όψη του ίδιου νομίσματος… Το Απαρτχάιντ των Afrikaaners…
Την παράσταση προλόγισε η Γενική Γραμματέας της Πρεσβείας της Νότιας Αφρικής στην Αθήνα.
Περισσότερα εδώ.
Έλενα Χατζοπούλου, Τρίτη 12 Μαρτίου 2019
