Είδαμε την παράσταση ‘Το σύνδρομο της άδειας φωλιάς’ στο θέατρο Οlvio
Ομολογώ πως την πρώτη χρονιά που ανέβηκε στην πόλη η παράσταση, για έναν ανεξήγητο λόγο που ακόμη διευρευνάται, έχω “κατεβάσει ρολά” για μια περιόδο και δεν βλέπω σχεδόν τίποτα από ό,τι μου προτείνουν… βασικά δε βλέπω τίποτα απ’ όσο θυμάμαι…. Όταν επανέκαμψα στις νόρμες μου, το έριξα στις προσευχές, μπας και παίξουν επαναλήψεις κάποια από όλα αυτά, ώστε να τα δω (στάθηκα ιδιαιτέρως τυχερός, θα πω…).
Όταν τα παιδιά φεύγουν από το πατρικό σπίτι (π.χ. για να σπουδάσουν, για να εργαστούν) και οι γονείς, μετά από πολύ καιρό, μένουν μόνοι τους ξανά, ξεκινάει μία νέα φάση στον κύκλο ζωής της οικογένειας· το οικογενειακό σύστημα μεταβαίνει στη φάση της άδειας φωλιάς.
Ο όρος «άδεια φωλιά» αναφέρεται στην περίοδο αυτή κατά την οποία οι γονείς αποχωρίζονται τα παιδιά τους. Το σύνδρομο της άδειας φωλιάς περιγράφει τα ανάμεικτα συναισθήματα των γονιών για τον αποχωρισμό τους από το παιδί και τα αισθήματα απώλειας, δυσφορίας και ματαίωσης που βιώνουν όταν η «φωλιά αδειάζει» (Grover & Dang, 2013).
Μια παράσταση που, όπως αναφέρουν και οι συγγραφείς του κειμένου της, βασίζεται στον ‘Γυάλινο Κόσμο’ του Τενεσί Ουίλιαμς, αλλά είναι προσαρμοσμένη στο σήμερα. Μπαίνοντας στην αίθουσα και κοιτώντας τη σκηνή, απορείς… τι χρειάζεται όλη αυτή η φολίδα; Μετακόμιση θα κάνουν;
Κι όμως, αυτό το υλικό που τυλίγεις τα εύθραυστα στη μετακόμιση ή όταν θες να τα αποθηκεύσεις, σηματοδοτεί την περίφραξη του χώρου, τον ορισμό της “φωλιάς”. Τρεις άνθρωποι, πατέρας και τα δυο παιδιά του, ζουν σε ένα σπίτι. Η μητέρα απούσα…. έχει φύγει. Οι σχέσεις που έχουν δημιουργηθεί είναι πολύ ιδιαίτερες, καθώς ο Φίλιππος, ο γιος, παλεύει να ξεφύγει από το περιβάλλον αυτό και διαρκώς έρχεται σε σύγκρουση με τον πατέρα τους, Κωνσταντίνο, που τον κρίνει πάντα υπερβολικά αυστηρά. Αντιθέτως, η Νεφέλη, η κόρη, που πάσχει από μια σπάνια ασθένεια, που τα οστά της μπορεί να σπάσουν πολύ εύκολα, απολαμβάνει της προσοχής και της φροντίδας του. Έχει χτίσει γύρω της ένα τείχος προστασίας και απαιτεί από τον Φίλιππο, σε αυτήν την ιδιότυπη φωλιά-φυλακή, να τοποθετήσει και τον εαυτό του. Πράγμα αδύνατον, και κάτι που λειτουργεί ανασταλτικά στη σχέση των δύο αδερφιών.
Η ανάγκη της Νεφέλης να κοινωνικοποιηθεί και να αποκτήσει μια συντροφιά, πέρα από τους δικούς της, για τις εξόδους της, φέρνει στην ιστορία τον Γιώργο, φίλο του Φίλιππου, ο οποίος έρχεται για συντροφιά της Νεφέλης… Όταν τα πράγματα παίρνουν ένα ερωτικό ενδιαφέρον για τους δύο νέους, ο Κωνσταντίνος θα νιώσει ότι απειλείται αυτό που έχει χτίσει τόσα χρόνια και θα διαλύσει τη σχέση. Αυτή είναι και η σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι για τον Φίλιππο που φεύγει απο το σπίτι, αρνούμενος να είναι πλέον υποχείριο των διαθέσεων του πατέρα του, που εκμεταλλεύεται την υγεία της κόρης του για να μην χάσει αυτός την ασφάλειά του…
Όσο για τους άλλους δύο, μένουν πίσω σε μια αρρωστημένη σχέση εξάρτησης, πίσω από τις κλειστές πόρτες τους. Ζουν μια παράλογη τελείως κατάσταση, που, αυτός που αγαπάει, θεωρεί ότι οφείλει να καταδυναστεύει και η κόρη να είναι υποχρεωμένη να ζει με τη γνώση των λόγων που έφυγαν οι άλλοι δύο της οικογένειας – εξαιτίας αυτού που επέλεξε να της στερήσει το όνειρο, για να μη χαλάσει η προσχεδιασμένη του πορεία, τον οποίο δυστυχώς έχει απολύτως ανάγκη… το λες με μια λέξη τραγικό…
Η Ζαχαρούλα Χρόνη και η Κωνσταντίνα Καλλιβωκά έκαναν κάτι πολύ δύσκολο, για πρώτη σκηνοθετική απόπειρα. Πήραν ένα κλασικό έργο και, με έμπνευση αυτό, έγραψαν ένα καινούριο, σύγχρονο και τοποθέτησαν επί σκηνής δύο ηθοποιούς για να ερμηνεύσουν τα τέσσερα πρόσωπα του έργου. Πέραν του θάρρους, χρειάζεται να έχεις πίστη στο όραμά σου και βεβαιότητα για τις δυνατότητές σου και είναι ευτυχές το γεγονός ότι η απόπειρα αυτή κρίνεται απολύτη επιτυχής. Τόσο ως κείμενο όσο και ως σκηνοθετική προσέγγιση, η παράσταση σε καθηλώνει και σου δίνει πολλή τροφή για σκέψη μετά την αποχώρησή σου από το θέατρο.
Ευτύχησαν να έχουν και εξαιρετικούς συνεργάτες, όπως τη Δήμητρα Χατζηγιάνγκου, που έστησε τον σκηνικό χώρο με τη φυσαλίδα, δίνοντας την παράλληλη αίσθηση του εύθραστου, αλλά και της “φυλακής” και είχε την ιδέα της κρεμαστής ξύλινης κούνιας (σαν αυτή που είχαμε στο νησί, στη μουριά της αυλής στο διπλανό σπίτι), στην οποία οι πρωταγωνιστές κάθονται σε πολλές σκηνές του έργου – μια κούνια που ίσως λειτουργεί και σαν ζυγαριά των αποφάσεων που κάθε φορά θα πάρουν οι ήρωές μας. Την Ελεάνα Νικολοπούλου στην κίνηση, που ήταν πολύ σημαντική η συμβολή της, καθώς συχνά είχαμε την αίσθηση ότι, μαζί με την αλλαγή του ρόλου που ερμήνευαν οι δύο ηθοποιοί, σαν να πετούσαν στη νέα τους θέση επί σκηνής! Ωραίοι και λειτουργικοί οι φωτισμοί του Πάνου Κουκουρουβλή.
Τον Παναγιώτη Μπουγιούρη τον γνώριζα τηλεοπτικά, τον είχα δει πολύ παλιά στο θέατρο και η αίσθησή μου από εκείνο το μικρό δείγμα ήταν πως είναι καλύτερος ηθοποιός από αυτό που βγαίνει στο γυαλί. Και είχα δικιο! Με αποστολή να ερμηνεύσει τρεις ανδρικούς χαρακτήρες στο έργο, με διαφορετικά χαρακτηριστικά μεταξύ τους και με τις εναλλαγές να έρχονται η μία πίσω από την άλλη, χωρίς να υπάρχει συχνά ούτε μια διακοπή, όλες αυτές οι εναλλαγές ψυχισμού, εκφράσεων, φωνής τον ανέβασαν πάρα πολύ στην εκτίμησή μου και σκεφτόμουν πόσο απαιτητικό είναι, ορισμένες φορές, αυτο που καλούνται να κάνουν οι ηθοποιοί.
Εκεί που υποκλίθηκα κανονικότατα ήταν στην ερμηνεία της Ηρώς Πεκτέση. Την είχα δει λίγες μέρες πριν στην κωμωδία ‘Fuga’, σε έναν κωμικό ρόλο με στοιχεία έντονης θηλυκότητας. Στο Olvio είδα ένα κοριτσάκι εύθραυστο, που μεταμορφωνόταν σταδιακά σε μια ερωτευμένη λαμπερή γυναίκα που έδωσε τη θέση της σε ένα ανθρώπινο ράκος…. Και η μεγαλύτερη ανατροπή όλων ήταν οι ανδρικοί ρόλοι που κλήθηκε να παίξει, αλλάζοντας όλη την ερμηνεία και κάνοντάς μας να μη βλέπουμε μια κοπέλα επί σκηνής, αλλά τον άνδρα της ιστορίας κι αυτό χωρίς χρήση μακιγιαζ ή άλλου κοστουμιού. Πραγματική χαμαιλέοντας, ρωτούσα, μετά το τέλος της παράστασης, αν η κοπέλα στην άλλη παράσταση είναι όντως αυτή ή προκειται για συνωνυμία! Τέτοια μεταμορφωση δεν έχω ξαναδεί πότε μου μέχρι σήμερα. Απλά καταπληκτική!!!
“Το σύνδρομο της άδειας φωλιάς” είναι ένα διαμαντάκι που προσέθεσα στη θεατρική συλλογή μου για την τρέχουσα περίοδο. Σίγουρα μέσα στις 5 καλύτερες παραστάσεις που έχω δει φέτος, καθώς πληροί όλα τα στοιχεία μιας εξαιρετικής δουλειάς. Καθώς ολοκληρώνει και αυτή τις παραστάσεις της συντόμως, να προτείνω σε όποιον δεν το έχει δει, να το βάλει στην ατζέντα του οπωσδήποτε!
Περισσότερα εδώ.
Theodore a.k.a. Evil Chef, Φεβρουάριος 2020
