Είδαμε την παράσταση “Υπηρέτης δύο Αφεντάδων” στην καλοκαιρινή της περιοδεία
Το έργο του Κάρλο Γκολντόνι, “Υπηρέτης δύο Αφεντάδων”, όταν γράφτηκε και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά, το 1746, έφερε έναν άνεμο ανανέωσης στην ιταλική κωμωδία και, στην ολοκληρωμένη του μορφή, το 1753, απέκτησε τον χαρακτηρισμό του κλασικού.
Ο κεντρικός ήρωας είναι ο Τρουφαλντίνο, ένας φτωχοδιάβολος, που προσπαθεί να βγάλει τα προς το ζην, δουλεύοντας ως υπηρέτης σε ευκατάστατους ανθρώπους. Ο καμβάς που παρακολουθούμε τα δρώμενα, είναι η πόλη της Βενετίας, την περίοδο του καρναβαλιού, και γι’αυτό υπάρχουν πολλά κοστούμια με θεματική την Commedia dell’arte, που ταυτίζεται, έτσι κι αλλιώς (στα τελειώματά της), με την εποχή που γράφτηκε το κείμενο.
Μπορεί ένα κείμενο τόσο παλιό να βρει αναφορές στο σήμερα; Φυσικά και μπορεί, αν σκηνοθετηθεί με τον κατάλληλο τρόπο και παρουσιαστεί στο κοινό ως μια ιδανική πρόταση για μια καλοκαιρινή θεατρική βραδιά. Ο Γιάννης Κακλέας ανέλαβε αυτήν την “ευθύνη” και μας παρουσίασε μια καταπληκτική παράσταση, που συνδύασε τη σύγχρονη οπτική με τα μηνύματα του έργου, που παραμένουν, ακόμη και στις μέρες μας, πολύ επίκαιρα. Ο Γκολντόνι καταγγέλλει, εμμέσως, την υποκρισία, τις κοινωνικές αντιθέσεις και τη διαφθορά της αστικής τάξης, μέσα από το έργο του, που ξεκινάει με τον αρραβώνα της κόρης του Δον Παντελόνε, Κλαρίσα, με τον εκλεκτό της καρδιάς της, Σίλβιο, γιο του γιατρού Λομπάρντι. Με την ολοκλήρωσή του, εισβάλλει ο Τρουφαλντίνο για να ανακοινώσει πως ο κύριός του, ο Φεντερίκο Ρασπόνι από το Τορίνο, θέλει να μιλήσει στον Παντελόνε. Ο Παντελόνε χάνει το χρώμα του, καθώς ο νεαρός Φεντερίκο, που τυγχάνει και εμπορικός του συνεργάτης, σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαθέτει, έχει πεθάνει πριν λίγες εβδομάδες! Και το χειρότερο όλων, είναι πως, για την επίτευξη μιας σημαντικής συμφωνίας, του είχε τάξει ότι θα τον παντρέψει με την κόρη του!
Ως φυσικό επακόλουθο, ο αρραβώνας διαλύεται εν τη γενέσει του, η Κλαρίσα απειλεί ότι θα αυτοκτονήσει, αν δεν πάρει τον Σίλβιο, και ο παρολίγον γαμπρός ψάχνει τρόπο να υπερασπιστεί την τιμή του. Ο Φεντερίκο, σε πρώτη φάση, ενδιαφέρεται να πάρει από τον συνεργάτη του ένα σημαντικό ποσό που του οφείλει και μετά να παντρευτεί την κόρη του, κάτι που δεδομένα είναι δύσκολο, αφού έχει όντως σκοτωθεί και τη θέση του έχει πάρει η αδερφή του, Βεατρίκη, που έχει βρεθεί στην πόλη για να εντοπίσει τον αγαπημένο της Φλόριντο, που σκότωσε άθελά του τον Φεντερίκο και έχει κρυφτεί εκεί, απο φόβο μην τυχόν και συλληφθεί.
Ο μάγειρας Μπριγκέλα, του καλύτερου ξενοδοχείου της περιοχής και εκ περιτροπής και του Παντελόνε, προερχόμενος εκ Τορίνου κι αυτός, αναγνωρίζει τη Βεατρίκη, αλλά δέχεται να τη βοηθήσει, προτείνοντάς της να μείνει εκεί που κι ο ίδιος εργάζεται. Στο ίδιο μέρος έχει δωμάτιο και ο Φλόριντο, που γνωρίζει τον Τρουφαλντίνο, όταν εκείνος αποτρέπει μια ληστεία σε βάρος του (αργότερα θα αποδειχτεί πως ήταν κόλπο του). Για να τον ευχαριστήσει, του προτείνει να γίνει υπηρέτης του για όσον καιρό θα βρίσκεται στην πόλη. Ο Τρουφαλντίνο δέχεται, σκεπτόμενος ότι θα έχει διπλή αμοιβή και διπλές μερίδες φαγητού, από τους δύο ευγενείς που θα υπηρετεί. Μόνο που τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως τα φαντάζεται, καθώς μπερδεύει τις εντολές και τις δουλειές των δύο “αφεντάδων”, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται παρερμηνείες και παρεξηγήσεις, για τις οποίες βρίσκει ως υπαίτιο, για να δικαιολογηθεί, τον Πασκουάλε, έναν φανταστικό υπηρέτη!
Όταν η Βεατρίκη και ο Φλόριντο συναντιώνται τυχαία, έχουν την αίσθηση ότι για όλα φταίει ο Πασκουάλε, τον οποίο έχει δηλώσει στον κάθενα ο Τρουφαλντίνο, ως υπηρέτη του άλλου και με τη βοήθεια του Παντελόνε και της κόρης του, καταφέρνουν να είναι ξανά μαζί, ενώ η Κλαρίσα ξανασμίγει με τον Σίλβιο. Ο Τρουφαλντίνο θα υποχρεωθεί να ομολογήσει το τέχνασμά του, καθώς, λόγω των ψεμάτων που έχει πει η αγαπημένη του Εσμεραλντίνα (καμαριέρα της Κλαρίσας), κινδυνεύει να βρεθεί αρραβωνιασμένη με τον ανύπαρκτο Πασκουάλε, που για χάρη του έχουν ζητήσει το χέρι της από τον Παντελόνε!
Ο “Υπηρέτης δύο Αφεντάδων”, που παρακολουθήσαμε, είναι μια δουλειά που “φωνάζει” ότι έχει δημιουργηθεί με μεράκι και αγάπη. Άκρως δροσερός-καλοκαιρινός, πετυχαίνει αυτό που επιδιώκουν οι σκηνοθέτες, όταν προσπαθούν να φέρουν στο τώρα κλασικά έργα· την ανανέωση. Διατηρώντας πολλά στοιχεία του έργου, ο Γιάννης Κακλέας παντρεύει τη σύγχρονη αισθητική με το παλιό, σεβόμενος το έργο καθαυτό και χρησιμοποιώντας στοιχεία της εποχής που γράφτηκε (στα κοστούμια π.χ.), συνδυαστικά με το “βιομηχανικό” σύγχρονο-πολυχρηστικό σκηνικό και τις όποιες προσαρμογές στην απόδοση (ώστε να συνδεθεί ακόμη περισσότερο το κοινό), επιλέγει μια υπέροχη ομάδα συνεργατών αρχικά και κατόπιν έναν καταπληκτικό θίασο για να ολοκληρώσει το όραμά του.
Η Ηλένια Δουλαδίρη στα κοστούμια, η Στεφανία Σωτηροπούλου στην κίνηση και τις χορογραφίες, η Στέλλα Κάλτσου στους φωτισμούς, ο Μανώλης Παντελιδάκης στη σκηνογραφία και φυσικά ο Βάιος Πράπας, που βρίσκεται επί σκηνής, παίζοντας τις δικές του πρωτότυπες συνθέσεις για την παράσταση και διαλέγοντας κομμάτια από την ιταλική μουσική (από όπερα μέχρι ποπ), που διανθίζουν τις σκηνές του έργου.
Ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, ως Τρουφαλντίνο, είναι απολαυστικός. “Κουβαλάει” όλη την παράσταση στους ώμους του και το κάνει να φαίνεται πολύ εύκολο (ενώ δεν είναι καθόλου), δείγμα του πόσο αγαπάει τον συγκεκριμένο ρόλο, με ρυθμό, φυσικότητα στο χιούμορ και φοβερή κίνηση, κερδίζοντας δικαιότατα την αποθέωση από το κοινό στο τέλος. Άξια συμπαραστάτης του αποδεικνύεται η Φαίη Ξυλά, που καλείται να υποδυθεί τον διπλό ρόλο Φεντερίκο – Βεατρίκη. Δίνει μια ερμηνεία που αναδεικνύει το ταλέντο της, αλλά και την υποκριτική της δεινότητα. Και όλοι οι υπόλοιποι ηθοποιοί, Γιώργος Ψυχογιός, Φραγκίσκη Μουστάκη, Κωνσταντίνος Γαβαλάς, Άρης Κακλέας, Μένη Κωνσταντινίδου, Πάνος Παπαϊωάννου, Βαγγέλης Δαούσης, Στεφανία Σωτηροπούλου, Γαβριέλα Αντωνοπούλου, Δημήτρης Σταυριανόπουλος, Νίκος Μυλωνόπουλος, είναι υπέροχοι, “καλοκουρδισμένοι” και συμβάλλουν τα μέγιστα στην επιτυχία του εγχειρήματος.
Η παράσταση “Υπηρέτης δύο Αφεντάδων”, σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα, είναι μια υπέροχη θεατρική πρόταση για το φετινό καλοκαίρι, καθώς έχει όλα τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τις παραστάσεις του – φροντίδα μέχρι τελικής λεπτομέρειας, ωραίες μουσικές, φοβερές ερμηνείες, κίνηση και προπάντως πολύ μεράκι! Είναι από αυτά που στην καθομιλουμένη θα λέγαμε ως “άχαστο” και γι’ αυτόν τον λόγο σας προτείνουμε, όπου τη συναντήσετε και δεν την έχετε δει μέχρι τότε, να την παρακολουθήσετε οπωσδήποτε, γιατί θα βγείτε από το υπαίθριο θέατρο γεμάτοι χαρά και με το συναίσθημα ότι επιλέξατε για το βράδυ σας κάτι που πραγματικά άξιζε.
Περισσότερα εδώ.
Θοδωρής Κ., Ιούνιος 2025
