Είδαμε την παράσταση ‘Το Αμάρτημα της Μητρός μου’ στο Δημοτικό θέατρο Πειραιά
Η πεζογραφία του Γεωργίου Βιζυηνού κατέχει μια ιδιάζουσα θέση στο σώμα της νεοελληνικής λογοτεχνίας – ηθογραφίας, καθώς συνδυάζει την αυτοβιογραφική εξομολόγηση με την ψυχογραφική διείσδυση και τη λαογραφική καταγραφή. Στα διηγήματά του, το τραύμα, η ενοχή και η μνήμη λειτουργούν όχι απλώς ως αφηγηματικοί άξονες, αλλά ως δομικά στοιχεία μιας πρώιμης, σχεδόν πρωτο-ψυχαναλυτικής, προσέγγισης της ανθρώπινης συνείδησης.
Ανάμεσα στα πλέον εμβληματικά του έργα, «Το Αμάρτημα της Μητρός μου», το οποίο αποτελεί ένα συγκλονιστικό αφήγημα για τη μητρική αγάπη, τη θυσία και τη διαστρέβλωση της ηθικής, μέσα από το πρίσμα της ενοχής. Το έργο αρθρώνεται ως μια εξομολόγηση, που ανασύρει το παρελθόν όχι για να το αποκαταστήσει, αλλά για να το φωτίσει μέσα από την οδύνη της κατανόησης.
∞
Στον πυρήνα της ιστορίας, βρίσκεται η σχέση μητέρας και παιδιού, διαποτισμένη από ένα βαθύ, σχεδόν υπαρξιακό τραύμα. Η μητέρα, στοιχειωμένη από ένα «αμάρτημα» που καθορίζει τη ζωή της, προβαίνει σε πράξεις που, αν και απορρέουν από αγάπη, φέρουν το βάρος μιας ηθικής εκτροπής και το παιδί, αφηγητής και ταυτόχρονα μάρτυρας, επιχειρεί να κατανοήσει και εν τέλει να συγχωρήσει, μια πράξη που υπερβαίνει τα όρια της λογικής.
Η δραματουργική επεξεργασία διατηρεί τον αφηγηματικό χαρακτήρα του πρωτοτύπου, μεταφέροντας στη σκηνή τη ρυθμική, σχεδόν προφορική ποιότητα του λόγου του Βιζυηνού. Ο λόγος δε, δεν λειτουργεί απλώς ως φορέας δράσης, αλλά ως τόπος μνήμης.
∞
Η σκηνοθετική προσέγγιση του Δήμου Αβδελιώδη (διδασκαλία, ερμηνείες, δραματουργία, σκηνοθεσία), κινείται στη γνώριμη, πλην όμως εύγλωττη λιτότητα που χαρακτηρίζει το έργο του, αναδεικνύοντας τον λόγο ως πρωταρχικό σκηνικό γεγονός. Έτσι η «διδασκαλία ερμηνείας», όπως ο ίδιος την ορίζει, δεν επιδιώκει τον ψυχολογικό ρεαλισμό, αλλά μια σχεδόν τελετουργική απόδοση του κειμένου, όπου η φωνή και το σώμα λειτουργούν ως φορείς νοήματος.
Η σκηνική άποψη, του Αριστείδη Πατσόγλου, παραμένει απέριττη, υπηρετώντας τη συγκέντρωση στο ανθρώπινο πρόσωπο και στον λόγο. Η απουσία σκηνικών μέσων ενισχύει τη δραματική ένταση, υποστηρίζοντας έτσι το πεδίο της εσωτερικής σύγκρουσης. Η μουσική σύνθεση του Βαγγέλη Γιαννάκη λειτουργεί υποστηρικτικά, χωρίς να επιβάλλεται, υπογραμμίζοντας τις συναισθηματικές κορυφώσεις με διακριτικότητα, καθώς το ηχητικό περιβάλλον δεν αφηγείται, αλλά υπαινίσσεται.
Ο Θεμιστοκλής Καρποδίνης και η Μαίρη Βιδάλη αναλαμβάνουν ένα απαιτητικό υποκριτικό εγχείρημα, όπου το βάρος πέφτει σχεδόν αποκλειστικά στον λόγο.
Η Μαίρη Βιδάλη συγκροτεί μια μητρική μορφή βαθιά τραγική, όπου η ενοχή και η αγάπη συνυπάρχουν σε μια διαρκή εσωτερική σύγκρουση, ενόσω εξομολογείται και εκμυστηρεύεται, αποδίδοντας μια ερμηνεία υψηλής εσωτερικότητας και αποδίδοντας τη μητρική μορφή όχι ως μονοδιάστατο σύμβολο θυσίας, αλλά ως σύνθετη προσωπικότητα, παγιδευμένη ανάμεσα στην αγάπη και την ενοχή. Η φωνητική της δε ακρίβεια και η ρυθμική της πειθαρχία συνάδουν απόλυτα με τη σκηνοθετική γραμμή.
Ο Θεμιστοκλής Καρποδίνης, ως αφηγητής-παιδί, αποδίδει με ευαισθησία τη διττή του θέση και ως παρατηρητής και ως συμμέτοχος, ισορροπώντας ανάμεσα στην αθωότητα και τη βαθμιαία κατανόηση, ενώ η ερμηνεία του αποφεύγει τον συναισθηματικό εκβιασμό, επιλέγοντας μια συγκρατημένη, αλλά ουσιαστική εκφορά. Το βλέμμα του δε, όταν σε κοιτάξει, σε ρουφά, σε μαγνητίζει και σε υποχρεώνει να τον ακούσεις.
∞
«Το Αμάρτημα της Μητρός μου». Μια σκηνική επιστροφή στο ηθικό τραύμα της ελληνικής αφήγησης.
Μια παράσταση που δεν επιχειρεί να «εκσυγχρονίσει» το κείμενο, αλλά να το επαναφέρει στην ουσία του, ως ένα αφήγημα για τη μνήμη, την ενοχή και την ανθρώπινη ανάγκη για κατανόηση, μέσα από μια λιτή, σχεδόν ασκητική σκηνική γραφή, αναδεικνύοντας τη διαχρονικότητα του Βιζυηνού λόγου και τη βαθιά του ανθρωποκεντρική διάσταση. Μια παράσταση που δεν εντυπωσιάζει με μέσα, αλλά με την εσωτερική της ένταση, σε μια εποχή όπου ο θόρυβος συχνά υπερκαλύπτει την ουσία, έρχεται η προσέγγιση του Αβδελιώδη να υπενθυμίσει τη δύναμη του λόγου, όταν αυτός εκφέρεται με ακρίβεια και αλήθεια. Μια παράσταση που αποτελεί θεατρική εμπειρία και που καλεί τον θεατή όχι να παρακολουθήσει, αλλά να συμμετάσχει σε μια διαδικασία μνήμης και ηθικού αναστοχασμού.
Κι αν μου επιτρέπετε, είναι το καλύτερο «Αμάρτημα της Μητρός μου», που έχω δει, όλα αυτά τα χρόνια.
Περισσότερα εδώ.
Έλενα Χατζοπούλου, Μάρτιος 2026
