2 βραδιές στο ‘Φεστιβάλ Ανδρικών Μονολόγων’ στο Θέατρο Τζένη Καρέζη

Όταν αρχές Απριλίου ήρθε στα χέρια το πρόγραμμα για τους ανδρικούς μονόλογους στο Τζένη Καρέζη, σκέφτηκα ‘τι ωραία, μια ευκαιρία να δω ωραίες παραστάσεις που δεν πρόλαβα και παραλληλα να επισκεφτώ για πρώτη φορά και αυτό το θέατρο’.

Από τις 12 συνολικά παραστάσεις σημείωσα αυτές που δεν είχα δει, τις επαναφιλτράρισα και κατέληξα σε δύο που μου φάνηκε ότι είχαν μια σύνδεση μεταξύ τους (ορθώς, όπως αποδείχτηκε εκ των υστέρων).

Η πρώτη ήταν το “Όταν συνάντησα τον Στέλιο…” με τον Θοδωρή Προκοπίου. Μεγαλωμένος με έναν πατέρα που άκουγε Διονυσίου, Καζαντζίδη και Μητροπάνο φανατικά (έχει και το σύνολο των δισκογραφιών τους), ο τίτλος του έργου μου έκανε κλικ νωρίς το χειμώνα που μας πέρασε, αλλά δεν κατάφερα να δω την παράσταση.

Η ιστορία ένος οικονομικού Ελληνα μετανάστη στη Γερμανία, από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 μέχρι τα τέλη της και η ιδιαίτερη σχέση του με τα τραγούδια του Στέλιου Καζαντζίδη.

Ένας συγκλονιστικός μονόλογος, που μου επανέφερε διηγήσεις των δικών μου προγόνων, από τις μέρες που έφευγαν κατά εκατοντάδες οι ‘Ελληνες για μια καλύτερη τύχη στο εξωτερικό και μας έδειξε, παράλληλα, κάποια κομμάτια της ιστορίας μας, που είναι βαμμένα κατάμαυρα.

Η μόνη επαφή του Στάμου, ενός μετανάστη στη Γερμανία, με την Ελλάδα, είναι το ραδιόφωνο και τα τραγούδια του Στέλιου. Μέσα απ’ αυτή τη σχέση περνάει μπροστά μας ολόκληρη η νεότερη ιστορία της Ελλάδας (ξεριζωμός Ποντίων – κατοχή- εμφύλιος – μετανάστευση – χούντα).

Στο εξαιρετικό σκηνικό – εσωτερικό του σπιτιού του, ο ήρωάς μας, με όχημα την αγαπημένη του μουσική, διανύει μια πορεία σε γεγονότα που επαναλαμβάνονται ξανά στις μέρες μας, σαν τραγική επανάληψη παρά σαν φάρσα, κάνοντας να διαπιστώσουμε ότι αυτός ο τόπος δεν μπορεί ή δε θέλει μάλλον να ξεφύγει από κάποιες καταστάσεις και διαγράφει κύκλους γύρω από το ίδιο κέντρο, χωρίς να δείχνει διάθεση να αλλάξει πορεία… γεγονός αρκούντως τραγικό. 

Η συνάντηση με τον Καζαντζίδη δε θα πραγματοποιηθεί, όπως ονειρευόταν, στη Γερμανία, αλλά σε ένα κρατητήριο στην Ελλάδα, στη διάρκεια της εφταετίας, όταν κι οι δύο θα βρεθούν εκεί για να υπογράψουν το “πιστοποιητικό” φρονημάτων. Τα λόγια του ερμηνευτή ‘Αυτοί εδώ είναι περαστικοί, η πατρίδα όμως μένει’, δίνει το πολιτικό στίγμα του κειμένου. Συνολικά, έχουμε να κάνουμε με έναν άκρως πολιτικό λόγο (όλων ο λόγος που μιλάμε με επιχειρήματα για όσα ζούμε είναι πάντα πολιτικός), που παρουσιάζεται μέσα από την απόλυτα εξαιρετική ερμηνεία του Θοδωρή Προκοπίου, που γίνεται ο Στάμος κυριολεκτικά και σε κάνει να ξεχνάς ότι παρακολουθείς μια θεατρική παράσταση. Από τα καλύτερα θεατρικά έργα που έχω παρακολουθήσει στα 41, πλέον, χρόνια μου και χαίρομαι που κατάφερα, έστω κι με αυτό το τρόπο, να γίνω κοινωνός του.

Πολλά συγχαρητήρια αξίζουν και στο σκηνοθέτη της παράστασης, το Γιώργο Σουξέ, που έβαλε όλη τη δημιουργικότητα και το μεράκι του για να βγει αυτό το υπέροχο αποτέλεσμα. Επίσης, τεχνικά, δε μπορέσαμε να βρούμε κανένα απολύτως ψεγάδι!!!

Δύο μέρες αργότερα, ξανά στον ίδιο χώρο, για ένα ακόμα πολιτικό έργο, με το Γεράσιμο Γεννατά επί σκηνής. Μια μουσική πολιτική επιθεώρηση τσέπης, όπως την χαρακτηρίζει η λεζάντα της, η παράσταση ‘Πατριδογνωσία ή τίποτα πια δεν είναι για συγγνώμη’. 

Καταιγιστική παράσταση, με μεστό λόγο, εξαιρετική σκηνοθεσία και δομή. Ένα ταξίδι μέσα από τα κείμενα των Γεννατά-Γαλίτη στο σήμερα, αλλά φιλτραρισμένο στο πρίσμα και τις διδαχές από κείμενα κλασικά που, παρόλη την παλαιότητά τους, μοιάζουν πολύ ‘φρέσκα’. Θουκυδίδης, Ξενοφώντας, Μαγιακόφσκι, Μπρεχτ, Έλιοτ, μερικοί από τους συγγραφείς που αποσπάσματά τους παρεμβάλλονται στην παράσταση. 

Ειδικά το κομμάτι από τον Ξενοφώντα – ηλικίας 2.500 χιλάδων ετών περίπου – για το πώς οι άρχοντες βλέπουν-αντιμετωπίζουν τους πολίτες, ήταν συγκλονιστικό (σαν να μην πέρασε μια μέρα…). Όλα αυτά δένανε μουσικά με τη συμβολή του Βασίλη Μπαμπούνη, που με την κιθάρα του και την φωνή του, συνόδευσε-παρέμβαινε, όπου έπρεπε, στο μονόλογο του ήρωά μας. Πολύ καλές οι μελοποιήσεις και η επιλογή των στίχων από τον Γιώργο Κομπογιάννη. 

Επικαιροποιημένα τα κείμενα και πάρα πολύ καλή η απόδοση του Γεράσιμου Γεννατά, που, ως ερμηνευτικός χαμαιλέοντας, ισορροπούσε στη λεπτή ίνα που χωρίζει το τραγικό από το κωμικό, αυτό που στην πραγματικότητα είναι και η σύγχρονη καθημερινότητά μας. Υπήρχαν στιγμές που ένιωσα ότι μου έφερνε μπροστά μου έναν καθρέφτη, στον οποίο ο αντικατοπτρισμός μου με ρωτούσε για πολλά που έχω απορίες και εγώ φυσικά, πέρα απο διαπιστώσεις του στυλ “οκ, έχεις δίκιο” και χαζά χαμόγελα ενοχής, δεν μπορούσα να αρθρώσω άλλο τίποτα.

Η σκηνοθεσία και η συρραφή των κειμένων των δύο ηθοποιών από το Θανάση Χαλκιά, υπέροχη. Απέφυγε τους συναισθηματισμούς και τα ‘ευκολάκια’ και έφτιαξε με όλους τους συντελεστές μια παράσταση που μιλάει κατευθείαν στο μυαλό σου. Μου άρεσε, επίσης, πάρα πολύ το κομμάτι που ο Γεννατάς έπαιξε με το κοινό, δείχνοντας φοβερή άνεση και ταχύτητα σκέψης (δύσκολο να έχεις την ατάκα για οτιδήποτε ακούσεις), σε ένα σημείο της παράστασης που όλοι είχαμε ανάγκη από ένα μικρό “διάλειμμα” από τις αλληγορίες και τις αλήθειες που παρακολουθούσαμε.

Και εδώ δεν μπορέσαμε να βρούμε ούτε ένα κουσούρι συνολικά, πράγμα που μας έκανε διπλά χαρούμενους για την επιλογή αυτής της παράστασης. Φυσικά, και αυτός ο μονόλογος μπαίνει στις διαχρονικά πολύ καλές παραστάσεις που θα μνημονεύω, όποτε θα έχω την ευκαιρία.

Συνολικά, η επιλογή μας να δούμε αυτές τις δύο παραστάσεις, δικαιώθηκε πανηγυρικά. Ευτυχώς, θα το ξαναπώ, που υπάρχουν κι αυτές οι εκδηλώσεις – τα φεστιβάλ, που φιλοξενούν αρκετές παραστάσεις και μπορούμε να τις παρακολουθήσουμε, εμείς που για διάφορους λόγους δεν το κάναμε όσο παίζονταν μέσα στη σεζόν.

Και λίγα λόγια για το θέατρο… είναι ένα από τα πιο σημαντικά θέατρα της πόλης, που το επισκέφτηκα πρώτη φορά (κακώς άργησα τόσο…), με πολύ ωραίους χώρους, τόσο στην υποδοχή όσο και στο καθαρά θεατρικό χώρο. Σίγουρα διαθέτει μια απο τις ωραιότερες σκηνές στην Αθήνα και εξαιρετική διάταξη θέσεων. Η ηλικία του, βέβαια, μαρτυριέται από την αισθητική των καθισμάτων, αλλά και τη μη λειτουργία του μηχανισμού κάποιου εξ αυτών, και ευχής έργον θα ήταν να βρεθούν οι πόροι για να γίνουν κάποιες εργασίες για να βελτιωθούν-επιλυθούν τα όποια προβληματάκια. 

Περισσότερα εδώ (για τις παραστάσεις ‘Ο Ληστής’ και ‘Κόλχαας’ μπορείτε να διαβάσετε εδώ και εδώ αντίστοιχα).