Η ΣΕΙΡΗΝΑ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ – ΜΕΝΗΣ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑΣ
«Νεότερος είχα προγραµµατίσει ένα ταξίδι στη Βόρεια Αφρική µε συναδέλφους και φίλους. Επρόκειτο ν’ αρχίσουµε από το Μαρόκο πηγαίνοντας προς ανατολάς, Αλγερία, Τυνησία, Λιβύη, καταλήγοντας στην Αίγυπτο. Κάθε χώρα είχε τη µυθολογία της, από τον Πολ Μπόουλς, τον Αλµπέρ Καµύ ως τους Καβάφη, Ντάρρελ και Τσίρκα. […] Ένας µηνίσκος στο αριστερό µου γόνατο έγινε η αιτία να ακυρώσω το ταξίδι. Κυκλοφορούσα µε µπαστούνι, την ίδια στιγµή που οι άλλοι ταξίδευαν. Περίµενα µε ανυποµονησία τους παρ’ ολίγο συνταξιδιώτες µου για ν’ ακούσω από το στόµα τους τα όσα είχα χάσει ο ίδιος. Οποία απογοήτευση! Πόσο χλωµές και ανούσιες οι περιγραφές τους, τυπικές και συµβατικές. Μου φαίνονταν έτσι εµένα που είχα στερηθεί την εµπειρία ή ήταν στ’ αλήθεια τουριστικές; Ό,τι και να συνέβαινε, τότε κατάλαβα πόσο ανίκανοι είναι πολλοί άνθρωποι να αφηγηθούν. Και πολύ φοβάµαι, δεν ξέρω αν συµφωνείτε και εσείς, ότι αυτό οφείλεται στο ότι είναι ανίκανοι και να αισθανθούν».
Μια ιστορία µέσα σε µια άλλη ιστορία κι ένα βιβλίο µέσα σε ένα άλλο βιβλίο. Το κύκνειο άσµα του Μένη Κουµανταρέα –που βρέθηκε στο αρχείο του έτοιµο προς έκδοση– είναι ένα µυθιστόρηµα που µε άξονα τη γραφή και τη συγγραφική ιδιότητα αναπτύσσει µια ευρηµατική αφήγηση γεµάτη απρόοπτα και εκπλήξεις, µε έντονο το εξωτικό στοιχείο της Ανατολής, τη λεπτή ειρωνεία και το εκλεπτυσµένο χιούµορ.
Ο Μένης Κουµανταρέας γεννήθηκε το 1931 στην Αθήνα. Αποφοίτησε από το Πρότυπο Λύκειο Αθηνών Κάρολος Μπερζάν και φοίτησε για σύντοµο χρονικό διάστηµα στη Νοµική και στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστηµίου Αθηνών. Εργάστηκε σε ναυτιλιακές και ασφαλιστικές εταιρείες ως το 1981 και ασχολήθηκε για λίγο µε τη δηµοσιογραφία. Κατά διαστήµατα έζησε στο Λονδίνο (1948), στο Βερολίνο (1970), ενώ έκανε σειρά οµιλιών σε πανεπιστήµια της Φινλανδίας (1984). Έπειτα από τέσσερις δίκες, το 1969 απαλλάχτηκε από την κατηγορία «περί ασέµνου δηµοσιεύµατος», που του είχε απαγγελθεί από το στρατιωτικό καθεστώς για το Αρµένισµα. Το 1970 συµµετείχε στην αντιδικτατορική έκδοση Δεκαοχτώ κείµενα. Ήταν ιδρυτικό µέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, πρόεδρος της εταιρείας θεάτρου Σκηνή και Νέα Σκηνή του Λ. Βογιατζή, µέλος του Δ.Σ. της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, της ΚΟΕΜ του Στ. Ξαρχάκου και του Συµβουλίου των Φίλων της Ορχήστρας των Χρωµάτων. Βραβεύτηκε µε το Κρατικό Βραβείο Διηγήµατος για τα έργα του Το αρµένισµα (1967) και Η µυρωδιά τους µε κάνει να κλαίω (1997), µε το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήµατος για τα έργα του Βιοτεχνία υαλικών (1976) και Δυο φορές Έλληνας (2002) και µε το βραβείο BlueBook στην Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης το 2001 για το µυθιστόρηµά του Ο ωραίος λοχαγός. Το 2008 τιµήθηκε µε το βραβείο του Ιδρύµατος Κώστα και Ελένης Ουράνη της Ακαδηµίας Αθηνών για το σύνολο του έργου του. Πρωτοεµφανίστηκε στη λογοτεχνία το 1961, µεταφράζοντας στο περιοδικό Ο Ταχυδρόµος πεζά των Hemingway, Joyce και Moravia. Το 1962 κυκλοφόρησε το πρώτο του βιβλίο, η συλλογή διηγηµάτων Τα µηχανάκια. Έχει γράψει πλήθος κριτικών και άρθρων και έχει σηµαντικό µεταφραστικό έργο. Έργα του έχουν µεταφερθεί στον κινηµατογράφο και στην τηλεόραση και έχουν µεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Από τις Εκδόσεις Πατάκη κυκλοφόρησε το 2013 το µυθιστόρηµά του Θάνατος στο Βαλπαραΐζο και τον Δεκέµβριο της ίδιας χρονιάς η µετάφρασή του, ξαναδουλεµένη, του βιβλίου του Lewis Carroll Οι περιπέτειες της Αλίκης στη χώρα των θαυµάτων, µε σχέδια του Ολλανδού ζωγράφου Pat Andrea. To 2014 κυκλοφόρησε ο Θησαυρός του χρόνου.
Η Σειρήνα της ερήµου αποτελεί το τελευταίο του µυθιστόρηµα. Ο Μένης Κουµανταρέας πέθανε το 2014 στην Αθήνα.
ΣΕΙΡΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ ΣΕΛΙΔΕΣ: 232 ΤΙΜΗ ΠΡΩΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: 12,80€ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2015
