Είδαμε την παράσταση ‘Καθώς Ψυχορραγώ’ στο Θέατρο οδού Κυκλάδων – Λευτέρης Βογιατζής (ΙI)
Aμερικανικός Νότος, δεκαετία του 1920… μπαμπακοχώραφα, ήλιος, ιδρώτας, άγρια πρόσωπα, μικρές κοινωνίες, μυστικά…
Η ανθρώπινη ζωή… αντικείμενο ευτελούς αξίας, όλοι κι όλα νερό στον μύλο, που έχει χτίσει ο πατέρας-αφέντης.
Το σκηνικό μακάβριο – μια γυναίκα αργοπεθαίνει, και η οικογένεια ετοιμάζεται να εκπληρώσει την τελευταία επιθυμία της… να ταφεί στον τόπο που γεννήθηκε.
Έξω βροχή, λάσπη, ποτάμια που ξεχυλίζουν και παρασύρουν γεφύρια, μια εικόνα μικρού χάους. Σε αυτές τις συνθήκες ξεκινάει η οικογένεια την οδύσσεια να φτάσει στο χωριό της συγχωρεμένης. Ο πατέρας-αφέντης σέρνει όλη τη φαμίλια μαζί, στη νεκρική πομπή, αδιαφορώντας ακόμα και σε αυτές τις στιγμές, για το τι θέλουν τα παιδιά του, τι χρειάζονται ή τι ανάγκες έχουν. Όλοι κι όλα στην υπηρεσία της τελευταίας επιθυμίας ή, πιο σωστά, σε αυτά που ορίζει ο ίδιος ότι πρεπει να γίνουν, προκειμένου να εκπληρωθεί η αποστολή…
Στη διαδρομή αυτή θα αποκαλυφθούν πολλά για αυτήν την οικογένεια, τόσο από τα λόγια των παιδιών όσο κι από το “φάντασμα” της μάνας που αφηγείται κρυμμένες αλήθειες του δάσους και των άλλων αγροτικών τοποθεσιών. Η κατάληξη της κουρελιασμένης πομπής (κυριολεκτικά και μεταφορικά) στο νεκροταφείο, δεν σηματοδοτεί τίποτα άλλο παρά μόνο την επανεκκίνηση της ιστορίας… η μάνα πέθανε, τα παιδιά έχουν διαλυθει ποικιλοτρόπως, άρα ιδανική ευκαιρία για τον πατέρα-αφέντη, να ξαναστήσει μια νέα φαμίλια με νέα υλικά…
Σκληρή ιστορία, μου θύμισε ασπρόμαυρο φιλμ ελληνικού κινηματογράφου, με παρόμοια υπόθεση, που το είχα δει σχετικά μικρός κι είχα φρίξει, καθώς θεωρούσα αδιανόητα όσα συνέβαιναν. Και τώρα στα 42 ένιωσα την ίδια ανατριχίλα, τον ίδιο αποτροπιασμό, την ίδια αηδία για τον “κύριο” που θεωρεί τον εαυτό του πατέρα, και τον ίδιο οίκτο για τους υπόλοιπους της ιστορίας, με τη διαφορά ότι τώρα τους έψεξα, γιατί έμειναν κολλημένοι στη λάσπη, ενώ μπορούσαν να φύγουν… η δικαιολογία της προσκόλλησης στη μάνα, μου μαλάκωσε λίγο το θυμό, αλλά δεν μου άλλαξε πολύ όσα μου άφησε η παράσταση.
Ρεαλιστικότατη απεικόνιση της ανθρώπινης καφρίλας και της γουρουνιάς, που θεωρούνταν για πολλές εποχές απόδειξη ανδρισμού… σαν μια πομπή σε Γολγοθά η παράσταση, χωρίς Ιησού, με πολλούς αθώους “εσταυρωμένους”, θύματα και θύτες παράλληλα. Μπορεί να μιλάμε για έργο με αναφορές 100 χρόνια πριν, αλλά μια ματιά γύρω μας και θα διακρίνουμε ακόμη αντίστοιχους “αφεντάδες”, με πιο εξευγενισμένες συμπεριφορές και τα αντίστοιχα θύματά τους. Διαπίστωση πως αυτό το ρημαδογεφύρι που παρέσυρε το ποτάμι δεν το χτίσαμε ξανά σωστά και διαγράφουμε κύκλους γύρω από το ίδιο κέντρο (το μόνο που αλλάζει στην ιστορία είναι τα κοστούμια).
Εξαιρετικά τα κοστούμια της παράστασης, μιας και αναφέρθηκα, και κράτησα και τη μουσική της. Σκηνογραφία πολύ δωρική, αλλά λειτουργική, σκηνοθεσία που ακολούθησε κάποιους νεωτερισμούς που είδαμε αρκετά φέτος, όμως σε γενικές γραμμές πέτυχε να παρουσιάσει, όπως όφειλε, ένα τέτοιο έργο.
Ερμηνευτικά, ξεχώρισα δύο ανδρικούς ρόλους – τον “τρελό” αδερφό, Κωστα Βασαρδάνη και τον πατέρα, Μιχάλη Καλιότσο. Οι λοιποί συντελεστές μου φάνηκαν λίγο “στριμωγμένοι” στους ήρωές τους και αισθάνθηκα πως δε προσπάθησαν για το κάτι παραπάνω. Η έταιρή μου παρατήρηση είναι σχετικά με τη διασκευή στο κείμενο του Μένη Κουμανταρέα, που στην παράσταση μέσα, ορισμένες φορές, έβγαζε μια ανακολουθία, μπερδεύοντας στοιχεία της αρχικής μορφής με την τωρινή παρέμβαση – εκεί χρειαζόταν λίγη προσοχή και διόρθωση της όποιας αρρυθμίας.
Παρόλα αυτά, η παράσταση αξίζει της προσοχής μας και συνεχίζει την καλή παράδοση με τις προσεγμένες δουλειές που μας προσφέρει κάθε χρόνο το εν λόγω θέατρο.
Περισσότερα εδώ.
