Είδαμε την παράσταση ‘Lemon’ στο Μπάγκειον
Πρέπει να το κοιτάξω…. δεν μπορεί να βλέπω συνεχώς παραστάσεις που τις γνωρίζω ως ταινίες (παρότι έχουν προϋπάρξει ως θεατρικά κείμενα), τις οποίες πάντα ήθελα να δω και ακόμη δεν τα έχω καταφέρει!
Σάββατο βράδυ, στην πλατεία Ομονοίας. Δεν βρίσκομαι εδώ πρώτη φορά φυσικά, όμως στο Μπάγκειον δεν έχω ξαναμπεί. Διαβάζω την περιληπτική ιστορία του χώρου, στην κολώνα δίπλα στην υποδοχή, κοιτάζω την εικόνα του χώρου και δεν ξέρω τι να αισθανθώ… απορίας άξιο πώς τέτοια αρχιτεκτονικά κοσμήματα, βρέθηκαν άνθρωποι που τα κατέστρεψαν τελείως…
Επόμενη στάση, η μεγάλη αίθουσα χορού του ξενοδοχείου. Ένα πιάνο, κουτιά δυναμίτιδας, παγκόσμιος χάρτης, δύο καρέκλες. Το μάτι ανεβαίνει προς την οροφή, παρατηρεί τους διάκοσμους και μετά ξανά τον κόσμο που γεμίζει τη σάλα και κρατάει το λεμονάκι ανά χείρας, πριν καθίσει, που έχει μια ταμπελίτσα από ερωτήματα της παράστασης, ως συνοδευτικό (κι έχω και αλλεργία στα λεμόνια, σκέφτομαι…).
Φώτα σβηστά, ανάβουν αργά και μεταφερόμαστε στον Παράδεισο. Στον νεοφερμένο λείπει το αριστερό χέρι. Έχει τελειώσει το απόθεμα στα αριστερά χέρια, θα βολευτεί προσωρινά με δύο δεξιά! “Και πώς θα παίζω πιάνο με δύο δεξιά χέρια;”, αναρωτιέται μεγαλόφωνα.
Γνωριμία με τον Τιμ Τούνυ, τρομπετίστα και μοναδικό φίλο του ήρωα του έργου. Ο ήρωάς μας είχε την τύχη να γεννηθεί πάνω σε ένα πλοίο, που ταξίδευε από το Λίβερπουλ στη Νέα Υόρκη. Βιρτζίνιαν το όνομα του πλοίου, και σε κάθε ταξίδι κουβάλαγε πάνω του από πρόσωπα της υψηλής κοινωνίας, που επισκέπτονταν για αναψυχή την Αμερική έως φτωχούς και κακότυχους ανθρώπους, που έψαχναν στην άλλη άκρη του ωκεανού τη γη της δικής τους επαγγελίας.
Ένας μηχανικός, μια βραδιά πάνω στο πιάνο της μεγάλης σάλας της πρώτης θέσης, θα βρει, μέσα σε ένα κουτί από λεμόνια, ένα μωρό – πιθανόν κάποιοι από τους φτωχούς που μετανάστευαν, το υποδέχτηκαν νωρίτερα από ό,τι φαντάζονταν και για να μην έχουν προβλήματα με την υπηρεσία μετανάστευσης, το αφήσαν εκεί με την ελπίδα να το βρει κάποιος ευκατάστατος επιβάτης και να το φροντίσει. Φευ, ο γερο-μηχανικός που το βρήκε, το κράτησε, χωρίς πολύ σκέψη, και το ονόμασε Danny Buddman Τ.D. Lemons (δικό του όνομα, συν την εταιρεία που εμπορευόταν τα λεμόνια της κούτας). Για να προσδώσει μεγαλύτερο κύρος στο παιδί, του έδωσε και ένα ακόμη όνομα – 1900, το έτος γέννησής του.
Το παιδί, που μεγάλωσε πάνω στο πλοίο, απέκτησε ένα ιδιαίτερο δέσιμο με το πιάνο και, σαν θείο χάρισμα, χωρίς να έχει σπουδάσει καθόλου μουσική, έγινε ο πιο ξακουστός πιανίστας του Ατλαντικού Ωκεανού, ο 1900! Το πλοίο αυτό έγινε η μικρή πατρίδα του ήρωα, ο τόπος αναφοράς του, το ασφαλές του καταφύγιο. Ήταν το “κουτάκι” του, που έξω από αυτό δεν ήξερε τι συμβαίνει και δεν τον πολυενδιέφερε να μάθει… *σημείωση – αυτό το παιδί δεν δηλώθηκε επίσημα ποτέ σε κανένα ληξιαρχείο… είχε το “προνόμιο” να υπάρχει και ταυτόχρονα να μην υπάρχει (νομικά)!
Μέσα από τις διηγήσεις του 1900 και του Τιμ, περιδιαβαίνουμε τα 5 χρόνια που έζησαν μαζί πάνω στο πλοίο και τι επακολούθησε, αφού ο τρομπετίστας αποφάσισε ότι η ζωή είναι καλύτερη στη στεριά, τόσο γι’ αυτόν όσο και για τον 1900. Ταξίδια, πόλεμοι, εγκατάλειψη, προδωμένα όνειρα, σε μια μακέτα, και πάνω από όλα αυτά η μορφή του άνδρα που παίζει πιάνο στο πλοίο. Οι δυο τους θα συναντηθούν για τελευταία φορά τη βραδιά πριν ανατιναχτεί το κουφάρι του πλοίου, όντας γερασμένο και με πολλές πληγές από την υπηρεσία του ως πλωτό νοσοκομείο στους πολέμους που προηγήθηκαν (τότε βλέπεις δεν υπήρχε απόσυρση, ούτε έννοια για το θαλάσσιο περιβάλλον· γέμιζαν με δυναμίτη τα πλοία, τα ξάνοιγαν στη θάλασσα και τα ανατίναζαν…). Θα μιλήσουν για όλα και ο 1900 θα δώσει στον φίλο του ένα μάθημα ζωής και θα του λύσει όσες απορίες είχε μέχρι τότε.
Αυτός αγαπούσε το μικρόκοσμό του, ήταν ασφαλής στα μέτρα του πλοιου, στα πλήκτρα του πιάνου, στην αρχή και το τέλος όσων γνώριζε καλά. Οτιδήποτε εκτός, τον τρομαζε και δεν μπορούσε να φανταστεί πώς θα τα κατάφερνε στον έξω κόσμο, όπου τα όρια, αν δεν υπάρχουν, τότε είναι δυσδιάκριτα. Πόσο εύκολα θα εγκατέλειπε τη σιγουριά του και τα δεδομένα του για κάτι που δεν είχε καν τη γνώση αν άξιζε; Άλλωστε, αυτός ουσιαστικά δεν υπήρξε, δεν είχε φίλους και δεν θα λείψει σε κανέναν, οπότε ας ακολουθήσει το πλοίο στη μοίρα του…
Το έργο γράφτηκε ως μονόλογος – η διασκευή ανήκει στην Γεωργία Τσαγκαράκη. Οι πρωταγωνιστές του έργου μας ταξίδεψαν στην ιστορία τους και για 70 λεπτά (που έμοιαζαν τουλάχιστον 2 ώρες) μας διηγήθηκαν μια υπέροχη ιστορία. Χωρίς να αισθανθούμε καμία στιγμή ότι η πληροφορία ήταν τόση ώστε να μην μπορούμε να τη διαχειριστούμε, είδαμε τη μετανάστευση των δεκαετιών μεταξύ των δύο παγκοσμίων πολέμων, την ανισότητα των τάξεων, την αξία της φιλίας, την ασφάλεια που σου προσφέρει αυτό που ξέρεις καλά και αναρωτηθήκαμε κι εμείς… είσαι έτοιμος να κατέβεις από το πλοίο που ταξιδεύεις;
Αν ψάξω έναν χαρακτηρισμό για την παράσταση, δεν θα τα καταφέρω, καθώς θα πω 2-3 αρχικά και μετά θα προσθέσω άλλους τόσους και αυτό στο διηνεκές. Θα πω, όμως, μαγική! Η σάλα χορού σε ένα παροπλισμένο ξενοδοχείο της Ομόνοιας, μετατράπηκε σε πλοίο, ωκεανό, Παράδεισο, Λίβερπουλ, Νέα Υόρκη, Ρίο Ντε Τζανέιρο και όλες εκείνες τις εικόνες του κειμένου. Οι δύο ηθοποιοί αεικίνητοι, έγιναν ο Ντάνι και ο Τιμ και, παρότι η υγρασία και η ζέστη της βραδιάς δεν ήταν σύμμαχός τους, αυτό δεν τους εμπόδισε να δώσουν μια εκπληκτική κοινή ερμηνεία! Απολαυστικοί κι οι δύο κυριολεκτικά!
Να μην παραλείψω να πω για τη φοβερή σκηνοθετική προσέγγιση της Γεωργίας Τσαγκαράκη, την εξαιρετική μουσική επένδυση, από το πιάνο που έπαιζε στην παράσταση (που, εκτός από μουσικό όργανο, έγινε ο τρίτος πρωταγωνιστής, αφού άλλαξε κι αυτό κάμποσους ρόλους, για να υποστηρίξει τη δράση και την εξέλιξη της ιστορίας), τους φωτισμούς και τα υπέροχα ρούχα των δύο ηθοποιών, που ακολούθησαν τη γενικότερη επιταγή της πίστης στην εποχή που διαδραματίζονται τα γεγονότα, αποφεύγοντας “επικίνδυνους” πειραματισμούς και νεωτερισμούς.
Κατεβαίνοντας από την σκάλα του Βιρτζίνιαν, στο τέλος του ταξιδιού, δεν πατάς ούτε Αγγλία, ούτε Αμερική, αλλά Ομόνοια του 2019… κι όμως, παρόλο που το πολιτισμικό σοκ είναι δυνατό, οι αξίες και τα όσα υπέροχα σου μετέδωσε η παράσταση μένουν ισχυρά μπροστά στα μάτια σου. Δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ πώς ένα λεμονάκι θα είχε κρυμμένους μέσα του τόσους χυμούς και πως το δάκρυ δεν θα ήταν αλλεργικό, αλλά συγκίνησης… Επιβάλλεται, αν δεν το έχεις κάνει ακόμα, να δεις αυτό το υπέροχο θέαμα στο Μπάγκειον.
*Ευχαριστώ πολύ όλους τους συντελεστές για την εμπειρία που μου προσέφεραν και που με έκαναν να πιστέψω, ακόμη μια φορά, πως, κόντρα στους καιρούς, υπάρχει ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον στην τέχνη και στη ζωή συνολικά…
Περισσότερα εδώ.
Theodore a.k.a. Evil Chef, Oκτώβριος 2019
