Είδαμε την παράσταση ‘Tο Τάβλι’ στο Ευριπίδειο Θέατρο Ρεματιάς
Οι δρόμοι μου με το “Τάβλι” του Δημήτρη Κεχαΐδη, διασταυρώθηκαν ξανά για τρίτη φορά, την πρώτη Κυριακή του Αυγούστου. Πιστεύω, χωρίς να είμαι μοιρολάτρης, ότι κάποια γεγονότα είναι γραφτό να συμβούν… τον λόγο μην μου ρωτήσεις, γιατί δεν τον ξέρω… απλά παρατηρώ και καταλήγω σε συμπεράσματα. Την εν λόγω παράσταση την είχα σημειώσει τον χειμώνα, όταν και παιζόταν σε ένα καφενείο στα Εξάρχεια. Και πάντα, όταν προγραμματίζαμε να πάμε, κάτι θα συνέβαινε και δε θα τα καταφέρναμε… μάλλον ήταν η ώρα να τη δούμε σ’ ένα πανέμορφο ανοιχτό θέατρο, που πρώτη φορά επισκεφτήκαμε, στα πλαίσια του Οur Festival 6 (μια πολύ όμορφη πρωτοβουλία της ομάδας “Εμείς”· οι περισσότεροι τους γνωρίζουν από την παράσταση “Interview”, που ανέβηκε πριν κάποια χρόνια στην πόλη, κάνοντας μεγάλη αίσθηση), το Ευριπίδειο Θέατρο Ρεματιάς, στο Χαλάνδρι, σε μια ιδιαίτερη συνθήκη, εν μέσω πανδημίας.
Έχω δει το έργο σε δύο προηγούμενες εκδοχές (καλοκαίρι του 2015 στην αυλή του θεάτρου Ακαδημία Πλάτωνος – άποψη της Έλενας που το ξαναείδε στο θέατρο Αποθήκη 15 μήνες μετά > εδώ) και πέρσι το καλοκαίρι στο Βεάκειο (σχετικό κείμενο εδώ) και τολμώ να πω ότι είναι από τα πλέον αγαπημένα μου νεοελληνικά έργα, γιατί αποτυπώνει με ευθύτητα όλη την ψυχοσύνθεση του Έλληνα, που ό,τι και να του συμβεί, δύσκολα μεταβάλλεται…
Η ιστορία για όσους δεν τη γνωρίζουν έχει να κάνει με δύο λαϊκούς τύπους, που κάθονται στην αυλή του σπιτιού τους, τον Φώντα και τον Κόλλια – ο πρώτος είναι ο κουνιάδος του δεύτερου – και παίζουν τάβλι, κάνοντας παράλληλα σχέδια για να πιάσουν την καλή. Ο Φώντας, μικροαπατεώνας και μονίμος άφραγκος, με καλές όμως ιδέες που θα μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να δουλέψουν και στραβώνουν στην εκτέλεση πάντα και ο Κόλλιας, ένας λαχειοπώλης που γράφει τρία χρόνια τώρα ένα βιβλίο για τα κατορθώματά του ως αντιστασιακός, την περιόδο της Κατοχής – η αλήθεια είναι ότι ποτέ δεν υπήρξε κάτι τέτοιο, αλλά το αντίθετο· αλλά στην Ελλάδα ό,τι δηλώσεις είσαι!
Δύο ψευτόμαγκες, δύο τραγικά αστείοι ή αστεία τραγικοί τύποι, που κρίνουν, σχολιάζουν, έχουν άποψη περί παντός επιστητού και πιστεύουν ότι κάποια αόρατη δύναμη δεν τους αφήνει να κάνουν τη μεγάλη ζωή που ονειρεύονται. Και τα όνειρα μπερδεύονται με την πραγματικότητα και τα σχέδια γίνονται κάθε φορά και πιο μεγαλεπίβολα και παράλογα, για να ακολουθήσει μια πιο εκκωφαντική πτώση.
50 χρόνια σχεδόν πριν, το κείμενο αυτό, και βρίσκει αναφορές και συμβολισμούς στο τώρα. Θα μπορούσε κάποιος να αλλάξει τους ήρωες κι απο ομοεθνείς μας που ψάχνουν στη φτωχή Αφρική ανθρώπους να εμπορευτούν, δίνοντάς τους για αντάλλαγματα ρούχα κι ένα πιάτο φαΐ (κάτι σου θυμίζει αυτό;), να τοποθετήσει τον Ερικ και τον Κλάους (τυχαία τα ονόματα) σε μια αυλή στην “πολιτισμένη” Ευρώπη, που σκέφτονται πώς θα στήσουν μια κομπίνα να εκμεταλλευτούν τους φουκαράδες που ζουν στην Ελλάδα (ωραίο σενάριο και όχι τόσο μακρινό από την πραγματικότητα μάλλον, ε;).
Στην παράσταση της ομάδας Roswitha, η αρχική εικόνα των δύο πρωταγωνιστών παραπέμπει σε κλόουν, τόσο ως προς το βάψιμο του προσώπου τους όσο και από τις κινήσεις τους. Προχωρώντας το έργο, πέραν της χημείας και του αλληλοσυμπληρώματος, διαπιστώνεις ότι υπάρχουν πολλά στοιχεία που δεν περίμενες να δεις σε μια τέτοια παράσταση. Σωματικές κινήσεις και εκφράσεις προσώπου που παραπέμπουν σε “μάγκες”, στοιχεία commedia dell’arte, χαρακτηριστικά που θυμίζουν ήρωες του Μπέκετ και τον πολυαγαπημένο κινηματογραφιστή Σταύρο Τσιώλη. Όλα αυτά δημιουργούν ένα κωμικό-τραγικό-παράλογο πλαίσιο που κινούνται οι δύο ήρωες, με συνέπεια το δράμα στο τετράγωνο, του Φώντα και του Κόλλια και οι εξωφρενικά αληθινοι διαλογοί τους, να προκαλούν το γέλιο μας αντανακλαστικά, καθώς αναγνωρίζουμε το είδωλο της καθημερινότητάς μας, δοσμένο στην αστεία του, όμως, όψη. Ο προβληματισμός για τα 50 χρόνια στο ίδιο σήμειο και την άνευ λόγου σταθερή πορεία σε έναν μάταιο κυκλικό κόμβο, έρχονται την επόμενη μέρα, που έχει “κάτσει” μέσα σου η παράσταση και τη βλέπεις κάπως αλλιώς….
Εξαιρετική η σκηνοθετική προσέγγιση της Δανάης Σπηλιώτη και η ανάγνωση στο κείμενο. Απολαυστικοί οι δύο πρωταγωνιστές, Ντίνος Ποντικόπουλος και Θοδωρής Σκυφτούλης, που μπαίνουν σε δίνη παραλόγου και παραληρήματος για 65 λεπτά, χωρίς να γίνονται καρικατούρες των ηρώων, δημιουργώντας δύο πολύ αληθινές περσόνες. Σκηνικά λιτά και λειτουργικά, αγάπησα μουσικές επιλογές (ειδικά το τραγούδι την ώρα που μπαίνουν στη σκηνή οι δύο ήρωες, το “Ε, ρε και να ‘χαμε” του Φίλιππου Νικολάου, το βρήκα απολύτα πετυχημένο, και φυσικά τη λατρεμένη μου Σωτηρία Μπέλλου) που ταίριαζαν με τον χαρακτήρα και τα λεγόμενα των δύο ηρωών. Επιπλέον, η παράσταση παρουσιάστηκε με ταυτόχρονη διερμηνεία στη νοηματική γλώσσα.
Θα πω ότι η συγκεκριμένη παράσταση ήταν η πιο ολοκληρωμένη και τολμηρή, συνάμα, προσέγγιση στο έργο του Κεχαΐδη, που έχω δει μέχρι τώρα και αν τυχόν ξαναπαιχτεί στον φυσικό της χώρο, ενός καφενείου δηλαδή, θα την ξαναδώ – το ίδιο θα σας πρότεινα να κάνετε κι εσεις, αν μέχρι σήμερα, δεν την έχετε παρακολουθήσει.
Περισσότερα εδώ.
Theodore a.k.a. Evil Chef, 2 Αυγούστου 2020
