Είδαμε την avant premiere της παράστασης ‘Περιμένοντας τον Γκοντό’ στο Θέατρο Βράχων Βύρωνα
Ο μετρ του θεάτρου του παραλόγου, ο Ιρλανδός Samuel Beckett, γράφει για τη ζωή σε αναμονή και για την προσδοκία του άγνωστου. Γράφει μια ιστορία που βρίθει συμβολισμών, για τους οποίους ο ίδιος δεν θέλησε ποτέ του να δώσει περιττές εξηγήσεις. Έτσι, από το 1948-1949 που γράφτηκε το έργο και από το 1953 που ανέβηκε για πρώτη φορά στο Théâtre de Babylone του Παρισιού, οι μελετητές, οι μεταφραστές και οι σκηνοθέτες εικάζουν και προσπαθούν με τον δικό τους τρόπο να φωτίσουν τα σκιερά σημεία και να αναδείξουν όλα τα κρυμμένα σύμβολά του.
Το “Περιμένοντας τον Γκοντό”, γραμμένο αρχικά στα γαλλικά (En attendant Godot), αναδείχτηκε ως το σημαντικότερο παιχνίδι της αγγλικής γλώσσας, για τον 20ο αιώνα, μετά από μια δημοσκόπιση που διεξήχθη από το Βρετανικό Βασιλικό Εθνικό Θέατρο.
Μία παράσταση, όπου η ανθρώπινη ύπαρξη ζει την αβεβαιότητα και την επισφάλειά της, μέσα από μια ιστορία απλή, χωρίς ιδιαίτερη πλοκή. Δύο άνδρες, μάλλον άστεγοι, ο Vladimir ή Didi και ο Estragon ή Gogo, συναντιούνται καθημερινά κάτω από μια κλαίουσα, περιμένοντας τον κ. Γκοντό. Οι δύο φίλοι, μέσα από τις γεμάτες παραλογισμό ανούσιες συζητήσεις τους, προκειμένου να σκοτώνουν την ώρα τους, παίζουν, φτιάχνουν λογοπαίγνια, θυμώνουν, φιλιώνουν, ειρωνεύεαι ο ένας τον άλλο, επινοούν πράγματα και προσπαθούν να αυτοκτονήσουν, αν και πάντα ξεχνάνε να έχουν μαζί τους ένα σε σωστό μέγεθος σχοινί. Και μέσα σε αυτήν την παρόλογη στωικότητα και το επαναλαμβανόμενο μοτίβο, περιμένουν… Περιμένουν, παρόλο που δεν είναι υποχρεωμένοι, ενώ στη δύση της κάθε ημέρας ενημερώνονται από έναν νεαρό αγγελιοφόρο ότι ο Γκοντό δεν θα έρθει σήμερα, αλλά θα έρθει οπωσδήποτε αύριο.
Και κάπου εκεί, έτσι για να σπάσει η ανία και να ενδυναμωθεί το παράλογο, κάνουν την εμφάνισή τους ο αφέντης Pozzo και ο σκλάβος του Lucky, που το όνομα του σημαίνει Τυχερός. Κι αν αναρρωτιέστε γιατί ο Beckett ονομάζει τον δούλο Τυχερό, την απάντηση την δίνει ο ίδιος του, λέγοντας ότι είναι τυχερός αυτός που δεν έχει καμιά προσδοκία…
Για να διασκεδάσουν οι δύο φίλοι ζητούν από τον Lucky να χορέψει και να στοχαστεί… Και ο Lucky, ένα πλάσμα χωρίς ελπίδα, προορισμό και προσδοκίες, με πολλά γκροτέσκο στοιχεία κι ένα σώμα που μοιάζει να μην έχει κόκκαλα, χορεύει έναν παράξενο χορό και εκφωνεί χωρίς ανάσα έναν αριστουργηματικά ακατάληπτο μονόλογο, χωρίς σύνταξη, που φανερώνει όλη την μοναξιά, την απελπισία και τη δυστυχία της ύπαρξης.
Ο Pozzo και ο Lucky, δεμένοι μεταξύ τους μ’ ένα σχοινί. Έλκονται και απωθούνται… Η εξουσία δεμένη με τον λαό, το “κτήνος”, όπως η εξουσία τον αποκαλεί. Και ο λαός το ίδιο, δεμένος και στηριζόμενος κι αυτός από την εξουσία. Απόλυτα εξαρτημένοι ο ένας από τον άλλο, αν και ο αληθινός σκλάβος, μάλλον, είναι ο Pozzo. Κι όταν “απελευθερώνονται”, όταν σπάνε τα δεσμά που τους ενώνουν, τότε… Τότε, αλίμονο, αλλά είναι αδύνατον να σταθούν μόνοι τους όρθιοι και αυτεξούσιοι… Και αυτός ο αέναος κύκλος της αλληλεξάρτησής τους θα συνεχίζεται δια παντός… Θα στροβιλίζονται, σέρνοντας όλα τα μπαγκάζια τους, σε έναν αιώνιο δραματικό χορό… Πόσο περίεργο στ’ αλήθεια… δεν υπάρχει ο ένας χωρίς τον άλλον…
Οι σκηνή επαναλαμβάνεται και σε κάποιον μέλλοντα παρόμοιο χρόνο, μιας και η αχρονία είναι στο διηνεκές, όπως και η ελπίδα… Βλέπεις, δεν βγαίνει η ζωή χωρίς ελπίδα…
Δωρικές οι ερμηνείες των Θανάση Παπαγεωργίου και Σπύρου Παπαδόπουλου. Με τρόπο λιτό, μεστό και άμεσο ερμηνεύουν τους ονειροπόλους φίλους Vladimir και Estragon, αντίστοιχα. Οι συναρπαστικοί Άρης Σερβετάλης, ως Pozzo, και Ορφέας Αυγουστίδης ως Lucky, κερδίζουν το χειροκρότημα του κοινού, ακόμη και στη μέση των μονολόγων τους.
Ο Γιάννης Κακλέας αποτελεί την εγγύηση, μιας και η ιδιαίτερη σκηνοθετική ματιά του, έχει να δώσει τα καλύτερα, ακόμη και στα θερινά θέατρα. Σκηνικά λιτά και ταυτόχρονα ευρηματικά (Σάκης Μπιρμπίλης και Γιάννης Κακλέας), έτσι ώστε το φως (Σάκης Μπιρμπίλης) να δημιουργεί νέες σκηνές. Κοστούμια (Ηλένια Δουλαδίρη) ιδιαίτερα, που μιλούν για την ταυτότητα του κατόχου τους και μια παράσταση χορογραφημένη (Άρης Σερβετάλης και Αγγελική Τρομπούκη), που έχει να επιδείξει καταπληκτικές κηνισιολογικές ερμηνείες. Δύο δροσερές νέες παρουσίες, του αγγελιαφόρου (Άρης Κακλέας) και της κοπέλας (Αγγελική Τρομπούκη) που χορεύει και παίζει με το φεγγάρι, συμπληρώνουν τον καμβά. Α, κι ένα καπέλο, που παίζει κι αυτό τον δικό του σημαντικό ρόλο.
“Περιμένοντας τον Γκοντό”, ένα έργο που αγγίζει τις θεωρίες του Υπαρξισμού του Φρόϋντ και του Γιούνγκ και μιλάει για τον παραλογισμό της αναμονής της έξωθεν λύτρωσης. Έχει ψίγματα αναφοράς στον Χριστιανισμό, ενώ λέγεται ότι το πρώτο συνθετικό του ονόματος του Γκοντό, God-ot, αναφέρεται ευθέως στον Θεό, κάτι που ο ίδιος ο συγγραφέας δεν επιβεβαιώνει. Όπως, επίσης, ούτε ο ίδιος του γνωρίζει την ταυτότητα του Γκοντό, όμως γνωρίζει πολύ καλά το νόημα που κρύβεται πίσω από την αδιέξοδη λέξη “περιμένοντας”. Μια σπουδή στην αχρονία, στην επανάληψη, στη στασιμότητα, στο παιχνίδι και στο λογοπαίγνιο, στα όνειρα, στη φιλία, στο εφήμερο και φυσικά στην αναμονή… Στην αναμονή της Ελπίδας, της Λύτρωσης, του Θεού, του Θανάτου ή της ίδιας της Ζωής…
Κι αν νομίζετε ότι σας αποκαλύψαμε τα πάντα για την υπόθεση του έργου, μη γελιέστε… Υπάρχουν πολλά ακόμη που θα αποκαλυφθούν μόνο στα δικά σας μάτια. Η παράσταση “Περιμένοντας τον Γκοντό”, αυτή η αλληγορία για την αναζήτηση της ματαιότητας, φέτος το καλοκαίρι κάνει περιοδεία και περιμένει να τη χαρείτε και να την χειροκροτήσετε.
Περισσότερα εδώ.
Έλενα Χατζοπούλου, 14 Ιουλίου 2020
