5 δεκαετίες, 50 ταινίες, Η δεκαετία του ‘40 | “μικρή λέσχη” Ταινιοθήκης
Αφιέρωμα «5 δεκαετίες, 50 ταινίες/Η δεκαετία του ‘40»
20 Μαρτίου – 10 Απριλίου 2016
H Ταινιοθήκη αναβιώνει το θεσμό της «μικρής λέσχης» και ανοίγει τους θησαυρούς της συλλογής της, προβάλλοντας κόπιες 16mm και 35mm του αρχείου της, δωρεάν για τα μέλη. Τα μέλη της «μικρής λέσχης» έχουν τη δυνατότητα να γίνουν κοινωνοί της ιστορίας του παγκόσμιου κινηματογράφου, αλλά και της εντατικής προσπάθειας της Ταινιοθήκης για τη διαφύλαξη και διάδοση της κινηματογραφικής μας κληρονομιάς.
Το αφιέρωμα της «μικρής λέσχης» με τίτλο «5 δεκαετίες, 50 ταινίες» συνεχίζεται με τη δεκαετία του 1940. Συνολικά θα προβληθούν 8 κόπιες 16mm και 35mm από το αρχείο της Ταινιοθήκης και η Διαγωγή… μηδέν! στην ψηφιακή της αποκατάσταση σε DCP. Τις ταινίες θα προλογίσουν κριτικοί και θεωρητικοί του κινηματογράφου και σκηνοθέτες.
Λίγα λόγια για τον κινηματογράφο τη δεκαετία του ’40
Η δεκαετία του ’40 σημαδεύεται από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, την ανάδειξη του νεορεαλισμού και τη διαμάχη ανάμεσα στον εμπορικό κινηματογράφο και τον μοντερνισμό. Στην Ιταλία εμφανίζεται στην διάρκεια του Φασιστικού καθεστώτος μια τάση για ρεαλισμό – κορυφαία έκφραση της οποίας ήταν η Ossessione – του Λ. Βισκόντι. Με τη μεταφορά του μυθιστορήματος του Κέιν προχωρά σε μια διεισδυτική απεικόνιση της φτώχιας στην κοιλάδα του Πάδου, ενώ ενορχηστρώνει αριστουργηματικά τους ηθοποιούς του και χρησιμοποιεί τις τεχνικές του φωτισμού των στούντιο.. Το κίνημα Νεορεαλισμού θα έβρισκε την πιο ολοκληρωμένη του έκφραση στην τριλογία του Ρ. Ροσελίνι, από την οποία προβάλουμε την Παϊζά. Στα έξι επεισόδια ο φακός ακολουθεί τις Αμερικανικές δυνάμεις από τη Σικελία στην κοιλάδα του Πάδου. Ο Ροσελίνι χρησιμοποιεί – όπως λέει ο Μπαζέν- την κάμερά του σαν μια Μπελλ Χαουέλ των πολεμικών ανταποκριτών. Στο Χόλλυγουντ η καλοκουρδισμένη μηχανή παραγωγής ονείρων χρησιμοποιεί ιδιοφυείς σκηνοθέτες -όπως τον Χαουρντ Χοκς -στο Κόκκινο Ποτάμι, για να δώσει καινούργια λάμψη στο γουέστερν. Ή τον Σιόντμακ που οι Δολοφόνοι, είναι ένα εξαιρετικό δείγμα του Αμερικανικού νουάρ. Το τρομερό παιδί του Χόλλυγουντ και συνάμα μεγάλος εικονοκλάστης ο Όρσον Γουέλς, παρουσιάζει μια εμπνευσμένη μεταφορά του Μάκμπεθ. Ο Ροσελίνι πειραματίζεται και αυτός στο L’amore με τη μεταφορά του έργου του Κοκτώ Η ανθρώπινη φωνή. Τέλος, ο Ν. Λιν, μεγάλος μάστορας του Αγγλικού κινηματογράφου, μεταφέρει στην οθόνη τις Μεγάλες προσδοκίες του Ντίκενς και επιβάλει τον Άλεκ Γκίνες. Στη κατεχόμενη Γαλλία Α.Ζ. Κλουζό μεταφέρει με επιτυχία στην οθόνη το αστυνομικό μυθιστόρημα του Στίμαν. Ενώ στη μεταπολεμική Ελλάδα ο βετεράνος Γαζιάδης σκηνοθετεί την Έλλη Λαμπέτη σε μια κωμωδία στα θρανία, είδος που θα ευδοκιμούσε την επόμενη δεκαετία.
Μαρία Κομνηνού
Γεν. Γραμματέας ΔΣ Ταινιοθήκης της Ελλάδος/Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών
Κυριακή 10 Απριλίου
Οι ταινίες
Αγάπη / L’ Amore
Μυθοπλασία, Ιταλία, 1948, α/μ, 16mm, 70’
Σκηνοθεσία: R. Rossellini | Σενάριο: R. Rossellini, F. Fellini, J. Cocteau, A. Benevuti, T. Pinelli (βασισμένο στο μονόπρακτο του J. Cocteau La Voix humaine και το δεύτερο σε μυθιστόρημα του R. M. del Valle-Inclan) | Φωτογραφία: R. Julliard, O. Martelli, A. Tonti | Ηθοποιοί: A. Magnani, F. Fellini | Παραγωγή: Finecine, Tevere Film
Ένα γυναικείο δίπτυχο με συνδετικό κρίκο την Μανιάνι, σε μια απίστευτη υποκριτική γκάμα, και την αγάπη ως θεματικό άξονα, γυρισμένο από τον μαέστρο του ιταλικού νεορεαλισμού που θα πειραματιστεί με διάφορες κινημ/τογραφικές φόρμες στην καριέρα του. Ο Ροσελίνι θα δώσει στην Μανιάνι, τότε σύντροφό του, το δεύτερο ρόλο στην φιλμογραφία του μετά την ανεπανάληπτη ερμηνεία της στο Ρώμη ανοχύρωτη πόλη. Στο πρώτο μέρος με τίτλο Ανθρώπινη φωνή, που βασίζεται στο ομώνυμο μονόπρακτο του Κοκτώ, η γυναίκα βασανίζεται από την αγάπη της για τον εραστή της που την εγκαταλείπει: σε μια προκλητική, ακόμη και για το θέατρο εκείνη την εποχή, σόλο ερμηνεία η απελπισμένη αστή εκλιπαρεί τον πρώην άπιστο εραστή της να επιστρέψει σε αυτήν. Στο δεύτερο μέρος με τίτλο Θαύμα που βασίζεται σ’ ένα μυθιστόρημα του Ρ. Μ. ντελ Βάγε Ινκλάν, η γυναίκα βασανίζεται από την αγάπη για τον ιδεατό εραστή και το ιδεατό βρέφος που κυοφορεί. Μια αφελής χωριάτισσα ερωτεύεται έναν όμορφο νεαρό (στο ρόλο του ο Φελίνι, ο οποίος συνεργάζεται στο σενάριο) στο πρόσωπο του οποίου βλέπει τον βιβλικό Ιωσήφ πιστεύοντας πως κυοφορεί τον Μεσσία. Κυνηγημένη από την πλάνη της ανεβαίνει στο βουνό όπου μόνη της θα γεννήσει το παιδί της.
Μάκμπεθ / Macbeth
Μυθοπλασία, ΗΠΑ, 1948, α/μ, 16mm, 92’
Σκηνοθεσία: O. Welles | Σενάριο: W. Shakespeare | Φωτογραφία: J. L. Russell | Ηθοποιοί: O. Welles, J. Nolan, D. O’ Herlihy, R. McDowall | Παραγωγή: R. Wilson, C.K. Feldman, O.Welles
Το 1948 ο ιδιοφυής άλλα και ανεπιθύμητος πλέον στα χολιγουντιανά στούντιο Γουέλες καταπιάνεται με την προσπάθεια μεταφοράς των σαιξπηρικών έργων στον κινηματογράφο στα οποία πρωταγωνιστεί ο ίδιος. Ξεκινώντας με τον Μάκβεθ, θα συνεχίσει με τα περιπετειώδη γυρίσματα του Οθέλλου (1952), μιας ταινίας που θα πάρει τέσσερα χρόνια για να ολοκληρωθεί και τις Καμπάνες του μεσονυχτίου (1967). Η ταινία στηρίζεται στην παράσταση του 1936 Voodoo Mackbeth με κάστ μαύρων ηθοποιών που είχε σκηνοθετήσει ο ίδιος. Με την χαρακτηριστική αισθητική της υπερβολής που χαρακτηρίζει όλο το έργο του, ο Γουέλες δημιουργεί ένα εφιαλτικό και γκροτέσκο ατμοσφαιρικό παραμύθι που θυμίζει περισσότερο ταινία τρόμου.
——————————————————————————————————————————————
Πληροφορίες για τις κάρτες μέλους της «μικρής λέσχης»
Η είσοδος στις προβολές είναι δωρεάν για τα μέλη της «μικρής λέσχης», ενώ η εγγραφή του μέλους γίνεται οποιαδήποτε στιγμή το επιθυμεί και ισχύει για 12 συνεχόμενους μήνες. Το ετήσιο αντίτιμο της ασημένιας κάρτας μέλους της «μικρής λέσχης» είναι 50 ευρώ και 25 ευρώ της λευκής κάρτας για φοιτητές, ανέργους και ΑμεΑ και παρέχει στο μέλος τη δυνατότητα να παρακολουθεί δωρεάν τις προβολές αρχείου (περίπου 100 ταινίες ανά έτος), να εκδίδει μειωμένο εισιτήριο στις υπόλοιπες προβολές της Ταινιοθήκης (τόσο στον χειμερινό όσο και στον θερινό κινηματογράφο Λαΐς) και να έχει προτεραιότητα κράτησης, ενώ η χρυσή κάρτα μέλους κοστίζει 100 ευρώ και δίνει επιπλέον στο μέλος τη δυνατότητα να συν-διαμορφώνει το πρόγραμμα προβολών, αλλά και να αποκτήσει 30 προσκλήσεις για τις προβολές της επιλογής του.
Ώρες πώλησης καρτών:
Καθημερινά από τις 17:30-22:00 στο ταμείο της Ταινιοθήκης.
