Είδαμε την παράσταση ‘DEADLIFT. Άρση θανάτου’ στο Θέατρο Εμπορικόν
DEADLIFT > Η άρση θανάτου είναι μια άσκηση ενδυνάμωσης κατά την οποία ένα βάρος σηκώνεται από το έδαφος στο επίπεδο των ισχίων και στη συνέχεια επιστρέφει στο πάτωμα (από τη wikipedia).
Για τους πρωτάρηδες σε ένα γυμναστήριο, κάτι τέτοιο φαντάζει απίθανο και εξωπραγματικό· για τους μυημένους και καλά προπονημένους, αποτελεί πρόκληση και επίδειξη δυνατοτήτων (δική μου σκέψη).
DEADLIFT είναι το όνομα ενός συνοικιακού γυμναστηρίου, που μετρά πολλά χρόνια ζωής και μετονομάστηκε έτσι από τον Οδυσσέα, γιο του ιδρυτή και σημερινό διαχειριστή του. Ο χαρακτήρας αυτός βιώνει μια συνθήκη κοινή για τους περισσότερους: τρέχει να προλάβει, αγωνιά και ζορίζεται, ενώ ταυτόχρονα παρατηρεί κάποιους να την περνούν ζάχαρη, χωρίς να ιδρώνουν καθόλου. Αυτήν την ανισότητα και την αδικία αδυνατεί να τη διαχειριστεί, ειδικά τώρα που απέναντί τους έχει ανοίξει, με τις ευλογίες του επανεκλεγέντος δημάρχου, ένα υπερσύγχρονο μεγαθήριο-γυμναστήριο με τιμές-χώμα, που τους απειλεί με κλείσιμο.
Ο ιδιοκτήτης του «Ζενίθ» (ο ανταγωνιστής που λέγαμε) είναι ένας τύπος που δείχνει πως όλα είναι εύκολα για εκείνον. Προσεγγίζει τον δήμαρχο Δημήτρη Ζαφειρόπουλο, που δύσκολα θα ξανακερδίσει τη θέση του, και, εκμεταλλευόμενος τις αδυναμίες του —δηλαδή την αγωνία του για την υστεροφημία, την επίδειξη και την προβολή ενός έργου που θα εντυπωσιάσει τους δημότες—, του προτείνει μια σύμπραξη ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, με αντάλλαγμα την επανεκλογή του και ορισμένες “διευκολύνσεις” για τον ίδιο και την εταιρεία του, ως αντάλλαγμα, κάτι που ο Ζαφειρόπουλος δέχεται μετά χαράς, αγνοώντας το κόστος για την οικογενειακή επιχείρηση της περιοχής.
Όταν, μετά τα εγκαίνια του “Ζενίθ”, τα μέλη εγκαταλείπουν μαζικά το DEADLIFT για το καινούργιο γυμναστήριο, η έλευση μιας μυστηριώδους κοπέλας, της Αλίκης, που ζητά να γίνει μέλος, αντιμετωπίζεται ως κάτι πολύ θετικό και της προσφέρουν μια δωρεάν συνδρομή, μη γνωρίζοντας ότι αυτό το κορίτσι θα γίνει η αφορμή για να αλλάξουν πολλά στα προσεχώς.
Η Αλίκη είναι ένα ξεχωριστό πλάσμα, που ζει στον δικό της μικρόκοσμο, όπου όλα είναι πιο απλά και πιο αισιόδοξα. Με την αθωότητα και την παιδικότητά της, αλλάζει τη διάθεση των γύρω της και η αναζήτησή της για επαφή και παρέα την καθιστά ένα πολύ αγαπητό πρόσωπο. Το μότο της, «Δεν πειράζει, καταλαβαίνω πως είναι μια δύσκολη μέρα», δεν είναι απλώς μια φράση που λέγεται· είναι η ουσία της, καθώς έχει την ικανότητα να αφουγκράζεται τους άλλους και να κατανοεί όσα βιώνουν..
Απέναντι σε αυτόν τον χαρακτήρα βρίσκεται ο δήμαρχος, μαζί με τη σύζυγό του, οι οποίοι ζουν σε έναν άλλο, δικό τους κόσμο, όπου όλα κυλούν αργά και οι ίδιοι έχουν τη δυνατότητα να παρατηρούν όσους τρέχουν, αλλά να μην τους καταλαβαίνουν και να σκέφτονται μόνο ποιο από τα απωθημένα τους έχει σειρά προς εκπλήρωση, χωρίς να νοιάζονται για το τι συμβαίνει δίπλα τους και να βρίσκουν πάντα για κάθε πρόβλημα την πιο ανώδυνη λύση, ανεξαρτήτως αν κάτι τέτοιο είναι ηθικό ή νόμιμο.
Σε αυτή την αντίθεση, βρίσκεται η αφετηρία του έργου – μια συμβίωση ανθρώπων σε έναν κοινό τόπο, με διαφορετικές ταχύτητες, αξίες και πραγματικότητες. Μέσα από αναδρομές και διηγήσεις των ηρώων, θα κάνουμε ένα ταξίδι σε κάτι που συνέβη πριν από έξι χρόνια και θα δούμε πώς αυτό το γεγονός επηρεάζει το σήμερα. Θα παρακολουθήσουμε τη διαφθορά ενός κρατικού “οργάνου”, που εμπλέκει έναν φτωχοδιάβολο στις δουλειές του και το πώς, όταν στραβώνει το πράγμα, κάποιος θυσιάζεται και πληρώνει για κάτι που δεν έκανε – οι πρωταγωνιστές είναι οι ίδιοι με σήμερα, απλώς δεν το γνωρίζουν!
Οι παθογένειες εκείνες, που συνεχίζονται στο διηνεκές, θα εμπλέξουν ξανά τα ίδια πρόσωπα, δυστυχώς με την ίδια κατάληξη – θα πληρώσει κάποιος, όχι αυτή τη φορά από επιλογή, αλλά γιατί βρέθηκε στο λάθος σημείο, τη λάθος ώρα και για όλο αυτό δεν θα υπάρξει καμία τιμωρία, αφού τα πολύ υψηλά ιστάμενα κεφάλια δεν μπορούν να κοπούν και, μοιραία, η μπάλα της συγκάλυψης παρασύρει όλους τους εμπλεκόμενους, μέχρι και τη βάση της πυραμίδας… Μας θυμίζει κάτι που το έχουμε ξαναζήσει, όλο αυτό;
Η Βαλέρια Δημητριάδου, που έγραψε και σκηνοθετεί το έργο, το χαρακτηρίζει σύγχρονη πολιτική κωμωδία. Δεν θα συμφωνήσω απόλυτα με αυτόν τον χαρακτηρισμό, παρόλο που υπάρχουν αρκετά κωμικά στοιχεία. Είναι ένα ευρηματικά καλογραμμένο έργο, που, στη σκηνική του απόδοση, χρησιμοποιώντας ως «όπλα» το χιούμορ, τη θεατρικότητα και την κίνηση, μιλάει για ιστορίες των οποίων έχουμε υπάρξει μάρτυρες με διάφορους τρόπους στη σύγχρονη κοινωνία. Στον πυρήνα του υπάρχει ξανά ο απλός, καθημερινός άνθρωπος που βρίσκεται παγιδευμένος σε ένα σύστημα που τον χρησιμοποιεί ως γρανάζι ώστε να εξασφαλίζεται η αέναη αναπαραγωγή συνθηκών που δεν αλλάζουν εύκολα. Είναι αυτό το άτομο με το οποίο νιώθεις πως μοιάζεις, που το ενοχλούν οι ίδιες κοινωνικές ανισότητες, που το πνίγει η ανάγκη για επιβίωση, που διαρκώς τρέχει για να προλάβει κάτι που γνωρίζει ότι, εκ προοιμίου, δεν μπορεί να καταφέρει, που θα ήθελε περισσότεροι άνθρωποι να βλέπουν τα πράγματα με τον δικό του «ρομαντικό» τρόπο…
Οι χαρακτήρες του είναι αναγνωρίσιμοι, μιλούν μια απλή, καθημερινή γλώσσα και στους διαλόγους διακρίνουμε το κωμικό στοιχείο που υπάρχει και στην πραγματική ζωή, αλλά που, μέσα στην καθημερινή μας κίνηση, δεν αντιλαμβανόμαστε. Στις στιγμές, όμως, των μονολόγων αποκαλύπτονται οι πιο μύχιες σκέψεις και τα άγχη τους, που και αυτά μας είναι γνώριμα. Στην εξέλιξη της παράστασης μπαίνει στην εξίσωση και ο προβληματισμός, αφού γίνεται ξεκάθαρο πως σε μια κοινωνία η ζωή κανενός δεν είναι αποκλειστικά δική του, καθώς ετεροπροσδιοριζόμαστε και οι αποφάσεις του καθενός επηρεάζουν και άλλους, και μπορεί, με δική μας απόφαση, να μένουμε προσηλωμένοι σε έναν στόχο και να παλεύουμε με όλο μας το είναι και κάθε διαθέσιμο μέσο για την επίτευξή του, αλλά αυτή η προσπάθεια να αλλάξει τη μοίρα κάποιου τρίτου, τόσο με καλό όσο και με (πολύ) κακό τρόπο.
Όλο αυτό παρουσιάζεται μέσα από μια σκηνοθετική προσέγγιση που επιλέγει γρήγορο ρυθμό, σύντομες σκηνές, εμβόλιμα flashbacks που δίνουν χρήσιμες πληροφορίες για τη συνέχεια, αρκετά αφηγηματικά μέρη και χαρακτήρες που σκιαγραφούνται μέσα από τις διαπροσωπικές τους αντιπαραθέσεις. Οι ηθοποιοί του θιάσου, ένα μείγμα έμπειρων και νεότερων, αποδίδουν εξαιρετικά, υπηρετώντας με σύνεση τη σκηνοθετική γραμμή.
Ο Αλέξανδρος Μαυρόπουλος, ως Οδυσσέας, μας έδωσε έναν χαρακτήρα σε διαρκή κίνηση, με την έκδηλη αγωνία να σώσει το γυμναστήριό του, αλλά και τη ζωή του, που παλεύει με μια πραγματικότητα που τον πρεσάρει και τον εκθέτει, όποια απόφαση κι αν πάρει.
Ο Γιώργος Πυρπασόπουλος ερμηνεύει με πειστικότητα τον Δημήτρη Ζαφειρόπουλο, το αντίθετο του Οδυσσέα – κινείται με αυτοπεποίθηση και σκέφτεται πώς θα ωραιοποιήσει τη δημόσια εικόνα του, ώστε να εξασφαλίσει την αποδοχή και το πολιτικό του μέλλον. Ο χαρακτήρας αυτός αντιμετωπίζει τα πάντα μέσα από το πρίσμα του προσωπικού του συμφέροντος, χωρίς να υπολογίζει τίποτα, αλλά θεωρώντας ό,τι κακό συμβεί ως παράπλευρη απώλεια και μη διστάζοντας να καταπιεί οτιδήποτε θα του σημαδέψει το καλογυαλισμένο του προφίλ.
Η Μυρτώ Αλικάκη, ως σύζυγος του δημάρχου, είναι μια ξέγνοιαστη, αλαφροΐσκιωτη και γοητευτική ηρωίδα, που όμως ζει στη σκιά του, έχοντας ξεχάσει πολλά από εκείνα που την ευχαριστούσαν πραγματικά. Όταν της δοθεί η ευκαιρία, τα επαναφέρει στο προσκήνιο, αφήνοντας να φανεί μια πιο τρυφερή πλευρά του χαρακτήρα της και σίγουρα πιο φιλάνθρωπη σε σχέση με τον Ζαφειρόπουλο.
Η Μαριάμ Ρουχάτζε είναι η έκπληξη της παράστασης. Με όπλο την υπέροχη φωνή της σε ένα εξαιρετικά όμορφο τραγούδι, συγκινεί, ενώ και η προσέγγισή της στον ρόλο της Αλίκης, με έναν συνδυασμό αθωότητας, χαράς και βαθύτατου συναισθηματισμού, δημιουργεί μια ηρωίδα που έγινε η αγαπημένη του κοινού, υποχρεώνοντάς μας να μη θέλουμε να πάρουμε τα μάτια μας από επάνω της σε κάθε σκηνή της.
Ο Κωνσταντίνος Κάππας κλήθηκε να υπηρετήσει τον ρόλο ενός λαμόγιου, ενός άπληστου και αδίστακτου ανθρώπου, που βλέπει σε κάθε του κίνηση μόνο το κέρδος, και το κατάφερε με άνεση – έγινε αντιπαθητικός και δημιούργησε την ένταση που απαιτούσε σε κάθε παρουσία του.
Η Αρετή Τίλη, ο Γιώργος Κορομπίλης και ο Βαγγέλης Αμπατζής, κρατούν τους υπόλοιπους ρόλους του έργου, λειτουργώντας ως σύνδεσμος σε ιστορίες παρόντος και παρελθόντος και οι ιστορίες των χαρακτήρων τους τροφοδοτούν την εξέλιξη της παράστασης και συχνά τις εντάσεις.
Η ζωντανή μουσική, που εκτελείται από τα μέλη του θιάσου, είναι ένα ακόμη πολύ έξυπνο εύρημα και λειτουργεί στην αποφόρτιση της ατμόσφαιρας, όποτε απαιτείται, ενώ ταυτόχρονα προσδίδει και μια νότα φρεσκάδας στην παράσταση. Στα τεχνικά μέρη της παράστασης, τα σκηνικά της Τίνας Τζόκα, οι φωτισμοί των Τάσου Παλαιορούτα και Ιωάννας Αθανασίου, καθώς και τα κοστούμια της Αλέγιας Παπαγεωργίου, λειτουργούν όπως απαιτείται, διαμορφώνοντας το περιβάλλον της ιστορίας, χωρίς να προσδίδουν όμως κάτι περισσότερο.
Συνοπτικά, το «DEADLIFT. Άρση θανάτου» είναι ένα καλογραμμένο, σύγχρονο νεοελληνικό έργο, που μιλάει για καταστάσεις πολύ γνώριμες στη σύγχρονη κοινωνία και μέσα από τη σκηνοθετική πρόσεγγιση της Βαλέριας Δημητριάδου έχει γίνει μια πάρα πολύ καλή παράσταση. Διαθέτει έναν εξαιρετικό θίασο ερμηνευτών και, το σημαντικότερο, μια ιστορία που μπορεί να πει κάτι στον κάθε θεατή, χρησιμοποιώντας δημιουργικά το χιούμορ και τη θεατρικότητα, αφήνοντας το κοινό να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα για όσα είδε, αλλά και για το τι σημαίνει ο τίτλος. Για εμάς είναι ξεκάθαρο πως δεν αποτελεί απλώς αναφορά σε κάποιο γυμναστήριο, αλλά συμβολίζει παραβολικά τα βάρη κάθε είδους που καλείται κάποιος να σηκώσει, προσπαθώντας να πετύχει το καλύτερο (σύμφωνα με τα μέτρα και την κρίση του) μέχρι να τον εγκαταλείψουν οι δυνάμεις του και να λυγίσει, να σπάσει.
Περισσότερα εδώ.
Θοδωρής Κ., Νοέμβριος 2026
