ΠΟΥ ΜΑΣ ΠΑΕΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΙΜΑ;

Αναπαραστάσεις αυτοδικίας και βίας στη νέα ελληνική
λογοτεχνία
Συγγραφέας: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ

Συνθετική μελέτη με βασική θεματολογία την αναπαράσταση της αυτοδικίας, όπως αυτή προκύπτει από καταξιωμένα έργα της νέας ελληνικής λογοτεχνίας, με προϋπόθεση τη δημιουργική τους μετάπλαση, τη μυθοπλασία. Αποτελείται από πέντε επιμέρους ενότητες με τους ακόλουθους τίτλους: «Ύβρις και τίσις», «Η μνήμη», «Για λόγους τιμής», «Βεντέτες και άλλα». Ειδικότερη κατηγορία αποτελεί η ενότητα με τον τίτλο «Από την Κατοχή στην Αντίσταση και στον εμφύλιο σπαραγμό», όπου, με βάση συγκεκριμένα λογοτεχνικά έργα, ερευνάται το φαινόμενο της βιαιότητας, του μίσους, της εκδίκησης, με επακόλουθο την αγριότητα και τη βία την αδελφοφάγο. ∆εν είναι λίγες και οι περιπτώσεις σύνδεσης του νεοελληνικού αφηγηματικού λόγου με παλαιότερα ή σύγχρονα λογοτεχνικά έργα, πεζά και ποιητικά, και επίσης με την αρχαία γραμματεία. Πόσο άραγε διαφέρουν οι σπαραγμοί, όπως αυτοί που απαντούν στον Πελοποννησιακό πόλεμο κατά την εξιστόρηση του Θουκυδίδη, στην Ιλιάδα του Ομήρου, στις τραγωδίες του Αισχύλου ή του Σοφοκλή;

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ είναι ομότιμος καθηγητής της Νέας Ελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Σπούδασε (με υποτροφία) στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Τμήμα Νεοελληνικό, και στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, Τμήμα Κλασικό. Το 1974 έλαβε το «Bραβείο Α ́ κατηγορίας» από τη Γλωσσική εν Αθήναις Εταιρεία της Ακαδημίας Αθηνών. Κατά το χρονικό διάστημα 2007-2009 δίδαξε στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα του Πανεπιστημίου της Γρανάδας. Πραγματοποίησε έρευνα σε βιβλιοθήκες και αρχεία της Κωνσταντινούπολης και του Βουκουρεστίου. Έχει διατελέσει μέλος της Επιτροπής Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας (1996-1997) και πρόεδρος αυτής (1998-2001). Έχει βραβευθεί τρεις φορές από την Ακαδημία Αθηνών (1995, 2002, 2012). Από το 2002 έως το 2015 υπήρξε μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης. Είναι Γενικός Φιλολογικός Επόπτης των εκδόσεων του Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών.