Βραβείο Δοκιμίου 2014 της Ακαδημίας Αθηνών (Ιδρ. Π. Χάρη) στη ΣΟΦΙΑ ΝΤΕΝΙΣΗ
ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΝΤΕΝΙΣΗ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ
Η Ακαδημία Αθηνών, στην καθιερωμένη ετήσια συνεδρία της, τίμησε με το
ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΟΚΙΜΙΟΥ 2014
ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΠΕΤΡΟΥ ΧΑΡΗ
την Αναπληρώτρια Kαθηγήτρια της Α.Σ.Κ.Τ.
ΣΟΦΙΑ ΝΤΕΝΙΣΗ
για το βιβλίο της
Ανιχνεύοντας την «αόρατη» γραφή
Γυναίκες και γραφή στα χρόνια του ελληνικού
διαφωτισμού-ρομαντισμού
Λίγα λόγια για το βιβλίο:
Η συγγραφέας αποπειράται μια περιδιάβαση στον λησμονημένο χώρο της γυναικείας μας συγγραφικής δημιουργίας, από τα τέλη του 18ου αιώνα έως τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου. Στο πρώτο μέρος του βιβλίου διερευνώνται οι κοινωνικές και ιδεολογικές αγκυλώσεις τις οποίες έπρεπε να ξεπεράσουν οι ενασχολούμενες με τα γράμματα στην προσπάθειά τους να συμμετάσχουν ενεργά στη δημόσια σφαίρα (ιδεοληψίες σε θέματα εκπαίδευσης, προκαταλήψεις σχετιζόμενες με το φύλο). Στο δεύτερο και στο τρίτο μέρος του βιβλίου αναδεικνύεται με τρόπο συστηματικό η πνευματική παραγωγή των «αόρατων» αυτών δημιουργών (αυτοτελείς εκδόσεις έργων, συνεργασίες στον περιοδικό τύπο, γυναικεία περιοδικά). Η μελέτη δεν προσεγγίζει μόνο λογοτεχνικά έργα αλλά οποιουδήποτε τύπου γυναικεία συνεργασία, συμπεριλαμβανομένων παιδαγωγικών μελετών, άρθρων για το γυναικείο ζήτημα, επιστημονικών πραγματειών, δημοσιευμάτων ποικίλης ύλης κ.ά. Το βιβλίο ολοκληρώνεται με τρία Παραρτήματα όπου κατατάσσονται χρονολογικά οι γυναικείες συνεργασίες της περιόδου (αυτοτελείς εκδόσεις, περιοδικός τύπος, αδημοσίευτα έργα). Στόχος της μελέτης είναι η αποκατάσταση των άγνωστων στις μέρες μας πρωτοπόρων γυναικών δημιουργών, η ανάδειξη του πνευματικού τους έργου και –γιατί όχι;– η διεκδίκηση μιας θέσης για τις ίδιες και το έργο τους στις ιστορίες της νεοελληνικής λογοτεχνίας, στα προγράμματα σπουδών των πανεπιστημίων αλλά και στις προτιμήσεις του σύγχρονου αναγνωστικού κοινού.
Σοφία Ντενίση
Aπόφοιτος του τμήματος της Αγγλικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (B.A. και Ph.D) και του University of Massachusetts στο Amherst (Μ.Α.). Είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια της Ιστορίας και Κριτικής της Λογοτεχνίας στο τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης της Α.Σ.Κ.Τ. Εργασίες της έχουν δημοσιευτεί από σημαντικούς εκδοτικούς οίκους (Καστανιώτης, Περίπλους, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Σοκόλης, Δόμος, Εταιρεία Σπουδών, University Studio Press, Hellenic Publishing, Gutenberg, Editions des femmes κ.ά.) και σε έγκριτα φιλολογικά περιοδικά (Ο Πολίτης, Διαβάζω, Λέξη, Δέντρο, Περίπλους, Σύγκριση, Μικροφιλολογικά, Ύλανδρον, Κάμπος-Cambridge Papers in Modern Greek, Cahiers Balkaniques, Bulletin de Liaison Néo-hellénique, Neohellikon κ.ά.).
Έχει δημοσιεύσει τα βιβλία: To ελληνικό ιστορικό μυθιστόρημα και ο Sir Walter Scott, Αθήνα: Καστανιώτης, 1994· Μεταφράσεις μυθιστορημάτων και διηγημάτων: 1830-1880, Αθήνα: Περίπλους, 1995. Έχει επιμεληθεί τα βιβλία: Ταυτότητα και ετερότητα στη λογοτεχνία, 18ος-20ός αι.,τόμ. Α΄, Αθήνα: Δόμος, 2000· Η γυναικεία λογοτεχνική και εικαστική παρουσία στα περιοδικά Λόγου και Τέχνης, 1900-1940, Αθήνα: Gutenberg, 2007 και Το διήγημα στην ελληνική και στις ξένες λογοτεχνίες: Θεωρία – γραφή – πρόσληψη, Αθήνα: Gutenberg, 2009. Τέλος, σε συνεργασία με τον Henri Tonnet, επιμελήθηκε το τμήμα που αφορά την ελληνική και κυπριακή λογοτεχνία στο Le Dictionnaire universel des Créatrices, Paris: des femmes – Antoinette Fouque, 2013.
